Chapter 2 (Sāṅkhya-Yoga (The Yoga of Knowledge)), verse 61
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
तानि सर्वाणि संयम्य युक्त आसीत मत्-परः | वशे हि यस्येन्द्रियाणि तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता
tāni sarvāṇi saṃyamya yukta āsīta mat-paraḥ | vaśe hi yasyendriyāṇi tasya prajñā pratiṣṭhitā
Word-by-word
- tāni← tanlocative singular masculine noun[advaita]सर्वाणि संयम्य संयमनं वशीकरणं कृत्वा युक्तः समाहितः सन् आसीत मत्परः अहं वासुदेवः सर्वप्रत्यगात्मा परो यस्य सः मत्परः न[dvaita]सर्वाणीति किमुच्यत इत्यतोऽन्तरापतितां शङ्कां निवर्तयितुमेतदिति भावेनाह तर्ही ति[śuddhādvaita]सर्वाणि प्रथमं बुद्ध्या संयम्य युक्तो य आसीत मत्परः तस्यैव प्रतिष्ठिता प्रज्ञाऽवसेया[advaita-bhakti]संयम्य वशीकृत्य युक्तः समाहितो निगृहीतमनाः सन्नासीत निर्व्यापारस्तिष्ठेत्
- sarvāṇi← sarvnominative plural neuter noun[advaita]संयम्य संयमनं वशीकरणं कृत्वा युक्तः समाहितः सन् आसीत मत्परः अहं वासुदेवः सर्वप्रत्यगात्मा परो यस्य सः मत्परः न अन्योऽहं[dvaita]संयम्यासीतेति किमेतदुच्यते इत्यत आह बहुयत्ने ति[śuddhādvaita]प्रथमं बुद्ध्या संयम्य युक्तो य आसीत मत्परः तस्यैव प्रतिष्ठिता प्रज्ञाऽवसेया[advaita-bhakti]ज्ञानकर्मसाधनभूतानि संयम्य वशीकृत्य युक्तः समाहितो निगृहीतमनाः सन्नासीत निर्व्यापारस्तिष्ठेत्
- saṃyamya← saṃyamnominative singular masculine noun[advaita]संयमनं वशीकरणं कृत्वा युक्तः समाहितः सन् आसीत मत्परः अहं वासुदेवः सर्वप्रत्यगात्मा परो यस्य सः मत्परः न अन्योऽहं तस्मात[viśiṣṭādvaita]चेतसः शुभाश्रय भूते मयि मनः अवस्थाप्य समाहितः आसीत[dvaita]ासीतेति किमेतदुच्यते इत्यत आह बहुयत्ने ति[śuddhādvaita]युक्तो य आसीत मत्परः तस्यैव प्रतिष्ठिता प्रज्ञाऽवसेया[bhakti]मत्परः सन्नासीत[advaita-bhakti]वशीकृत्य युक्तः समाहितो निगृहीतमनाः सन्नासीत निर्व्यापारस्तिष्ठेत्
- yukta← yujvocative singular masculine noun[advaita]ः समाहितः सन् आसीत मत्परः अहं वासुदेवः सर्वप्रत्यगात्मा परो यस्य सः मत्परः न अन्योऽहं तस्मात् इति आसीत इत्यर्थः[viśiṣṭādvaita]तया दुर्जयानि इन्द्रियाणि संयम्य चेतसः शुभाश्रय भूते मयि मनः अवस्थाप्य समाहितः आसीत[dvaita]ो मयि मनोयोगयुक्तः[śuddhādvaita]ो य आसीत मत्परः तस्यैव प्रतिष्ठिता प्रज्ञाऽवसेया[bhakti]ो योगी तानीन्द्रियाणि संयम्य मत्परः सन्नासीत[advaita-bhakti]ः समाहितो निगृहीतमनाः सन्नासीत निर्व्यापारस्तिष्ठेत्
- āsīta← ās3rd person singular optative active verb[advaita]मत्परः अहं वासुदेवः सर्वप्रत्यगात्मा परो यस्य सः मत्परः न अन्योऽहं तस्मात् इति आसीत इत्यर्थः[viśiṣṭādvaita]। मनसि मद्विषये सति निर्दग्धाशेषकल्मषतया निर्मलीकृतं विषयानुरागरहितं मन इन्द्रियाणि स्ववशानि करोति। ततो वश्येन्द्रियं मन[śuddhādvaita]मत्परः तस्यैव प्रतिष्ठिता प्रज्ञाऽवसेया
- mat← mathnominative singular masculine noun[advaita]परः अहं वासुदेवः सर्वप्रत्यगात्मा परो यस्य सः मत्परः न अन्योऽहं तस्मात् इति आसीत इत्यर्थः[dvaita]परः। फलमाह वशे हीति।[śuddhādvaita]परः तस्यैव प्रतिष्ठिता प्रज्ञाऽवसेया[bhakti]परः सन्नासीत[advaita-bhakti]पर इति
- paras← pṝnominative singular masculine noun[advaita]मादात्मनो नाहमन्योऽस्मीति प्रागुक्तानुसंधानस्यादरेण नैरन्तर्यदीर्घकालानुष्ठानसामर्थ्यादित्यर्थः
- vaśe← vaśalocative singular masculine noun[advaita]हि यस्य इन्द्रियाणि वर्तन्ते अभ्यासबलात्[viśiṣṭādvaita]हि यस्येन्द्रियाणि[dvaita]हीति।[bhakti]वशवर्तीनि[advaita-bhakti]हीति। स्पष्टम्। तदेतद्वशीकृतेन्द्रियः सन्नासीतेति किमासीतेति प्रश्नस्योत्तरमुक्तं भवति।
- hi← hinominative singular masculine noun[advaita]तः सन् आसीत मत्परः अहं वासुदेवः सर्वप्रत्यगात्मा परो यस्य सः मत्परः न अन्योऽहं तस्मात् इति आसीत इत्यर्थः[viśiṣṭādvaita]तः आसीत[advaita-bhakti]तत्र कः प्रतीकार इत्यत आह तानीन्द्रियाणि सर्वाणि ज्ञानकर्मसाधनभूतानि संयम्य वशीकृत्य युक्तः समाहितो निगृहीतमनाः सन्नासी
- yasya← yadVibhakti.Sasthi singular masculine noun[advaita]सः मत्परः न अन्योऽहं तस्मात् इति आसीत इत्यर्थः[viśiṣṭādvaita]ेन्द्रियाणि[dvaita]स मत्परः[bhakti]वशे वशवर्तीनि[advaita-bhakti]स मत्परः
- indriyāṇi← indriyavocative plural neuter noun[advaita]वर्तन्ते अभ्यासबलात्[viśiṣṭādvaita]संयम्य चेतसः शुभाश्रय भूते मयि मनः अवस्थाप्य समाहितः आसीत
- tasya← tadVibhakti.Sasthi singular neuter noun[advaita]प्रज्ञा प्रतिष्ठिता[viśiṣṭādvaita]प्रज्ञा प्रतिष्ठिता इति[dvaita]साध्ये वक्तव्ये तानि सर्वाणीति किमुच्यत इत्यतोऽन्तरापतितां शङ्कां निवर्तयितुमेतदिति भावेनाह तर्ही ति[śuddhādvaita]ासनं सहेतुकं लक्षयति यततोऽपीति द्वाभ्याम्
- prajñā← prajñānominative singular feminine noun[advaita]प्रतिष्ठिता[viśiṣṭādvaita]प्रतिष्ठिता इति[śuddhādvaita]ऽवसेया
- pratiṣṭhitā← pratiṣṭhānominative singular feminine noun[advaita]।। अथेदानीं पराभविष्यतः सर्वानर्थमूलमिदमुच्यते[viśiṣṭādvaita]इति। एवं मयि अनिवेश्य मनः स्वयत्नगौरवेण इन्द्रियजये प्रवृत्तो विनष्टो भवति इत्याह[śuddhādvaita]प्रज्ञाऽवसेया
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 2.61, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_2.61 · anandgiri_2.61
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_2.61
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_2.61 · jayatirtha_2.61
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_2.61
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_2.61
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_2.61
Theme-list memberships (4)
Show all theme-lists this verse participates in
- तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिताwith 2.55, 2.57, 2.58, 2.68
- मत्परःwith 18.57
- युक्तwith 1.14, 2.28, 2.39, 2.50, 2.51, 2.64, …
- संयम्यwith 3.6, 3.7, 6.14, 8.12