Chapter 3 (Karma-Yoga (The Yoga of Action)), verse 6
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
कर्मेन्द्रियाणि संयम्य य आस्ते मनसा स्मरन् | इन्द्रियार्थान् विमूढात्मा मिथ्याचारः स उच्यते
karmendriyāṇi saṃyamya ya āste manasā smaran | indriyārthān vimūḍhātmā mithyācāraḥ sa ucyate
Word-by-word
- karma← karmanvocative singular neuter noun[advaita]ेन्द्रियाणि हस्तादीनि संयम्य संहृत्य[viśiṣṭādvaita]योगमकृत्वेत्यर्थः[dvaita]ेन्द्रियाणीति[śuddhādvaita]ेन्द्रियैः कर्माकरणे नैष्कर्म्यसम्भव उक्तः सोऽपि न साधुः मानसक्रियानिवर्त्यत्वेनोक्तस्वरूपत्वासम्भवादित्याह कर्मेन्द्रिय[bhakti]त्यागिनं निन्दति कर्मेन्द्रियाणीति[advaita-bhakti]ेन्द्रियाणि वाक्पाण्यादीनि संयम्य निगृह्य बहिरिन्द्रियैः कर्माण्यकुर्वन्निति यावत्
- indriyāṇi← indriyavocative plural neuter noun
- saṃyamya← saṃyamnominative singular masculine noun[advaita]संहृत्य[bhakti]निगृह्य यो मनसा भगवद्ध्यानच्छलेनेन्द्रियार्थान् विषयान् स्मरन्नास्ते अविशुद्धतया मनसा आत्मनि स्थैर्यभावात् स मिथ्याचारः[advaita-bhakti]निगृह्य बहिरिन्द्रियैः कर्माण्यकुर्वन्निति यावत्
- ye← yālocative singular neuter noun[viśiṣṭādvaita]भ्य एवेन्द्रियाणि निरोद्धुमिष्टानि तानेवेत्येवकारार्थः[dvaita]ति। कर्मयोगं स्ववर्णाश्रमोचितम्। न तु गृहस्थकर्मैवेति नियमः सन्न्यासादिविधानात् सामान्यवचनाच्च।[śuddhādvaita]प्रकीर्तितस्त्यागस्त्यागोऽपि मनसैव हि[advaita-bhakti]ह विहितो यस्मात्तत्त्यागी पतितो भवेत्
- āste← ās3rd person singular present indicative active verb[advaita]तिष्ठति मनसा स्मरन् चिन्तयन् इन्द्रियार्थान् विषयान् विमूढात्मा विमूढान्तःकरणः मिथ्याचारो मृषाचारः पापाचारः सः उच्यते[viśiṣṭādvaita]अन्यथा संकल्प्य अन्यथा चरति इति स मिथ्याचारः उच्यते आत्मज्ञानाय उद्युक्तो विपरीतो विनष्टो भवति इत्यर्थः
- manasā← manasinstrumental singular neuter noun[advaita]स्मरन् चिन्तयन् इन्द्रियार्थान् विषयान् विमूढात्मा विमूढान्तःकरणः मिथ्याचारो मृषाचारः पापाचारः सः उच्यते[viśiṣṭādvaita]स्मरन् इत्यनेनार्थसिद्धं[dvaita]स्मरन् मनसा नियम्येति[śuddhādvaita]तत्स्मृतेः पुनः[bhakti]भगवद्ध्यानच्छलेनेन्द्रियार्थान् विषयान् स्मरन्नास्ते अविशुद्धतया मनसा आत्मनि स्थैर्यभावात् स मिथ्याचारः कपटाचारो दाम्भि[advaita-bhakti]रागादिप्रेरितेनेन्द्रियार्थाञ्शब्दादीन् नत्वात्मतत्त्वं स्मरन्नास्ते कृतसंन्यासोऽहमित्यभिमानेन कर्मशून्यस्तिष्ठति स मिथ
- smaran← smṛnominative singular masculine noun[advaita]चिन्तयन् इन्द्रियार्थान् विषयान् विमूढात्मा विमूढान्तःकरणः मिथ्याचारो मृषाचारः पापाचारः सः उच्यते[viśiṣṭādvaita]य आस्ते अन्यथा संकल्प्य अन्यथा चरति इति स मिथ्याचारः उच्यते आत्मज्ञानाय उद्युक्तो विपरीतो विनष्टो भवति इत्यर्थः[dvaita]मनसा नियम्येति[bhakti]नास्ते अविशुद्धतया मनसा आत्मनि स्थैर्यभावात् स मिथ्याचारः कपटाचारो दाम्भिक उच्यत इत्यर्थः[advaita-bhakti]नास्ते कृतसंन्यासोऽहमित्यभिमानेन कर्मशून्यस्तिष्ठति स मिथ्याचारः सत्त्वशुद्ध्यभावेन फलायोग्यत्वात्पापाचार उच्यतेत्वंपदार
- indriyārthān← indriyārthaaccusative plural masculine noun[advaita]विषयान् विमूढात्मा विमूढान्तःकरणः मिथ्याचारो मृषाचारः पापाचारः सः उच्यते
- vim← viaccusative singular masculine noun
- ūḍhāt← vahablative singular masculine noun
- mā← māvocative singular neuter noun[advaita]विमूढान्तःकरणः मिथ्याचारो मृषाचारः पापाचारः सः उच्यते[viśiṣṭādvaita]ह अविनष्टेति[dvaita]न्यवचनाच्च[śuddhādvaita]करणे नैष्कर्म्यसम्भव उक्तः सोऽपि न साधुः मानसक्रियानिवर्त्यत्वेनोक्तस्वरूपत्वासम्भवादित्याह कर्मेन्द्रियाणीति[advaita-bhakti]त्रेण कृतसंन्यासस्त्वशुद्धचित्तस्तत्फलभाङ न भवति
- mithyā← mithyānominative singular masculine noun[advaita]चारो मृषाचारः पापाचारः सः उच्यते[viśiṣṭādvaita]चारः उच्यते आत्मज्ञानाय उद्युक्तो विपरीतो विनष्टो भवति इत्यर्थः[bhakti]चारः कपटाचारो दाम्भिक उच्यत इत्यर्थः[advaita-bhakti]चारः सत्त्वशुद्ध्यभावेन फलायोग्यत्वात्पापाचार उच्यतेत्वंपदार्थविवेकाय संन्यासः सर्वकर्मणाम्
- ācāras← ācarnominative singular masculine noun
- sa← savocative singular masculine noun[advaita]्तादीनि संयम्य संहृत्य[viśiṣṭādvaita]्मरन् य आस्ते अन्यथा संकल्प्य अन्यथा चरति इति स मिथ्याचारः उच्यते आत्मज्ञानाय उद्युक्तो विपरीतो विनष्टो भवति इत्यर्थः[dvaita]ा स्मरन् मनसा नियम्येति[śuddhādvaita]म्भव उक्तः सोऽपि न साधुः मानसक्रियानिवर्त्यत्वेनोक्तस्वरूपत्वासम्भवादित्याह कर्मेन्द्रियाणीति[bhakti]ंयम्य निगृह्य यो मनसा भगवद्ध्यानच्छलेनेन्द्रियार्थान् विषयान् स्मरन्नास्ते अविशुद्धतया मनसा आत्मनि स्थैर्यभावात् स मिथ्य[advaita-bhakti]ुक्यमात्रेण कृतसंन्यासस्त्वशुद्धचित्तस्तत्फलभाङ न भवति
- ucyate← vac3rd person singular present indicative passive verb[viśiṣṭādvaita]आत्मज्ञानाय उद्युक्तो विपरीतो विनष्टो भवति इत्यर्थः[advaita-bhakti]त्वंपदार्थविवेकाय संन्यासः सर्वकर्मणाम्
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 3.6, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_3.6 · anandgiri_3.6
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_3.6 · vedantadeshika_3.6
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_3.6 · jayatirtha_3.6
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_3.6
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_3.6
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_3.6
Theme-list memberships (5)
Show all theme-lists this verse participates in
- आस्तेwith 5.13
- कर्मेन्द्रियwith 3.7
- कर्मेन्द्रियाणिwith 3.7
- शरीरवाङ्मनोभिर्यत्कर्म प्रारभते नरःwith 3.5, 4.16, 4.32, 5.13, 18.15
- संयम्यwith 2.61, 3.7, 6.14, 8.12