Chapter 6 (Dhyāna-Yoga (The Yoga of Meditation)), verse 25
Krishna → Arjuna · meter: other
शनैः शनैर् उपरमेद् बुद्ध्या धृति-गृहीतया | आत्मसंस्थं मनः कृत्वा न किंचिद् अपि चिन्तयेत्
śanaiḥ śanair uparamed buddhyā dhṛti-gṛhītayā | ātmasaṃsthaṃ manaḥ kṛtvā na kiṃcid api cintayet
Word-by-word
- śan← śaṃsnominative singular masculine noun
- ais← ainstrumental plural masculine noun
- śan← śaṃsnominative singular masculine noun
- ais← ainstrumental plural masculine noun
- uparamet← uparam3rd person singular optative active verb[advaita]उपरतिं कुर्यात्
- buddhyā← budhinstrumental singular feminine noun[advaita]। किंविशिष्टया धृतिगृहीतया धृत्या धैर्येण गृहीतया धृतिगृहीतया धैर्येण युक्तया इत्यर्थः। आत्मसंस्थम् आत्मनि संस्थितम् आत्[viśiṣṭādvaita]सर्वस्माद् आत्मव्यतिरिक्ताद् उपरम्य आत्मसंस्थं मनः कृत्वा न किञ्चिद्[dvaita]इति बुद्धेरपीन्द्रियग्रामनियमने कारणत्वस्य वक्ष्यमाणत्वात् कथमेतदित्यत आह बुद्धेरि ति[bhakti]त्मसंस्थमात्मन्येव सम्यक् स्थितं निश्चलं मनः कृत्वोपरमेत्[advaita-bhakti]सूक्ष्मया सूक्ष्मदर्शिभिः इति पूर्वमभिधाय सूक्ष्मत्वसिद्धये निरोधसमाधेरभिधानात्
- dhṛti← dhṛlocative singular masculine noun[advaita]गृहीतया धृत्या धैर्येण गृहीतया धृतिगृहीतया धैर्येण युक्तया इत्यर्थः[viśiṣṭādvaita]गृहीतया विवेकविषयया बुद्ध्या सर्वस्माद् आत्मव्यतिरिक्ताद् उपरम्य आत्मसंस्थं मनः कृत्वा न किञ्चिद्[bhakti]र्धारणा तया गृहीतया वशीकृतया बुद्ध्यात्मसंस्थमात्मन्येव सम्यक् स्थितं निश्चलं मनः कृत्वोपरमेत्[advaita-bhakti]र्धैर्यमखिन्नता तथा गृहीता या बुद्धिरवश्यकर्तव्यतानिश्चयरूपा तया यदा कदाचिदवश्यं भविष्यत्येव योगः किं त्वरयेत्येवंरूपया
- gṛhītayā← grahinstrumental singular feminine noun[advaita]धृत्या धैर्येण गृहीतया धृतिगृहीतया धैर्येण युक्तया इत्यर्थः[viśiṣṭādvaita]विवेकविषयया बुद्ध्या सर्वस्माद् आत्मव्यतिरिक्ताद् उपरम्य आत्मसंस्थं मनः कृत्वा न किञ्चिद्[bhakti]वशीकृतया बुद्ध्यात्मसंस्थमात्मन्येव सम्यक् स्थितं निश्चलं मनः कृत्वोपरमेत्[advaita-bhakti]विवेकबुद्ध्या संपाद्यासंप्रघातसमाधिस्थः सन् किंचिदपि अनात्मानमात्मानं वा न चिन्तयेन्न वृत्त्या विषयीकुर्यात्
- ātmasaṃstham← ātmasaṃsthaaccusative singular masculine noun[advaita]आत्मनि संस्थितम् आत्मैव सर्वं न ततोऽन्यत् किञ्चिदस्ति इत्येवमात्मसंस्थं मनः कृत्वा न किञ्चिदपि चिन्तयेत्
- manas← mannominative singular masculine noun[advaita-bhakti]त्वं द्वितीया
- kṛtvā← kṛnominative singular masculine noun[advaita]न किञ्चिदपि चिन्तयेत्[viśiṣṭādvaita]न किञ्चिद्[advaita-bhakti]न किंचिदपि चिन्तयेत् इति
- na← navocative singular neuter noun[advaita]ैः शनैः न सहसा उपरमेत् उपरतिं कुर्यात्[viśiṣṭādvaita]् सर्वान् मनसा[dvaita]ोनिग्रहे आत्मरमणे च[śuddhādvaita]ष्टि यं लब्ध्वेति[bhakti]कर्मसंस्कारेण मनो विचलेत्तर्हि धारणया स्थिरीकुर्यादित्याह शनैरिति[advaita-bhakti]ैःशनैरुपरमेत्
- kim← kimnominative singular masculine noun
- cit← citnominative singular masculine noun[advaita-bhakti]सा काष्ठा सा परा गतिः
- api← apinominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]चिन्तयेत्
- cintayet← cint3rd person singular optative active verb[advaita]। एष योगस्य परमो विधिः।।तत्र एवमात्मसंस्थं मनः कर्तुं प्रवृत्तो योगी[bhakti]। निश्चले मनसि स्वयमेव प्रकाशमानपरमानन्दस्वरूपो भूत्वात्मध्यानादपि न निवर्तेतेत्यर्थः।[advaita-bhakti]इति। आत्मनि निरुपाधिके प्रतीचि संस्था समाप्तिर्यस्य तदात्मसंस्थं सर्वप्रकारवृत्तिशून्यं स्वभावसिद्धात्माकारमात्रविशिष्ट
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 6.25, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_6.25 · anandgiri_6.25
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_6.25 · vedantadeshika_6.25
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_6.25 · jayatirtha_6.25
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_6.25
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_6.25
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_6.25
Theme-list memberships (2)
Show all theme-lists this verse participates in
- अपि चwith 2.8, 2.31, 4.36, 6.9, 9.30, 11.2, …
- मैं हूँwith 2.13, 3.3, 4.3, 4.38