Chapter 6 (Dhyāna-Yoga (The Yoga of Meditation)), verse 15
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
युञ्जन्न् एवं सदात्मानं योगी नियत-मानसः | शान्तिं निर्वाण-परमां मत्-संस्थाम् अधिगच्छति
yuñjann evaṃ sadātmānaṃ yogī niyata-mānasaḥ | śāntiṃ nirvāṇa-paramāṃ mat-saṃsthām adhigacchati
Word-by-word
- yuñjan← yujnominative singular masculine noun[advaita]समाधानं कुर्वन् एवं यथोक्तेन विधानेन सदा आत्मानं सर्वदा योगी नियतमानसः नियतं संयतं मानसं मनो यस्य सोऽयं नियतमानसः शान्त[viśiṣṭādvaita]नियतमानसः निश्चलमानसः मत्स्पर्शपवित्रीकृतमानसतया निश्चलमानसः मत्संस्थां निर्वाणपरमां शान्तिम् अधिगच्छति निर्वाणकाष्ठारू[bhakti]नेवमिति[advaita-bhakti]नभ्यासवैराग्याभ्यां समाहितं कुर्वन् योगी सदा योगाभ्यासपरोऽभ्यासातिशयेन नियतं निरुद्धं मानसं मनो येन
- evam← evaaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]आत्मयोगम् आरभमाणस्य मनोनैर्मल्यहेतुभूतां मनसो भगवति शुभाश्रये स्थितिम् अभिधाय अन्यद्
- sat← satnominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]वम् तच्च निश्चलमानसत्वम्[advaita-bhakti]त्वं भाव्यते तदा गुणभावाच्चिच्छक्तेः सुखप्रकाशमयस्य सत्त्वस्य भाव्यमानस्योद्रेकात्सानन्दः समाधिर्भवति
- āt← aablative singular masculine noun[advaita]मानं सर्वदा योगी नियतमानसः नियतं संयतं मानसं मनो यस्य सोऽयं नियतमानसः शान्तिम् उपरतिं निर्वाणपरमां निर्वाणं मोक्षः[viśiṣṭādvaita]मानं मनो युञ्जन् नियतमानसः निश्चलमानसः मत्स्पर्शपवित्रीकृतमानसतया निश्चलमानसः मत्संस्थां निर्वाणपरमां शान्तिम् अधिगच्छति[advaita-bhakti]मनात्मविवेकाभावरूपः प्रत्ययः कारणं यस्य स तथा
- mānam← māaccusative singular masculine noun[advaita-bhakti]इत्यनेन संप्रज्ञातः समाधिरेकाग्रभूमावुक्तः
- yogī← yoginnominative singular masculine noun[advaita]नियतमानसः नियतं संयतं मानसं मनो यस्य सोऽयं नियतमानसः शान्तिम् उपरतिं निर्वाणपरमां निर्वाणं मोक्षः[śuddhādvaita]युक्तः सिद्धः स मयि संस्थां लयं मोक्षादक्षरतादात्म्यरूपादपि परमं प्रवेशं प्राप्नोति[advaita-bhakti]सदा योगाभ्यासपरोऽभ्यासातिशयेन नियतं निरुद्धं मानसं मनो येन
- niyata← niyamvocative singular masculine noun[advaita]मानसः नियतं संयतं मानसं मनो यस्य सोऽयं नियतमानसः शान्तिम् उपरतिं निर्वाणपरमां निर्वाणं मोक्षः[viśiṣṭādvaita]मानसः निश्चलमानसः मत्स्पर्शपवित्रीकृतमानसतया निश्चलमानसः मत्संस्थां निर्वाणपरमां शान्तिम् अधिगच्छति निर्वाणकाष्ठारूपां म[bhakti]ं निरुद्धं मानसं चित्तं यस्य सः[advaita-bhakti]ं निरुद्धं मानसं मनो येन
- mānas← mānominative singular masculine noun[advaita-bhakti]यैवोत्कर्ष इति यावत्
- as← anominative singular masculine noun[advaita-bhakti]मिन्नेवालम्बने पूर्वापरानुसंधानशब्दार्थोल्लेखशून्यत्वेन यदा भावना प्रवर्तते तदा निर्वितर्कः
- śāntim← śamaccusative singular masculine noun[advaita]उपरतिं निर्वाणपरमां निर्वाणं मोक्षः[viśiṣṭādvaita]अधिगच्छति निर्वाणकाष्ठारूपां मत्संस्थां मयि संस्थितां शान्तिम् अधिगच्छति
- nis← ninominative singular masculine noun
- vās← vānominative singular masculine noun
- ṇa← ṇavocative singular masculine noun[advaita]परमां निर्वाणं मोक्षः[viśiṣṭādvaita]ि पुरुषोत्तमे मनसः शुभाश्रये सदा आत्मानं मनो युञ्जन् नियतमानसः निश्चलमानसः मत्स्पर्शपवित्रीकृतमानसतया निश्चलमानसः मत्संस[dvaita]परमां शरीरत्यागोत्तरकालीनाम्[bhakti]सदात्मानं मनो युञ्जन्समाहितं कुर्वन्नियतं निरुद्धं मानसं चित्तं यस्य सः[advaita-bhakti]परमां तत्त्वसाक्षात्कारोत्पत्तिद्वारेण सकार्याविद्यानिवृत्तिरूपमुक्तिपर्यवसायिनीं मत्संस्थां मत्स्वरूपपरमानन्दरूपां निष्
- paramām← paramaaccusative singular feminine noun[advaita]. मत्संस्थां मदधीनाम् अधिगच्छति प्राप्नोति[viśiṣṭādvaita]इत्यत्र निर्वाणं परमं यस्या इति समासे विशेषणव्यत्यासास्वारस्यम्
- mat← mathnominative singular masculine noun[advaita]संस्थां मदधीनाम् अधिगच्छति प्राप्नोति[viśiṣṭādvaita]स्पर्शपवित्रीकृतमानसतया निश्चलमानसः मत्संस्थां निर्वाणपरमां शान्तिम् अधिगच्छति निर्वाणकाष्ठारूपां मत्संस्थां मयि संस्थित[dvaita]वं इत्यत आह निर्वाणे ति[bhakti]संस्थां मद्रूपेणावस्थितिम्[advaita-bhakti]संस्थां मत्स्वरूपपरमानन्दरूपां निष्ठामधिगच्छति नतु सांसारिकाण्यैश्वर्याण्यनात्मविषयसमाधिफलान्यधिगच्छति तेषामपवर्गोपयोगिस
- saṃsthām← saṃsthāaccusative singular feminine noun[viśiṣṭādvaita]इत्यादिपरमप्रयोजनम्
- adhigacchati← adhigam3rd person singular present indicative active verb[advaita]प्राप्नोति[viśiṣṭādvaita]निर्वाणकाष्ठारूपां मत्संस्थां मयि संस्थितां शान्तिम् अधिगच्छति
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 6.15, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_6.15 · anandgiri_6.15
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_6.15 · vedantadeshika_6.15
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_6.15 · jayatirtha_6.15
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_6.15
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_6.15
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_6.15
Theme-list memberships (7)
Show all theme-lists this verse participates in
- गच्छतिwith 2.64, 2.71, 3.18, 4.39, 5.6, 5.24, …
- नियतमानसःwith 6.28
- परमशान्तिwith 3.35
- युक्त आसीत मत्परःwith 2.55, 6.14
- युञ्जन्with 6.28, 7.1
- योगी युञ्जीत सततम्with 6.10
- शान्तिwith 2.66, 2.70, 2.71, 4.39, 5.12, 5.29, …