Chapter 4 (Jñāna-Karma-Sannyāsa-Yoga (The Yoga of Renunciation of Action in Knowledge)), verse 23
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
गत-सङ्गस्य मुक्तस्य ज्ञानावस्थित-चेतसः | यज्ञायाचरतः कर्म समग्रं प्रविलीयते
gata-saṅgasya muktasya jñānāvasthita-cetasaḥ | yajñāyācarataḥ karma samagraṃ pravilīyate
Word-by-word
- gata← gamvocative singular masculine noun[advaita]सङ्गस्य सर्वतोनिवृत्तासक्तेः मुक्तस्य निवृत्तधर्माधर्मादिबन्धनस्य ज्ञानावस्थितचेतसः ज्ञाने[viśiṣṭādvaita]तदितर सङ्गस्य तत[dvaita]सङ्गस्येति[bhakti]सङ्गस्येति[advaita-bhakti]सङ्गस्य फलासङ्गशून्यस्य मुक्तस्य कर्तृत्वभोक्तृत्वाद्यध्यासशून्यस्य ज्ञानावस्थितचेतसः निर्विकल्पब्रह्मात्मैक्यबोध
- saṅgasya← sañjVibhakti.Sasthi singular masculine noun[advaita]सर्वतोनिवृत्तासक्तेः मुक्तस्य निवृत्तधर्माधर्मादिबन्धनस्य ज्ञानावस्थितचेतसः ज्ञाने[viśiṣṭādvaita]तत एव निखिलपरिग्रहविनिर्मुक्तस्य उक्तलक्षणयज्ञादिकर्मनिर्वृत्तये वर्तमानस्य पुरुषस्य बन्धहेतुभूतं प्राचीनं कर्म समग्रं[dvaita]ेति। गतसङ्गस्य फलस्नेहरहितस्य मुक्तस्य शरीराद्यनभिमानिनः। ज्ञानावस्थितचेतसः परमेश्वरज्ञानिनः।[bhakti]ेति। गतसङ्गस्य निष्कामस्य रागादिभिर्मुक्तस्य। ज्ञानेऽवस्थितं चेतो यस्य। यज्ञायपरमेश्वरार्थं कर्माचरतः सतः समग्रं सवासनं[advaita-bhakti]फलासङ्गशून्यस्य मुक्तस्य कर्तृत्वभोक्तृत्वाद्यध्यासशून्यस्य ज्ञानावस्थितचेतसः निर्विकल्पब्रह्मात्मैक्यबोध
- muktasya← mucVibhakti.Sasthi singular masculine noun[advaita]निवृत्तधर्माधर्मादिबन्धनस्य ज्ञानावस्थितचेतसः ज्ञाने[viśiṣṭādvaita]उक्तलक्षणयज्ञादिकर्मनिर्वृत्तये वर्तमानस्य पुरुषस्य बन्धहेतुभूतं प्राचीनं कर्म समग्रं प्रविलीयते निःशेषं क्षीयते[dvaita]शरीराद्यनभिमानिनः[bhakti]। ज्ञानेऽवस्थितं चेतो यस्य। यज्ञायपरमेश्वरार्थं कर्माचरतः सतः समग्रं सवासनं कर्म प्रविलीयते अकर्मभावमापद्यते। आरूढयोगपक्[advaita-bhakti]कर्तृत्वभोक्तृत्वाद्यध्यासशून्यस्य ज्ञानावस्थितचेतसः निर्विकल्पब्रह्मात्मैक्यबोध
- jñānau← jñānominative dual masculine noun
- asthita← sthā3rd person singular aorist active verb
- cetas← citnominative singular masculine noun
- as← anominative singular masculine noun
- yajñāya← yajdative singular masculine noun[advaita]यज्ञनिर्वृत्त्यर्थम् आचरतः निर्वर्तयतः कर्म समग्रं सह अग्रेण फलेन वर्तते इति समग्रं कर्म[viśiṣṭādvaita]ेत्यनेन स्वकुक्षिभरणादिमात्रनिरासः[śuddhādvaita]ब्रह्मणे ब्रह्मकर्माचरन् भवति तत्सर्वं कर्म प्रविलीयते अकर्मभावमापद्यते[bhakti]परमेश्वरार्थं कर्माचरतः सतः समग्रं सवासनं कर्म प्रविलीयते अकर्मभावमापद्यते[advaita-bhakti]यज्ञसंरक्षणार्थं ज्योतिष्टोमादियज्ञे श्रेष्ठाचारत्वेन लोकप्रवृत्त्यर्थं यज्ञाय विष्णवे तत्प्रीत्यर्थमिति वा
- ācaratas← ācaraccusative plural masculine noun
- karma← karmanvocative singular neuter noun[advaita]समग्रं सह अग्रेण फलेन वर्तते इति समग्रं कर्म[viśiṣṭādvaita]निर्वृत्तये वर्तमानस्य पुरुषस्य बन्धहेतुभूतं प्राचीनं कर्म समग्रं प्रविलीयते निःशेषं क्षीयते[dvaita]णीति नित्यतृप्त इति चज्ञानावस्थितचेतसः इत्यनेन[śuddhādvaita]ा योगी सर्वतो मुक्तोऽखण्डब्रह्मयाथात्म्यज्ञानेनाऽवस्थितचेताः यज्ञाय ब्रह्मणे ब्रह्मकर्माचरन् भवति तत्सर्वं कर्म प्रविलीय[bhakti]ाचरतः सतः समग्रं सवासनं कर्म प्रविलीयते अकर्मभावमापद्यते[advaita-bhakti]तत्कृत्वा न निबध्यत इत्युक्तेर्गृहस्थस्य ब्रह्मविदो जनकादेर्यंज्ञादिरूपं
- samagram← samagraaccusative singular masculine noun
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 4.23, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_4.23 · anandgiri_4.23
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_4.23 · vedantadeshika_4.23
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_4.23 · jayatirtha_4.23
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_4.23
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_4.23
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_4.23
Theme-list memberships (11)
Show all theme-lists this verse participates in
- अकर्मwith 2.47, 3.5, 3.8, 4.16, 4.17, 4.18, …
- अहंताwith 2.18, 7.4, 7.5, 7.13, 12.3
- कर्ममें अकर्मwith 4.24
- कामनाwith 2.56, 2.63, 2.71, 3.30, 3.37, 3.39, …
- ज्ञानwith 1.1, 3.1, 3.2, 3.3, 3.26, 3.32, …
- ज्ञायाचरतः कर्म समग्रं प्रविलीयतेwith 7.1
- मैं सेवक हूँwith 3.21, 4.38, 5.2
- यज्ञायाचरतः कर्म समग्रं प्रविलीयतेwith 4.24, 4.29
- यज्ञार्थ कर्मwith 3.20, 5.2
- विकर्मwith 3.37, 4.17
- समग्रwith 7.1, 11.30