Chapter 8 (Akṣara-Brahma-Yoga (The Yoga of the Imperishable Brahman)), verse 20
Krishna → Arjuna · vocative: Tāta · meter: anuṣṭubh
परस् तस्मात् तु भावो ऽन्यो ऽव्यक्तो ऽव्यक्तात् सनातनः | यः स सर्वेषु भूतेषु नश्यत्सु न विनश्यति
paras tasmāt tu bhāvo 'nyo 'vyakto 'vyaktāt sanātanaḥ | yaḥ sa sarveṣu bhūteṣu naśyatsu na vinaśyati
Word-by-word
- paras← parasnominative singular masculine noun[advaita]तस्मात् इत्युक्तम् कस्मात् पुनः परः पूर्वोक्तात् भूतग्रामबीजभूतात् अविद्यालक्षणात् अव्यक्तात्
- tasmāt← tasmātnominative singular masculine noun[advaita]पूर्वोक्तात्[śuddhādvaita]क्षरादन्योऽव्यक्तः व्यक्तिरहितः परो गुणातीतश्च सनानतः व्यक्तिमत्सु सर्वेषु नश्यत्सु न नश्यति अनुच्छित्तिधर्मत्वात्
- tu← tunominative singular masculine noun[advaita]शब्दः अक्षरस्य विवक्षितस्य अव्यक्तात् वैलक्षण्यविशेषणार्थः[viśiṣṭādvaita]मर्हतिअपरेयमितस्त्वन्याम् [7[dvaita]माह -- अव्यक्त इति[bhakti]सर्वेषु कार्यकारणलक्षणेषु भूतेषु नश्यत्स्वपि न विनश्यति[advaita-bhakti]शब्दो हेयादनित्यादव्यक्तादुपादेयत्वं नित्यस्याव्यक्तस्य वैलक्षण्यं सूचयति। एतादृशो यो भावः हिरण्यगर्भ इव सर्वेषु भूतेषु
- bhāvas← bhūnominative singular masculine noun[advaita]याक्षरस्याविनाशित्वमर्थसिद्धं समर्थयते --
- an← añjinominative singular masculine noun[advaita]यः इति[viśiṣṭādvaita]यो ज्ञानैकाकारतया तस्माद् विसजातीयः अव्यक्तः केनचित् प्रमाणेन न व्यज्यत इति अव्यक्तः स्वसंवेद्यसाधारणाकार इत्यर्थः[advaita-bhakti]योऽत्यन्तविलक्षणः
- yas← īnominative plural masculine noun[advaita]तमिति। अक्षरस्वरूपे निर्दिदिक्षिते तस्मिन्पूर्वोक्तयोगमार्गस्य कथमुपयोगः स्यादित्याशङ्क्य तत्प्राप्त्युपायत्वेनेत्याह --[viśiṣṭādvaita]यार्थमाह -- अथेति[dvaita]य परामर्शात्[bhakti]तद्विलक्षणोऽव्यक्तश्चक्षुराद्यगोचरो भावः सनातनोऽनादिः स तु सर्वेषु कार्यकारणलक्षणेषु भूतेषु नश्यत्स्वपि न विनश्यति[advaita-bhakti]याव्यक्तस्य वैलक्षण्यं सूचयति
- avyaktas← avyaktanominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]यैव पूर्वप्रकृतत्वात् अत्रापिअव्यक्तात् इत्येव परभेदः
- avyaktāt← avyaktaablative singular masculine noun[advaita]वैलक्षण्यविशेषणार्थः[viśiṣṭādvaita]परत्वेन निर्दिष्टोऽक्षरश्च जीव
- sanātanas← sanātananominative singular masculine noun
- yas← īnominative plural masculine noun[advaita]तमिति। अक्षरस्वरूपे निर्दिदिक्षिते तस्मिन्पूर्वोक्तयोगमार्गस्य कथमुपयोगः स्यादित्याशङ्क्य तत्प्राप्त्युपायत्वेनेत्याह --[viśiṣṭādvaita]यार्थमाह -- अथेति[dvaita]य परामर्शात्[bhakti]तद्विलक्षणोऽव्यक्तश्चक्षुराद्यगोचरो भावः सनातनोऽनादिः स तु सर्वेषु कार्यकारणलक्षणेषु भूतेषु नश्यत्स्वपि न विनश्यति[advaita-bhakti]याव्यक्तस्य वैलक्षण्यं सूचयति
- sa← savocative singular masculine noun[advaita]्मात् पूर्वोक्तात्[viśiṣṭādvaita]्माद् अव्यक्ताद् अचेतनप्रकृतिरूपात् पुरुषार्थतया पर उत्कृष्टो भावः अन्यो ज्ञानैकाकारतया तस्माद् विसजातीयः अव्यक्तः केनचि[dvaita]्य परामर्शात्[śuddhādvaita]म्बन्धाद्व्यक्तसंज्ञको जीव आब्रह्मपर्यन्त उक्तः[bhakti]्वरूपस्य नित्यत्वं प्रपञ्चयति -- पर इति द्वाभ्याम्[advaita-bhakti]्माच्चराचरस्थूलप्रपञ्चकारणभूताद्धिरण्यगर्भाख्यादव्यक्तात्परो व्यतिरिक्तः श्रेष्ठो वा,तस्यापि कारणभूतः
- sarveṣu← sarvalocative plural masculine noun[advaita]भूतेषु ब्रह्मादिषु नश्यत्सु न विनश्यति[viśiṣṭādvaita]वियदादिषु भूतेषु सकारणेषु सकार्येषु विनश्यत्सु तत्र तत्र स्थितो[śuddhādvaita]नश्यत्सु न नश्यति अनुच्छित्तिधर्मत्वात्[bhakti]कार्यकारणलक्षणेषु भूतेषु नश्यत्स्वपि न विनश्यति[advaita-bhakti]कार्येषु सद्रूपेणानुगतः
- bhūteṣu← bhūlocative plural masculine noun[advaita]ब्रह्मादिषु नश्यत्सु न विनश्यति[viśiṣṭādvaita]सकारणेषु सकार्येषु विनश्यत्सु तत्र तत्र स्थितो[bhakti]नश्यत्स्वपि न विनश्यति[advaita-bhakti]नश्यत्स्वपि न विनश्यति उत्पद्यमानेष्वपि नोत्पद्यत इत्यर्थः
- naśyatsu← naślocative plural masculine noun[advaita]न विनश्यति[viśiṣṭādvaita]तत्र तत्र स्थितो[śuddhādvaita]न नश्यति अनुच्छित्तिधर्मत्वात्
- na← navocative singular neuter noun[advaita]्नः कुतः तस्मात् पूर्वोक्तात्[viśiṣṭādvaita]प्रकृतिरूपात् पुरुषार्थतया पर उत्कृष्टो भावः अन्यो ज्ञानैकाकारतया तस्माद् विसजातीयः अव्यक्तः केनचित् प्रमाणेन न व्यज्यत[dvaita]्यं प्राप्य न निवर्तन्ते इतिमामुपेत्य [8[śuddhādvaita]्धाद्व्यक्तसंज्ञको जीव आब्रह्मपर्यन्त उक्तः[bhakti]ामनित्यत्वं प्रपञ्चय परमेश्वरस्वरूपस्य नित्यत्वं प्रपञ्चयति -- पर इति द्वाभ्याम्[advaita-bhakti]ामुत्पत्तिविनाशप्रदर्शनेनआब्रह्मभुवनाल्लोकाः पुनरावर्तिनः इत्येतद्व्याख्यातं अधुनामामुपेत्य पुनर्जन्म न विद्यते इत्येतद्
- vinaśyati← vinaś3rd person singular present indicative active verb[advaita]स तु विनाशहेत्वभावान्न,विन(नं)ष्टुमर्हतीत्यर्थः[advaita-bhakti]उत्पद्यमानेष्वपि नोत्पद्यत इत्यर्थः
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 8.20, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_8.20 · anandgiri_8.20
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_8.20 · vedantadeshika_8.20
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_8.20 · jayatirtha_8.20
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_8.20
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_8.20
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_8.20
Theme-list memberships (5)
Show all theme-lists this verse participates in
- अव्यक्तादीनि भूतानिwith 2.28
- तस्मात्with 2.30, 2.68, 3.15, 3.19, 3.41, 4.15, …
- सनातनwith 1.40, 2.20, 2.24, 4.31, 7.10, 11.18, …
- सनातनःwith 2.24, 8.21, 15.7
- सर्वेwith 1.9, 1.11, 1.25, 2.12, 2.46, 2.70, …