Chapter 10 (Vibhūti-Yoga (The Yoga of Divine Manifestations)), verse 39
Krishna → Arjuna · vocative: Arjuna · meter: anuṣṭubh
यच् चापि सर्व-भूतानां बीजं तद् अहम् अर्जुन | न तद् अस्ति विना यत् स्यान् मया भूतं चराचरम्
yac cāpi sarva-bhūtānāṃ bījaṃ tad aham arjuna | na tad asti vinā yat syān mayā bhūtaṃ carācaram
Word-by-word
- yat← yatnominative singular masculine noun[advaita]स्यात् भवेत्[viśiṣṭādvaita]तद् अहम् एव[dvaita]र पदानां व्यवहितत्वादन्वयमाह -- मये ति[śuddhādvaita]किं वाच्यं मया विना किमपि नास्तीत्याह -- न तदस्ति विना मयेति[bhakti]स्याद्भवेत् तच्चराचरं भूतं नास्त्येवेति[advaita-bhakti]स्याद्भवेच्चरमचरं वा भूतं वस्तु तन्नास्त्येव
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]्चापि सर्वभूतानां बीजं प्ररोहकारणम्?[viśiṣṭādvaita]यत् तद् अहम् एव। चराचरसर्वभूतजातं मया आत्मतया अवस्थितेन विना यत् स्यात् न तद् अस्ति अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशायस्थितः।[dvaita]्छिन्नः[śuddhādvaita]्चापीति[bhakti]सर्वभूतानां बीजं प्ररोहकारणं तदहम्[advaita-bhakti]सर्वभूतानां प्ररोहकारणं बीजं तन्मायोपाधिकं चैतन्यमहमेव
- āpi← āp3rd person singular aorist passive verb
- sarva← sarvavocative singular masculine noun[advaita]भूतानां बीजं प्ररोहकारणम्?[viśiṣṭādvaita]भूतानां सर्वावस्थावस्थितानां तत्तदवस्थाबीजभूतं प्रतीयमानम् अप्रतीयमानं[dvaita]पदार्थव्यापित्वे प्रमाणमाह -- विश्वे ति[bhakti]भूतानां बीजं प्ररोहकारणं तदहम्[advaita-bhakti]भूतानां प्ररोहकारणं बीजं तन्मायोपाधिकं चैतन्यमहमेव
- bhūtānām← bhūVibhakti.Sasthi plural masculine noun
- bījam← bījanominative singular neuter noun[advaita]। किमिति स्थावरं जङ्गमं वा त्वदतिरेकेण न भवति तत्राह -- मयेति। तस्यापि स्वरूपेण सत्त्वमाशङ्क्योक्तं -- शून्यं हीति। आत्म[viśiṣṭādvaita]इति न प्रधानादिमात्रमुच्यते?
- tat← tadvocative singular neuter noun[advaita]अहम् अर्जुन[viśiṣṭādvaita]तदवस्थाबीजभूतं प्रतीयमानम् अप्रतीयमानं[dvaita]वादन्वयमाह -- मये ति[bhakti]र हेतुः मया विना यत्स्याद्भवेत् तच्चराचरं भूतं नास्त्येवेति।
- aham← ahanominative singular neuter noun[advaita]अर्जुन[viśiṣṭādvaita]एव। चराचरसर्वभूतजातं मया आत्मतया अवस्थितेन विना यत् स्यात् न तद् अस्ति अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशायस्थितः। (गीता 10।20)
- arjuna← arjunavocative singular neuter noun[advaita]। प्रकरणोपसंहारार्थं विभूतिसंक्षेपमाह -- न तत् अस्ति भूतं चराचरं चरम् अचरं वा? मया विना यत् स्यात् भवेत्। मया अपकृष्टं प[advaita-bhakti]? मया विना
- na← navocative singular neuter noun[advaita]ां बीजं प्ररोहकारणम्?[viśiṣṭādvaita]ां सर्वावस्थावस्थितानां तत्तदवस्थाबीजभूतं प्रतीयमानम् अप्रतीयमानं[dvaita]ा यद्भूतं स्यात् तन्नास्ति[śuddhādvaita]्यत् किं वाच्यं मया विना किमपि नास्तीत्याह -- न तदस्ति विना मयेति[bhakti]ां बीजं प्ररोहकारणं तदहम्[advaita-bhakti]ां प्ररोहकारणं बीजं तन्मायोपाधिकं चैतन्यमहमेव
- tat← tadvocative singular neuter noun[advaita]अहम् अर्जुन[viśiṣṭādvaita]तदवस्थाबीजभूतं प्रतीयमानम् अप्रतीयमानं[dvaita]वादन्वयमाह -- मये ति[bhakti]र हेतुः मया विना यत्स्याद्भवेत् तच्चराचरं भूतं नास्त्येवेति।
- asti← as3rd person singular present indicative active verb[advaita]भूतं चराचरं चरम् अचरं वा? मया विना[viśiṣṭādvaita]अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशायस्थितः
- vinā← viinstrumental singular masculine noun[advaita]यत् स्यात् भवेत्। मया अपकृष्टं परित्यक्तं निरात्मकं शून्यं हि तत् स्यात्। अतः मदात्मकं सर्वमित्यर्थः।।[viśiṣṭādvaita]यत् स्यात् न तद् अस्ति अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशायस्थितः। (गीता 10।20) इति प्रक्रमात्न तदस्ति विनायत्स्यान्मया भूतं चर[dvaita]यद्भूतं स्यात् तन्नास्ति[śuddhādvaita]किमपि नास्तीत्याह -- न तदस्ति विना मयेति[bhakti]यत्स्याद्भवेत् तच्चराचरं भूतं नास्त्येवेति।[advaita-bhakti]यत्स्याद्भवेच्चरमचरं वा भूतं वस्तु तन्नास्त्येव। यतः सर्वं मत्कार्यमेवेत्यर्थः।
- yat← yatnominative singular masculine noun[advaita]स्यात् भवेत्[viśiṣṭādvaita]तद् अहम् एव[dvaita]र पदानां व्यवहितत्वादन्वयमाह -- मये ति[śuddhādvaita]किं वाच्यं मया विना किमपि नास्तीत्याह -- न तदस्ति विना मयेति[bhakti]स्याद्भवेत् तच्चराचरं भूतं नास्त्येवेति[advaita-bhakti]स्याद्भवेच्चरमचरं वा भूतं वस्तु तन्नास्त्येव
- syāt← as3rd person singular optative active verb[advaita]भवेत्[viśiṣṭādvaita]न तद् अस्ति अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशायस्थितः[dvaita]तन्नास्ति
- mayā← māinstrumental singular feminine noun[advaita]विना यत् स्यात् भवेत्। मया अपकृष्टं परित्यक्तं निरात्मकं शून्यं हि तत् स्यात्। अतः मदात्मकं सर्वमित्यर्थः।।[viśiṣṭādvaita]आत्मतया अवस्थितेन विना[dvaita]विना यद्भूतं स्यात् तन्नास्ति[śuddhādvaita]विना किमपि नास्तीत्याह -- न तदस्ति विना मयेति[bhakti]विना यत्स्याद्भवेत् तच्चराचरं भूतं नास्त्येवेति।[advaita-bhakti]विना यत्स्याद्भवेच्चरमचरं वा भूतं वस्तु तन्नास्त्येव। यतः सर्वं मत्कार्यमेवेत्यर्थः।
- bhūtam← bhūaccusative singular masculine noun
- carā← carānominative singular feminine noun[advaita]चरं चरम् अचरं वा? मया विना[viśiṣṭādvaita]चरसर्वभूतजातं मया आत्मतया अवस्थितेन विना[bhakti]चरं भूतं नास्त्येवेति
- acaram← car1st person singular imperfect active verb
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 10.39, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_10.39 · anandgiri_10.39
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_10.39 · vedantadeshika_10.39
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_10.39 · jayatirtha_10.39
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_10.39
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_10.39
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_10.39
Theme-list memberships (3)
Show all theme-lists this verse participates in
- अर्जुनwith 1.1, 2.2, 2.54, 3.1, 3.7, 3.36, …
- अव्यय बीजwith 7.10, 9.16, 9.17, 9.18
- पुरोधसां च मुख्यं मां विद्धि पार्थ बृहस्पतिम्with 10.24