Chapter 9 (Rāja-Vidyā-Rāja-Guhya-Yoga (The Yoga of Royal Knowledge and Royal Mystery)), verse 3
Krishna → Arjuna · vocative: Paranṭapa · meter: anuṣṭubh
अश्रद्दधानाः पुरुषा धर्मस्यास्य परंतप | अप्राप्य मां निवर्तन्ते मृत्यु-संसार-वर्त्मनि
aśraddadhānāḥ puruṣā dharmasyāsya paraṃtapa | aprāpya māṃ nivartante mṛtyu-saṃsāra-vartmani
Word-by-word
- aśraddadhānās← aśraddadhānanominative plural masculine noun
- puruṣās← puruṣanominative plural masculine noun
- dhā← dhāvocative singular neuter noun[advaita]नाः श्रद्धाविरहिताः आत्मज्ञानस्य धर्मस्य अस्य स्वरूपे तत्फले[viśiṣṭādvaita]नाः विश्वासपूर्वकत्वारारहिताः पुरुषाः माम् अप्राप्य मृत्युरूपे संसारवर्त्मनि नितरां वर्तन्ते[śuddhādvaita]रहिताः पुरुषा ये ते मां पुरुषोत्तममप्राप्य मृत्युरूपे संसारे नितरां वर्तन्ते[bhakti]ना इति[advaita-bhakti]नाः वेदविरोधिकुहेतुदर्शनदूषितान्तःकरणतया प्रामाण्यममन्यमानाः पापकारिणोऽसुरसंपदमारूढाः स्वमतिकल्पितेनोपायेन कथंचिद्यतमाना
- ṝm← ṝaccusative singular masculine noun
- asya← aVibhakti.Sasthi singular masculine noun[advaita]स्वरूपे तत्फले[viśiṣṭādvaita]उपासनाख्यस्य धर्मस्य निरतिशयप्रियमद्विषयतया स्वयं निरतिशयप्रियरूपस्य परमनिःश्रेयसस्वरूपमत्प्राप्तिसाधनस्य अव्ययस्य उपाद[śuddhādvaita]ज्ञानस्य मध्ये धर्मस्य भजनलक्षणस्य? पाठान्तरे तु धर्मस्य तत्सहितज्ञानस्य वा श्रद्धारहिताः पुरुषा ये ते मां पुरुषोत्तममप[bhakti]भक्तिलक्षणज्ञानसहितस्य धर्मस्येति कर्मणिषष्ठ्यौ[advaita-bhakti]ात्मज्ञानाख्यस्य धर्मस्य स्वरूपे साधने फले
- asya← aVibhakti.Sasthi singular masculine noun[advaita]स्वरूपे तत्फले[viśiṣṭādvaita]उपासनाख्यस्य धर्मस्य निरतिशयप्रियमद्विषयतया स्वयं निरतिशयप्रियरूपस्य परमनिःश्रेयसस्वरूपमत्प्राप्तिसाधनस्य अव्ययस्य उपाद[śuddhādvaita]ज्ञानस्य मध्ये धर्मस्य भजनलक्षणस्य? पाठान्तरे तु धर्मस्य तत्सहितज्ञानस्य वा श्रद्धारहिताः पुरुषा ये ते मां पुरुषोत्तममप[bhakti]भक्तिलक्षणज्ञानसहितस्य धर्मस्येति कर्मणिषष्ठ्यौ[advaita-bhakti]ात्मज्ञानाख्यस्य धर्मस्य स्वरूपे साधने फले
- param← pṝaccusative singular masculine noun
- tapa← tapvocative singular masculine noun[advaita]? अप्राप्य मां परमेश्वरम्? मत्प्राप्तौ नैव आशङ्का इति मत्प्राप्तिमार्गसाधनभेदभक्तिमात्रमपि अप्राप्य इत्यर्थः[viśiṣṭādvaita]्रकारश्रद्धेयज्ञानानुष्ठानाभावे मोक्षो न सिद्ध्यतीति दर्शयन् स्वरूपतः फलतश्च निरतिशयसुखरूपस्य सर्वैरनुष्ठानाभावे[bhakti]्रयत्ना
- aprāpya← aprāpyavocative singular neuter noun[advaita]मां परमेश्वरम्? मत्प्राप्तौ नैव आशङ्का इति मत्प्राप्तिमार्गसाधनभेदभक्तिमात्रमपि अप्राप्य इत्यर्थः[viśiṣṭādvaita]मृत्युरूपे संसारवर्त्मनि नितरां वर्तन्ते
- mām← māVibhakti.Sasthi plural neuter noun[viśiṣṭādvaita]अप्राप्य मृत्युरूपे संसारवर्त्मनि नितरां वर्तन्ते
- nivartante← nivṛt3rd person plural present indicative active verb[advaita]निश्चयेन वर्तन्ते क्व -- मृत्युसंसारवर्त्मनि मृत्युयुक्तः संसारः मृत्युसंसारः[viśiṣṭādvaita]इत्यत्र प्रतिनिवृत्तिविवक्षायामवधिसाकाङ्क्षत्वादत्र[bhakti]। मृत्युव्याप्ते संसारमार्गे परिभ्रमन्तीत्यर्थः।[advaita-bhakti]निश्चयेन वर्तन्ते
- mṛti← mṛlocative singular masculine noun
- u← unominative singular masculine noun[advaita]पनिषदं देहमात्रात्मदर्शनमेव प्रतिपन्नाः असुतृपः पापाः पुरुषाः अश्रद्दधानाः? परंतप? अप्राप्य मां परमेश्वरम्? मत्प्राप्तौ[viśiṣṭādvaita]पासनाख्यस्य धर्मस्य निरतिशयप्रियमद्विषयतया स्वयं निरतिशयप्रियरूपस्य परमनिःश्रेयसस्वरूपमत्प्राप्तिसाधनस्य अव्ययस्य उपादान[bhakti]पायान्तरेण मत्प्राप्तये कृतप्रयत्ना
- saṃsāra← saṃsṛvocative singular masculine noun[advaita]वर्त्मनि मृत्युयुक्तः संसारः मृत्युसंसारः[viśiṣṭādvaita]वर्त्मनि नितरां वर्तन्ते[śuddhādvaita]े नितरां वर्तन्ते[bhakti]िणः स्युस्तत्राह -- अश्रद्दधाना इति[advaita-bhakti]ी स्यादित्यत आह -- अस्यात्मज्ञानाख्यस्य धर्मस्य स्वरूपे साधने फले
- vartmani← vartmanlocative singular neuter noun[advaita]मृत्युयुक्तः संसारः मृत्युसंसारः[viśiṣṭādvaita]नितरां वर्तन्ते[bhakti]निवर्तन्ते[advaita-bhakti]। सर्वदा जननमरणप्रबन्धेन नारकितिर्यगादित्योनिष्वेव भ्रमन्तीत्यर्थः।
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 9.3, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_9.3 · anandgiri_9.3
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_9.3 · vedantadeshika_9.3
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_9.3 · jayatirtha_9.3
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_9.3
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_9.3
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_9.3
Theme-list memberships (10)
Show all theme-lists this verse participates in
- गच्छन्त्यपुनरावृत्तिम्with 5.17
- परंतपwith 2.3
- पुरुषwith 1.1, 2.15, 2.16, 2.21, 2.60, 7.11, …
- भूतग्रामः स एवायम्with 8.19
- मृत्युसंसारवर्त्मनिwith 8.15, 9.34
- यं प्राप्य न निवर्तन्तेwith 8.21
- यद्गत्वा न निवर्तन्तेwith 7.23
- यस्मिन्गता न निवर्तन्ति भूयःwith 15.4
- संसारwith 1.1, 2.19, 5.10, 12.7, 12.8, 16.19
- संसारधर्मैरविमुह्यमानःwith 3.35