Bhagavad Gītā Chapter 3, Verse 6: Krishna to Arjuna — Karma-Yoga
Bhagavad Gītā 3.6
कर्मेन्द्रियाणि संयम्य य आस्ते मनसा स्मरन् ।
इन्द्रियार्थान् विमूढात्मा मिथ्याचारः स उच्यते ॥
karmendriyāṇi← karmendriya(2 verses)accusative neuter plural nounorgan of action (karma + indriya)attested in commentariesadvaitaहस्तादीनि संयम्य संहृत्यadvaita-bhaktiवाक्पाण्यादीनि संयम्य निगृह्य बहिरिन्द्रियैः कर्माण्यकुर्वन्निति यावत् saṃyamya← saṃyam(4 verses)convto restrain (sam- + √yam 'restrain')attested in commentariesadvaitaसंहृत्यbhaktiनिगृह्य यो मनसा भगवद्ध्यानच्छलेनेन्द्रियार्थान् विषयान् स्मरन्नास्ते अविशुद्धतया मनसा आत्मनि स्थैर्यभावात् स मिथ्याचारःadvaita-bhaktiनिगृह्य बहिरिन्द्रियैः कर्माण्यकुर्वन्निति यावत् ya āste← √ās(6 verses)present indicative 3rd person singular verbto sit, remain (verbal root)attested in commentariesadvaitaतिष्ठति मनसा स्मरन् चिन्तयन् इन्द्रियार्थान् विषयान् विमूढात्मा विमूढान्तःकरणः मिथ्याचारो मृषाचारः पापाचारः सः उच्यतेviśiṣṭādvaitaअन्यथा संकल्प्य अन्यथा चरति इति स मिथ्याचारः उच्यते आत्मज्ञानाय उद्युक्तो विपरीतो विनष्टो भवति इत्यर्थः manasā← manas(41 verses)instrumental neuter singular nounmind (lower mind), the inner organ of perceptionattested in commentariesadvaitaस्मरन् चिन्तयन् इन्द्रियार्थान् विषयान् विमूढात्मा विमूढान्तःकरणः मिथ्याचारो मृषाचारः पापाचारः सः उच्यतेviśiṣṭādvaitaस्मरन् इत्यनेनार्थसिद्धंdvaitaस्मरन् मनसा नियम्येतिśuddhādvaitaतत्स्मृतेः पुनःbhaktiभगवद्ध्यानच्छलेनेन्द्रियार्थान् विषयान् स्मरन्नास्ते अविशुद्धतया मनसा आत्मनि स्थैर्यभावात् स मिथ्याचारः कपटाचारो दाम्भिadvaita-bhaktiरागादिप्रेरितेनेन्द्रियार्थाञ्शब्दादीन् नत्वात्मतत्त्वं स्मरन्नास्ते कृतसंन्यासोऽहमित्यभिमानेन कर्मशून्यस्तिष्ठति स मिथ smaran← √smṛ(9 verses)nominative masculine singular present participle verbto remember (verbal root)attested in commentariesadvaitaचिन्तयन् इन्द्रियार्थान् विषयान् विमूढात्मा विमूढान्तःकरणः मिथ्याचारो मृषाचारः पापाचारः सः उच्यतेviśiṣṭādvaitaय आस्ते अन्यथा संकल्प्य अन्यथा चरति इति स मिथ्याचारः उच्यते आत्मज्ञानाय उद्युक्तो विपरीतो विनष्टो भवति इत्यर्थःdvaitaमनसा नियम्येति
indriy← indriya(39 verses)compound (compound member)sense, sense-organ; the eleven indriyas (5 jñānendriyas + 5 karmendriyas + manas)ārthān vimūḍh← vi-√muh(7 verses)compound participle (compound member)to be utterly deluded (vi- + √muh)ātmā← ātman(114 verses)nominative masculine singular nounthe Self, soul; one's own self mithyā← mithyā(2 verses)falsely, in vaincāraḥ sa← tad(305 verses)nominative masculine singular nounthat (distal demonstrative); also 3rd-person pronoun ucyate← √vac(62 verses)present indicative pass 3rd person singular verbto speak (verbal root)attested in commentariesviśiṣṭādvaitaआत्मज्ञानाय उद्युक्तो विपरीतो विनष्टो भवति इत्यर्थः
spoken
Whoever holds the organs of action still yet sits inwardly rehearsing sense-pleasures with a deluded mind is called a hypocrite.