Bhagavad Gītā Chapter 10, Verse 6: Krishna to Arjuna — Vibhūti-Yoga
Bhagavad Gītā 10.6
महर्षयः सप्त पूर्वे चत्वारो मनवस् तथा ।
मद्भावा मानसा जाता येषां लोक इमाः प्रजाः ॥
maharṣayaḥ sapta← saptannominative masculine plural nounseven (numeral)attested in commentariesadvaitaभृग्वादयः पूर्वे अतीतकालसंबन्धिनः, चत्वारः मनवः तथा सावर्णा इति प्रसिद्धाः, तेviśiṣṭādvaitaमहर्षयः अतीतमन्वन्तरे ये भृग्वादयः सप्त महर्षयो नित्यसृष्टिप्रवर्तनाय ब्रह्मणो मनसः संभवाः नित्यस्थितिप्रवर्तनाय येdvaitaभृग्वादय इति शङ्करः, तदसत् पूर्व इति विशेषणेन प्रथममन्वन्तरस्थानामेव ग्रहणस्योचितत्वात् मोक्षधर्मसंवादाच्चेति भावेनाह -bhaktiमहर्षयोभृग्वादयः सप्त ब्राह्मणा इत्येते पुराणे निश्चयं गता इत्यादि पुराणप्रसिद्धाःadvaita-bhaktiपूर्वे सर्गाद्यकालाविर्भूताः pūrve← pūrva(8 verses)nominative masculine plural nounformer, prior, easternattested in commentariesadvaitaअतीतकालसंबन्धिनः, चत्वारः मनवः तथा सावर्णा इति प्रसिद्धाः, तेviśiṣṭādvaitaसप्त महर्षयः अतीतमन्वन्तरे ये भृग्वादयः सप्त महर्षयो नित्यसृष्टिप्रवर्तनाय ब्रह्मणो मनसः संभवाः नित्यस्थितिप्रवर्तनाय यdvaitaसप्तर्षयः -- मरीचिरत्र्यङ्गिरसौ पुलस्त्यः पुलहः क्रतुःśuddhādvaitaभृग्वादयःसप्त ब्रह्माण्ड इत्येते पुराणे निश्चयं गताः [म.भा.12advaita-bhaktiसर्गाद्यकालाविर्भूताः catv← catur(3 verses)nominative masculine plural nounfourāro manava← manu(3 verses)nominative masculine plural nounManu (the progenitor of mankind)s tathā← tathā(47 verses)thus, in that manner; likewise
mad← mad(383 verses)compound (compound member)I, me (1st person pronoun stem); also: to rejoice (verbal root)-bhāvā← bhāva(29 verses)nominative masculine plural nounbeing, state, mood, emotion, condition mānasā← mānasa(6 verses)nominative masculine plural nounpertaining to the mind; mental (from manas) jātā← √jan(10 verses)nominative masculine plural participle nounto be born; to produce (verbal root) yeṣāṃ← yad(218 verses)genitive masculine plural nounwhich, who (relative pronoun) loka imāḥ← idam(122 verses)nominative feminine plural nounthis (proximal demonstrative)attested in commentariesadvaitaस्थावरजङ्गमलक्षणाः प्रजाःviśiṣṭādvaitaसर्वाः प्रजाः, प्रतिक्षणम् आप्रलयाद् अपत्यानाम् उत्पादकाः पालकाश्च भवन्ति, ते भृग्वादयो मनवःdvaita,प्रजाः इति विशेषणमेष्वेव सम्भवति, नेतरेष्वतोऽप्येवमित्याह -- तेषां ही तिśuddhādvaitaप्रजास्ते महर्षिमन्वादयश्चेत्येते सर्वे भावा मत् मत्तो मानसा जाताःइच्छामात्रेण मनसा प्रवाहं सृष्टवान् हरिः इति भगवन्मुख prajāḥ← prajā(3 verses)nominative feminine plural nounoffspring, progeny, creatures (pra- + √jan)attested in commentariesviśiṣṭādvaita, प्रतिक्षणम् आप्रलयाद् अपत्यानाम् उत्पादकाः पालकाश्च भवन्ति, ते भृग्वादयो मनवःdvaita-- नहि भविष्यतामिमाः प्रजा इति युक्तं -- विभागः प्राधान्यं
spoken
The seven great seers of old and the four Manus were born from my mind, sharing my nature, and from them all the creatures of this world have come.