Chapter 15 (Puruṣottama-Yoga (The Yoga of the Supreme Person)), verse 10
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
उत्क्रामन्तं स्थितं वापि भुञ्जानं वा गुणान्वितम् | विमूढा नानुपश्यन्ति पश्यन्ति ज्ञान-चक्षुषः
utkrāmantaṃ sthitaṃ vāpi bhuñjānaṃ vā guṇānvitam | vimūḍhā nānupaśyanti paśyanti jñāna-cakṣuṣaḥ
Word-by-word
- ut← unominative singular masculine noun[advaita]क्रामन्तं देहं पूर्वोपात्तं परित्यजन्तं स्थितं वा पि देहे तिष्ठन्तं भुञ्जानं वा शब्दादीँश्च उपलभमानं गुणान्वितं सुखदुःखम[viśiṣṭādvaita]क्रामन्तं पिण्डविशेषे अव स्थितं वा गुणमयान् विषयान् भुञ्जानं वा कदाचिद्[dvaita]क्रामन्तमित्यादिना[śuddhādvaita]क्रामन्तमिति[bhakti]क्रामन्तमिति
- krāmantam← krāmataccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]इति श्लोकेन
- sthitam← sthāaccusative singular masculine noun
- vāpi← vapnominative singular neuter noun[advaita-bhakti]तस्मिन्नेव देहे भुञ्जानं वा विषयान् शब्दादीन् गुणान्वितं सुखदुःखमोहात्मकैर्गुणैरन्वितमेवं सर्वास्ववस्थासु दर्शनयोग्यमप्
- bhuñjānam← bhujaccusative singular masculine noun
- vā← vāvocative singular neuter noun[advaita]पि देहे तिष्ठन्तं भुञ्जानं वा शब्दादीँश्च उपलभमानं गुणान्वितं सुखदुःखमोहाद्यैः गुणैः अन्वितम् अनुगतं संयुक्तमित्यर्थः[viśiṣṭādvaita]दिगुणमयप्रकृतिपरिणामविशेषमनुष्यत्वादिसंस्थानपिण्डसंसृष्टं पिण्डविशेषाद् उत्क्रामन्तं पिण्डविशेषे अव स्थितं वा गुणमयान् व[dvaita]तिरिक्तो देहे नियामकः स्यादिति शेषः[śuddhādvaita]दिगुणमयप्रकृतिपरिणामविशेषमनुष्यत्वादिसंस्थानपिण्डसंसृष्टं पिण्डविशेषादुत्क्रामन्तं पिण्डविशेषेऽवस्थितं वा गुणमयान् विषया[bhakti]विषयान्भुञ्जानं वा गुणान्वितमिन्द्रियादियुक्तं जीवं विमूढा नानुपश्यन्ति नालोकयन्ति[advaita-bhakti]पि तस्मिन्नेव देहे भुञ्जानं वा विषयान् शब्दादीन् गुणान्वितं सुखदुःखमोहात्मकैर्गुणैरन्वितमेवं सर्वास्ववस्थासु दर्शनयोग्यम
- guṇa← guṇavocative singular masculine noun[advaita]ान्वितं सुखदुःखमोहाद्यैः गुणैः अन्वितम् अनुगतं संयुक्तमित्यर्थः[viśiṣṭādvaita]ान्वितं सत्त्वादिगुणमयप्रकृतिपरिणामविशेषमनुष्यत्वादिसंस्थानपिण्डसंसृष्टं पिण्डविशेषाद् उत्क्रामन्तं पिण्डविशेषे अव स्थित[śuddhādvaita]मयप्रकृतिपरिणामविशेषमनुष्यत्वादिसंस्थानपिण्डसंसृष्टं पिण्डविशेषादुत्क्रामन्तं पिण्डविशेषेऽवस्थितं वा गुणमयान् विषयान् भु[bhakti]ान्वितमिन्द्रियादियुक्तं जीवं विमूढा नानुपश्यन्ति नालोकयन्ति[advaita-bhakti]ान्वितं सुखदुःखमोहात्मकैर्गुणैरन्वितमेवं सर्वास्ववस्थासु दर्शनयोग्यमप्येनं विमूढा दृष्टादृष्टविषयभोगवासनाकृष्टचेतस्तयात्
- anvitam← anviaccusative singular masculine noun[advaita]अनुगतं संयुक्तमित्यर्थः
- vim← viaccusative singular masculine noun
- ūḍhā← vahnominative singular feminine noun
- nān← naaccusative plural masculine noun
- up← vapnominative singular masculine noun
- aśi← aślocative singular neuter noun
- anti← antinominative singular neuter noun
- paśyanti← dṛśvocative singular feminine noun[advaita]-- अहो कष्टं वर्तते इति अनुक्रोशति[viśiṣṭādvaita]।विमूढाः मनुष्यत्वादिपिण्डात्माभिमानिनः। ज्ञानचक्षुषः तु पिण्डात्मविवेकविषयज्ञानवन्तः सर्वावस्थम् अपि एनं विविक्ताकारम्[śuddhādvaita]तत्राह -- उत्क्रामन्तमिति[bhakti]तत्राह -- उत्क्रामन्तमिति[advaita-bhakti]अहो कष्टं वर्तत इत्यज्ञाननुक्रोशति भगवान्
- jñāna← jñāvocative singular masculine noun[advaita]चक्षुषः ते एनं पश्यन्ति ज्ञानचक्षुषः विविक्तदृष्टयः इत्यर्थः[viśiṣṭādvaita]ैकाकारं विमूढा न अनुपश्यन्ति[śuddhādvaita]चक्षुषस्तु पिण्डात्मविवेकविषयज्ञानदृष्टयस्तु,सर्वावस्थमप्येनं विविक्ताकारमेव पश्यन्ति[bhakti]मेव चक्षुर्येषां ते विवेकिनः पश्यन्ति[advaita-bhakti]नुक्रोशति भगवान्
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 15.10, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_15.10 · anandgiri_15.10
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_15.10 · vedantadeshika_15.10
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_15.10 · jayatirtha_15.10
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_15.10
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_15.10
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_15.10
Theme-list memberships (2)
Show all theme-lists this verse participates in
- ज्ञानwith 1.1, 3.1, 3.2, 3.3, 3.26, 3.32, …
- पश्यन्with 1.38, 3.20, 5.8, 5.9, 6.20, 13.24, …