Chapter 16 (Daivāsura-Sampad-Vibhāga-Yoga (The Yoga of Distinction Between Divine and Demonic Endowments)), verse 12
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
आशा-पाश-शतैर् बद्धाः काम-क्रोध-परायणाः | ईहन्ते काम-भोगार्थम् अन्यायेनार्थ-संचयान्
āśā-pāśa-śatair baddhāḥ kāma-krodha-parāyaṇāḥ | īhante kāma-bhogārtham anyāyenārtha-saṃcayān
Word-by-word
- āśā← āśānominative singular feminine noun[advaita]पाशशतैः आशा[viśiṣṭādvaita]पाशशतैः आशाख्यपाशशतैः बद्धाः कामक्रोधपरायणाः कामक्रोधैकनिष्ठाः[śuddhādvaita]पाशशतैरिति[bhakti]एव पाशास्तेषां शतानि तैर्बद्धा इतस्तत आकृष्यमाणाः? कामक्रोधौ परमयनमाश्रयो येषां ते? कामभोगार्थमन्यायेन चौर्यादिनाऽर्थान[advaita-bhakti]स्ता एव पाशा इव बन्धनहेतुत्वात्पाशास्तेषां शतैः समूहैर्बद्धा इव श्रेयसः प्रच्याव्येतस्तत आकृष्य नीयमानाः कामक्रोधौ परमयन
- pā← pāvocative singular neuter noun[advaita]शशतैः आशा[viśiṣṭādvaita]शशतैः आशाख्यपाशशतैः बद्धाः कामक्रोधपरायणाः कामक्रोधैकनिष्ठाः[śuddhādvaita]शशतैरिति[bhakti]शास्तेषां शतानि तैर्बद्धा इतस्तत आकृष्यमाणाः? कामक्रोधौ परमयनमाश्रयो येषां ते? कामभोगार्थमन्यायेन चौर्यादिनाऽर्थानां संच[advaita-bhakti]यार्थविषया अनवगतोपायार्थविषया वा प्रार्थना आशास्ता
- āśa← aś3rd person singular perfect active verb[advaita]ापाशशतैः आशा[viśiṣṭādvaita]ापाशशतैः आशाख्यपाशशतैः बद्धाः कामक्रोधपरायणाः कामक्रोधैकनिष्ठाः[śuddhādvaita]ापाशशतैरिति[bhakti]ेति। आशा एव पाशास्तेषां शतानि तैर्बद्धा इतस्तत आकृष्यमाणाः? कामक्रोधौ परमयनमाश्रयो येषां ते? कामभोगार्थमन्यायेन चौर्यादि[advaita-bhakti]ेति। अशक्योपायार्थविषया अनवगतोपायार्थविषया वा प्रार्थना आशास्ता एव पाशा इव बन्धनहेतुत्वात्पाशास्तेषां शतैः समूहैर्बद्धा
- śatais← śatainstrumental plural neuter noun
- baddhās← bandhnominative plural masculine noun
- kāma← kāmavocative singular masculine noun[advaita]क्रोधपरायणाः कामक्रोधौ परम्,अयनम् आश्रयः येषां ते कामक्रोधपरायणाः? ईहन्ते चेष्टन्ते कामभोगार्थं कामभोगप्रयोजनाय न धर्मार[viśiṣṭādvaita]क्रोधपरायणाः कामक्रोधैकनिष्ठाः[bhakti]क्रोधौ परमयनमाश्रयो येषां ते? कामभोगार्थमन्यायेन चौर्यादिनाऽर्थानां संचयाव्राशीनीहन्ते इच्छन्ति[advaita-bhakti]क्रोधौ परमयनमाश्रयो येषां ते कामक्रोधपरायणाः
- krodha← krodhavocative singular masculine noun[advaita]परायणाः कामक्रोधौ परम्,अयनम् आश्रयः येषां ते कामक्रोधपरायणाः? ईहन्ते चेष्टन्ते कामभोगार्थं कामभोगप्रयोजनाय न धर्मार्थम्?[viśiṣṭādvaita]परायणाः कामक्रोधैकनिष्ठाः[bhakti]ौ परमयनमाश्रयो येषां ते? कामभोगार्थमन्यायेन चौर्यादिनाऽर्थानां संचयाव्राशीनीहन्ते इच्छन्ति[advaita-bhakti]ौ परमयनमाश्रयो येषां ते कामक्रोधपरायणाः
- parāyaṇa← parāyaṇavocative singular neuter noun[advaita]ाः कामक्रोधौ परम्,अयनम् आश्रयः येषां ते कामक्रोधपरायणाः? ईहन्ते चेष्टन्ते कामभोगार्थं कामभोगप्रयोजनाय न धर्मार्थम्? अन्य[viśiṣṭādvaita]ाः कामक्रोधैकनिष्ठाः[advaita-bhakti]ाः। स्त्रीव्यतिकराभिलाषपरानिष्टाभिलाषाभ्यां सदा परिगृहीता इति यावत्। ईहन्ते कर्तुं चेष्टन्ते कामभोगार्थं नतु धर्मार्थमन्
- as← anominative singular masculine noun
- īhante← īh3rd person plural present indicative active verb[advaita]चेष्टन्ते कामभोगार्थं कामभोगप्रयोजनाय न धर्मार्थम्? अन्यायेन परस्वापहरणादिना इत्यर्थः किम् अर्थसंचयान् अर्थप्रचयान्[advaita-bhakti]कर्तुं चेष्टन्ते कामभोगार्थं नतु धर्मार्थमन्यायेन परस्वहरणादिनार्तसंचयान्धनराशीन्
- kāma← kāmavocative singular masculine noun[advaita]क्रोधपरायणाः कामक्रोधौ परम्,अयनम् आश्रयः येषां ते कामक्रोधपरायणाः? ईहन्ते चेष्टन्ते कामभोगार्थं कामभोगप्रयोजनाय न धर्मार[viśiṣṭādvaita]क्रोधपरायणाः कामक्रोधैकनिष्ठाः[bhakti]क्रोधौ परमयनमाश्रयो येषां ते? कामभोगार्थमन्यायेन चौर्यादिनाऽर्थानां संचयाव्राशीनीहन्ते इच्छन्ति[advaita-bhakti]क्रोधौ परमयनमाश्रयो येषां ते कामक्रोधपरायणाः
- sam← saaccusative singular masculine noun
- cayān← ciaccusative plural masculine noun[advaita]अर्थप्रचयान्[viśiṣṭādvaita]प्रति ईहन्ते[advaita-bhakti]धनराशीन्
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 16.12, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_16.12 · anandgiri_16.12
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_16.12 · vedantadeshika_16.12
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_16.12 · jayatirtha_16.12
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_16.12
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_16.12
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_16.12
Theme-list memberships (1)
Show all theme-lists this verse participates in
- क्रोधwith 1.34, 1.35, 2.56, 2.62, 2.63, 3.37, …