Chapter 17 (Śraddhātraya-Vibhāga-Yoga (The Yoga of Distinction of Threefold Faith)), verse 2
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
त्रि-विधा भवति श्रद्धा देहिनां सा स्वभाव-जा | सात्त्विकी राजसी चैव तामसी चेति तां शृणु
tri-vidhā bhavati śraddhā dehināṃ sā svabhāva-jā | sāttvikī rājasī caiva tāmasī ceti tāṃ śṛṇu
Word-by-word
- tṛ← tṛvocative singular neuter noun
- i← inominative singular masculine noun[advaita]यं त्रिविधा भवति --,[viśiṣṭādvaita]तिविश्वासपूर्विका साधने त्वरा[dvaita]ति पृष्टे सात्त्विकत्वादिकं वक्तव्यम्? त्रिविधेत्यादिकं तु किमर्थमुच्यते इत्यत आह -- अत इति[bhakti]त्यादिना[advaita-bhakti]ति विवेकेनार्जुनस्य संदेहमपनिनीषुः श्रद्धाभेदं यथा श्रद्धयान्विताः शास्त्रविधिमुत्सृज्य यजन्ते सा देहिनां स्वभावजा
- vidhā← vidhānominative singular masculine noun[advaita]त्रिप्रकारा भवति श्रद्धा? यस्यां निष्ठायां त्वं पृच्छसि? देहिनां शरीरिणां सा स्वभावजा जन्मान्तरकृतः धर्मादिसंस्कारः मरण[viśiṣṭādvaita]भवति सा[śuddhādvaita]नां जीवानां सा स्वभावजेति[bhakti]भवति। तत्र हेतुः। स्वभावजा स्वभावः पूर्वकर्मसंस्कारस्तस्माज्जाता स्वभावजा। स्वभावमन्यथा कर्तुं समर्थं हि शास्त्रोक्तं व[advaita-bhakti]भवतिं सात्त्विकी राजसी तामसी च
- bhavati← bhū3rd person singular present indicative active verb[advaita]श्रद्धा? यस्यां निष्ठायां त्वं पृच्छसि? देहिनां शरीरिणां सा स्वभावजा जन्मान्तरकृतः धर्मादिसंस्कारः मरणकाले अभिव्यक्तः स[viśiṣṭādvaita]सा च स्वभावजा -- स्वभावः स्वासाधारणो भावः? प्राचीनवासनानिमित्तः तत्तद्रुचिविशेषः? यत्र रुचिः तत्र श्रद्धा जायते। श्रद्ध[śuddhādvaita]सात्त्विकी राजसी तामसी चेति मत्तस्तां श्रृणु[bhakti]। तत्र हेतुः। स्वभावजा स्वभावः पूर्वकर्मसंस्कारस्तस्माज्जाता स्वभावजा। स्वभावमन्यथा कर्तुं समर्थं हि शास्त्रोक्तं विवेकज[advaita-bhakti]ं सात्त्विकी राजसी तामसी च
- śraddhā← śraddhānominative singular feminine noun[advaita]? यस्यां निष्ठायां त्वं पृच्छसि? देहिनां शरीरिणां सा स्वभावजा जन्मान्तरकृतः धर्मादिसंस्कारः मरणकाले अभिव्यक्तः स्वभावः उ[viśiṣṭādvaita]त्रिविधा भवति सा[dvaita]ं सात्त्विकत्वादिना विभज्य तदाश्रयेण तेषां स्वरूपमाहेत्यर्थः[śuddhādvaita]दिस्वरूपमाह -- श्रीभगवानुवाच त्रिविधेति[bhakti]। लोकाचारमात्रेण तु प्रवर्तमानानां देहिनां या श्रद्धा सा तु सात्त्विकी राजसी तामसी चेति त्रिविधा भवति। तत्र हेतुः। स्वभा[advaita-bhakti]भेदाद्भिद्यन्ते तत्र ये सात्त्विक्या श्रद्धयान्वितास्ते देवाः शास्त्रोक्तसाधनेऽधिक्रियन्ते तत्फलेन
- dehinām← dihVibhakti.Sasthi plural masculine noun[viśiṣṭādvaita]इति सत्त्वादिगुणप्रचुरदेहविशेषानुरूपमिति भावः
- sā← sānominative singular feminine noun[advaita]स्वभावजा जन्मान्तरकृतः धर्मादिसंस्कारः मरणकाले अभिव्यक्तः स्वभावः उच्यते? ततो जाता स्वभावजा[viśiṣṭādvaita]च स्वभावजा -- स्वभावः स्वासाधारणो भावः? प्राचीनवासनानिमित्तः तत्तद्रुचिविशेषः? यत्र रुचिः तत्र श्रद्धा जायते। श्रद्धा ह[dvaita]त्त्विकत्वादिकं वक्तव्यम्? त्रिविधेत्यादिकं तु किमर्थमुच्यते इत्यत आह -- अत इति[śuddhādvaita]स्वभावजेति[bhakti]त्त्विकी एकविधैव श्रद्धा[advaita-bhakti]त्त्विक्या श्रद्धयान्वितास्ते देवाः शास्त्रोक्तसाधनेऽधिक्रियन्ते तत्फलेन
- svabhāva← svabhāvavocative singular masculine noun[advaita]जा जन्मान्तरकृतः धर्मादिसंस्कारः मरणकाले अभिव्यक्तः स्वभावः उच्यते? ततो जाता स्वभावजा[viśiṣṭādvaita]जा -- स्वभावः स्वासाधारणो भावः? प्राचीनवासनानिमित्तः तत्तद्रुचिविशेषः?[śuddhādvaita]जेति। त्रिगुणमयं स्वभावमन्यथा कर्त्तुं शक्तं हि शास्त्रीयं विज्ञानं? तत्तूक्तानां नास्तीति कामकारपदवाच्या निष्ठैव केवलं[bhakti]जा स्वभावः पूर्वकर्मसंस्कारस्तस्माज्जाता स्वभावजा[advaita-bhakti]जा। जन्मान्तरकृतो धर्माधर्मादिशुभाशुभसंस्कार इदानींतनजन्मारम्भकः स्वभावः। स त्रिविधः सात्त्विको राजसस्तामसश्चेति। तेन जन
- jā← jivocative singular neuter noun[advaita]जन्मान्तरकृतः धर्मादिसंस्कारः मरणकाले अभिव्यक्तः स्वभावः उच्यते? ततो जाता स्वभावजा[viśiṣṭādvaita]-- स्वभावः स्वासाधारणो भावः? प्राचीनवासनानिमित्तः तत्तद्रुचिविशेषः?[dvaita]नतां निष्ठा पृष्टा? अज्ञानं[śuddhādvaita]। श्रद्धा सा त्रिविधा भवति सात्त्विकी राजसी तामसी चेति मत्तस्तां श्रृणु।[bhakti]विषया सात्त्विकी एकविधैव श्रद्धा[advaita-bhakti]। जन्मान्तरकृतो धर्माधर्मादिशुभाशुभसंस्कार इदानींतनजन्मारम्भकः स्वभावः। स त्रिविधः सात्त्विको राजसस्तामसश्चेति। तेन जनित
- sāttvikī← sāttvikīnominative singular feminine noun[advaita]सत्त्वनिर्वृत्ता देवपूजादिविषया राजसी रजोनिर्वृत्ता यक्षरक्षःपूजादिविषया तामसी तमोनिर्वृत्ता प्रेतपिशाचादिपूजाविषया एवं[viśiṣṭādvaita]राजसी तामसी[śuddhādvaita]राजसी तामसी चेति मत्तस्तां श्रृणु[bhakti]एकविधैव श्रद्धा[advaita-bhakti]राजसी तामसी च
- rājas← rājnominative plural masculine noun[advaita-bhakti]या तामस्या
- ī← inominative dual masculine noun
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]्छसि? देहिनां शरीरिणां सा स्वभावजा जन्मान्तरकृतः धर्मादिसंस्कारः मरणकाले अभिव्यक्तः स्वभावः उच्यते? ततो जाता स्वभावजा[viśiṣṭādvaita]-- सर्वेषां देहिनां श्रद्धा त्रिविधा भवति सा[dvaita]्यते इत्यत आह -- अत इति[śuddhādvaita]त्रिविधेति[bhakti]-- त्रिविधेति[advaita-bhakti]युज्यन्ते
- eva← evavocative singular neuter noun[advaita]ं त्रिविधां ताम् उच्यमानां श्रद्धां शृणु अवधारय[viśiṣṭādvaita]ं पृष्ट इत्यादिना[dvaita]मर्जुनेन वेदविधिमजानतां निष्ठा पृष्टा? अज्ञानं[śuddhādvaita]ं पृष्टः पुनरपि द्विविधेषु त्रिगुणविवेकेनैव शास्त्रीयश्रद्धादिस्वरूपमाह -- श्रीभगवानुवाच त्रिविधेति
- tāmas← tamnominative plural masculine noun[advaita-bhakti]या च श्रद्धयान्वितास्तेऽसुरा न शास्त्रीयसाधनेऽधिक्रियन्ते नवा तत्फलेन युज्यन्त इति विवेकेनार्जुनस्य संदेहमपनिनीषुः श्रद्
- ī← inominative dual masculine noun
- ceti← citnominative singular neuter noun[viśiṣṭādvaita]। कार्यासाधारणत्वाय कारणासाधारणत्वविवक्षामाहस्वभावः स्वासाधारणो भाव इति। कोऽसौ भावः कश्च तस्याप्यसाधारण्यहेतुः इत्यत्राऽ[śuddhādvaita]मत्तस्तां श्रृणु[bhakti]त्रिविधा भवति[advaita-bhakti]। तेन जनिता श्रद्धा त्रिविधा भवतिं सात्त्विकी राजसी तामसी च। कारणानुरूपत्वात्कार्यस्य। या त्वारब्धे जन्मनि शास्त्रसंस्का
- tām← tāaccusative singular feminine noun[advaita]उच्यमानां श्रद्धां शृणु अवधारय[viśiṣṭādvaita]इमां श्रद्धां श्रृणु
- śṛṇu← śru2nd person singular imperative active verb[advaita]अवधारय[advaita-bhakti]। श्रुत्वा च देवासुरभावं स्वयमेवावधारयेत्यर्थः।
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 17.2, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_17.2 · anandgiri_17.2
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_17.2 · vedantadeshika_17.2
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_17.2 · jayatirtha_17.2
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_17.2
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_17.2
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_17.2
Theme-list memberships (2)
Show all theme-lists this verse participates in
- श्रद्धाwith 3.31, 4.33, 4.39, 6.47, 7.21, 17.3, …
- सात्त्विकwith 7.12, 12.11, 14.16, 17.4, 17.8, 17.11, …