Chapter 2 (Sāṅkhya-Yoga (The Yoga of Knowledge)), verse 57
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
यः सर्वत्रानभिस्नेहस् तत् तत् प्राप्य शुभाशुभम् | नाभिनन्दति न द्वेष्टि तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता
yaḥ sarvatrānabhisnehas tat tat prāpya śubhāśubham | nābhinandati na dveṣṭi tasya prajñā pratiṣṭhitā
Word-by-word
- yas← īnominative plural masculine noun[śuddhādvaita]योत्तरमाह[bhakti]योत्तरमाह य इति[advaita-bhakti]मिन्सत्यन्यदीये हानिवृद्धी स्वस्मिन्नारोप्येते स तादृशोऽन्यविषयः प्रेमापरपर्यायस्तामसो वृत्तिविशेषः स्नेहः सर्वप्रकारेण
- sas← sanominative singular masculine noun
- rū← runominative dual masculine noun[viśiṣṭādvaita]पं शुभाशुभं प्राप्य अभिनन्दनद्वेषरहितः सोऽपि स्थितप्रज्ञः[advaita-bhakti]पाभिनन्दः सच तामसः
- atrān← atraaccusative plural masculine noun
- abhis← abhinominative singular masculine noun[advaita]नेहवर्जितः तत्तत् प्राप्य शुभाशुभं तत्तत् शुभं अशुभं वा लब्ध्वा न अभिनन्दति न द्वेष्टि शुभं प्राप्य न तुष्यति न हृष्यति
- na← navocative singular neuter noun[advaita]िः सर्वत्र देहजीवितादिष्वपि अनभिस्नेहः अभिस्नेहवर्जितः तत्तत् प्राप्य शुभाशुभं तत्तत् शुभं अशुभं वा लब्ध्वा न अभिनन्दति[viśiṣṭādvaita]भिस्नेहः उदासीनः प्रियसंश्लेषविश्लेषरूपं शुभाशुभं प्राप्य अभिनन्दनद्वेषरहितः सोऽपि स्थितप्रज्ञः[dvaita]भिस्नेहत्वाच्छुभाशुभं प्राप्य नाभिनन्दति न द्वेष्टि[śuddhādvaita]् नाभिनन्दति[bhakti]भिस्नेहः स्नेहशून्यः अतएव बाधितानुवृत्त्या तत्तच्छुभमनुकूलं प्राप्य नाभिनन्दति न प्रशंसति[advaita-bhakti]ादिष्वपि यो मुनिरनभिस्नेहः यस्मिन्सत्यन्यदीये हानिवृद्धी स्वस्मिन्नारोप्येते स तादृशोऽन्यविषयः प्रेमापरपर्यायस्तामसो वृत
- īhas← īhnominative singular masculine noun
- tat← tadvocative singular neuter noun[advaita]तत् प्राप्य शुभाशुभं तत्तत् शुभं अशुभं वा लब्ध्वा न अभिनन्दति न द्वेष्टि शुभं प्राप्य न तुष्यति न हृष्यति अशुभं[dvaita]वान्न द्वेष्टीति पुनरुक्तिरित्यत आह सर्वत्रे ति[bhakti]तच्छुभमनुकूलं प्राप्य नाभिनन्दति न प्रशंसति[advaita-bhakti]तत्प्रारब्धकर्मपरिप्रापितं शुभं सुखहेतुं विषयं प्राप्य नाभिनन्दति हर्षविशेषपुरःसरं न प्रशंसति
- tat← tadvocative singular neuter noun[advaita]तत् प्राप्य शुभाशुभं तत्तत् शुभं अशुभं वा लब्ध्वा न अभिनन्दति न द्वेष्टि शुभं प्राप्य न तुष्यति न हृष्यति अशुभं[dvaita]वान्न द्वेष्टीति पुनरुक्तिरित्यत आह सर्वत्रे ति[bhakti]तच्छुभमनुकूलं प्राप्य नाभिनन्दति न प्रशंसति[advaita-bhakti]तत्प्रारब्धकर्मपरिप्रापितं शुभं सुखहेतुं विषयं प्राप्य नाभिनन्दति हर्षविशेषपुरःसरं न प्रशंसति
- pra← pravocative singular neuter noun[advaita]ाप्य शुभाशुभं तत्तत् शुभं अशुभं वा लब्ध्वा न अभिनन्दति न द्वेष्टि शुभं प्राप्य न तुष्यति न हृष्यति अशुभं[viśiṣṭādvaita]ियेषु अनभिस्नेहः उदासीनः प्रियसंश्लेषविश्लेषरूपं शुभाशुभं प्राप्य अभिनन्दनद्वेषरहितः सोऽपि स्थितप्रज्ञः[dvaita]ाप्य नाभिनन्दति न द्वेष्टि[śuddhādvaita]भोषेत इत्यस्योत्तरमाह[bhakti]ाप्य नाभिनन्दति न प्रशंसति[advaita-bhakti]ेमापरपर्यायस्तामसो वृत्तिविशेषः स्नेहः सर्वप्रकारेण तद्रहितोऽनभिस्नेहः भगवति परमात्मनि तु सर्वथाभिस्नेहवान्भवेदेव अनात्म
- apya← apyavocative singular neuter noun
- śubha← śubhvocative singular masculine noun[advaita]ाशुभं तत्तत् शुभं अशुभं वा लब्ध्वा न अभिनन्दति न द्वेष्टि शुभं प्राप्य न तुष्यति न हृष्यति अशुभं[viśiṣṭādvaita]ाशुभं प्राप्य अभिनन्दनद्वेषरहितः सोऽपि स्थितप्रज्ञः[dvaita]ं प्राप्य नाभिनन्दति न द्वेष्टि[bhakti]ं प्रतिकूलं प्राप्य न द्वेष्टि न निन्दति किंतु केवलमुदासीन[advaita-bhakti]ं सुखहेतुं विषयं प्राप्य नाभिनन्दति हर्षविशेषपुरःसरं न प्रशंसति
- aśubham← aśubhaaccusative singular masculine noun
- na← navocative singular neuter noun[advaita]िः सर्वत्र देहजीवितादिष्वपि अनभिस्नेहः अभिस्नेहवर्जितः तत्तत् प्राप्य शुभाशुभं तत्तत् शुभं अशुभं वा लब्ध्वा न अभिनन्दति[viśiṣṭādvaita]भिस्नेहः उदासीनः प्रियसंश्लेषविश्लेषरूपं शुभाशुभं प्राप्य अभिनन्दनद्वेषरहितः सोऽपि स्थितप्रज्ञः[dvaita]भिस्नेहत्वाच्छुभाशुभं प्राप्य नाभिनन्दति न द्वेष्टि[śuddhādvaita]् नाभिनन्दति[bhakti]भिस्नेहः स्नेहशून्यः अतएव बाधितानुवृत्त्या तत्तच्छुभमनुकूलं प्राप्य नाभिनन्दति न प्रशंसति[advaita-bhakti]ादिष्वपि यो मुनिरनभिस्नेहः यस्मिन्सत्यन्यदीये हानिवृद्धी स्वस्मिन्नारोप्येते स तादृशोऽन्यविषयः प्रेमापरपर्यायस्तामसो वृत
- abhinandati← abhinandlocative singular masculine noun[advaita]न द्वेष्टि शुभं प्राप्य न तुष्यति न हृष्यति अशुभं
- na← navocative singular neuter noun[advaita]िः सर्वत्र देहजीवितादिष्वपि अनभिस्नेहः अभिस्नेहवर्जितः तत्तत् प्राप्य शुभाशुभं तत्तत् शुभं अशुभं वा लब्ध्वा न अभिनन्दति[viśiṣṭādvaita]भिस्नेहः उदासीनः प्रियसंश्लेषविश्लेषरूपं शुभाशुभं प्राप्य अभिनन्दनद्वेषरहितः सोऽपि स्थितप्रज्ञः[dvaita]भिस्नेहत्वाच्छुभाशुभं प्राप्य नाभिनन्दति न द्वेष्टि[śuddhādvaita]् नाभिनन्दति[bhakti]भिस्नेहः स्नेहशून्यः अतएव बाधितानुवृत्त्या तत्तच्छुभमनुकूलं प्राप्य नाभिनन्दति न प्रशंसति[advaita-bhakti]ादिष्वपि यो मुनिरनभिस्नेहः यस्मिन्सत्यन्यदीये हानिवृद्धी स्वस्मिन्नारोप्येते स तादृशोऽन्यविषयः प्रेमापरपर्यायस्तामसो वृत
- dveṣṭi← dviṣ3rd person singular present indicative active verb[advaita]शुभं प्राप्य न तुष्यति न हृष्यति अशुभं[bhakti]न निन्दति किंतु केवलमुदासीन[advaita-bhakti]अन्तरसूयापूर्वकं न निन्दति
- tasya← tadVibhakti.Sasthi singular neuter noun[advaita]एवं हर्षविषादवर्जितस्य विवेकजा प्रज्ञा प्रतिष्ठिता भवति[śuddhādvaita]प्रज्ञा प्रतिष्ठिताऽवसेया[bhakti]प्रज्ञा प्रतिष्ठितेत्यर्थः[advaita-bhakti]ानभिस्नेहस्य हर्षविषादरहितस्य मुनेः प्रज्ञा परमात्मतत्त्वविषया प्रतिष्ठिता फलपर्यवसायिनी
- prajñā← prajñānominative singular feminine noun[advaita]प्रतिष्ठिता भवति[śuddhādvaita]प्रतिष्ठिताऽवसेया[bhakti]प्रतिष्ठितेत्यर्थः[advaita-bhakti]परमात्मतत्त्वविषया प्रतिष्ठिता फलपर्यवसायिनी
- pratiṣṭhitā← pratiṣṭhānominative singular feminine noun[advaita]भवति।। किञ्च[śuddhādvaita]ऽवसेया[advaita-bhakti]फलपर्यवसायिनी
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 2.57, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_2.57 · anandgiri_2.57
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_2.57
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_2.57 · jayatirtha_2.57
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_2.57
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_2.57
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_2.57
Theme-list memberships (4)
Show all theme-lists this verse participates in
- तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिताwith 2.55, 2.58, 2.61, 2.68
- द्वेषwith 2.64, 3.34, 3.36, 5.3, 6.9, 7.27, …
- न द्वेष्टिwith 5.3, 12.17, 12.19, 14.22
- सर्वत्रwith 6.29, 6.30, 6.32, 9.6, 12.3, 12.4, …