Summon
Chapter 15 (Puruṣottama-Yoga (The Yoga of the Supreme Person)), verse 4
KrishnaArjuna · meter: triṣṭubh
ततः पदं तत् परिमार्गितव्यं यस्मिन् गता न निवर्तन्ति भूयः | तम् एव चाद्यं पुरुषं प्रपद्ये यतः प्रवृत्तिः प्रसृता पुराणी
tataḥ padaṃ tat parimārgitavyaṃ yasmin gatā na nivartanti bhūyaḥ | tam eva cādyaṃ puruṣaṃ prapadye yataḥ pravṛttiḥ prasṛtā purāṇī

Word-by-word

  • tatastatasnominative singular masculine noun
    [bhakti]तस्य मूलभूतं तत्पदं वस्तु वैष्णवं पदं परिमार्गितव्यमन्वेष्टव्यम्
  • padampadaccusative singular masculine noun
    [advaita-bhakti]। यस्मिन्पदे गताः प्रविष्टा ज्ञानेन न निवर्तन्ति नावर्तन्ते भूयः पुनः संसाराय। कथं तत् परिमार्गितव्यमित्याह -- तमेवेति।
  • tattadvocative singular neuter noun
    [advaita]परिमार्गितव्यम्? परिमार्गणम् अन्वेषणं ज्ञातव्यमित्यर्थः
    [viśiṣṭādvaita]संतानपरम्परया मनुष्याग्रत्वेन अधःशाखत्वं मनुष्यत्वे कृतैः कर्ममिः मूलभूतैः पुनः
    [dvaita]रैव तं वै प्रपद्येत यं वै प्रपद्य न शोचति न हृष्यति न जायते न म्रियते तद्ब्रह्म मूलं तच्छित्सुः इति
    [śuddhādvaita]र मुख्यं साधनं भक्तिमाह -- तमेव चाद्यं प्रपद्य इति
    [bhakti]पदं वस्तु वैष्णवं पदं परिमार्गितव्यमन्वेष्टव्यम्
    [advaita-bhakti]पदं श्रवणादिनां ज्ञातव्यमित्यर्थः
  • parimārgitavyamparimārgitavyaaccusative singular masculine noun
    [advaita]? परिमार्गणम् अन्वेषणं ज्ञातव्यमित्यर्थः
    [viśiṣṭādvaita]अन्वेषणीयाम् यस्मिन् गता भूयः न निवर्तन्ते
  • yasminyadlocative singular masculine noun
    [advaita]पदे गताः प्रविष्टाः न निवर्तन्ति न आवर्तन्ते भूयः पुनः संसाराय
    [viśiṣṭādvaita]गता भूयः न निवर्तन्ते
    [śuddhādvaita]निति। यत्र गता ज्ञानिनो भूयो न निवर्त्तन्ते। तत्र मुख्यं साधनं भक्तिमाह -- तमेव चाद्यं प्रपद्य इति। यतः पुराणी कृत्स्नस्
    [bhakti]गता यत्पदं प्राप्ताः सन्तो भूयो न निवर्तन्ति। नावर्तन्त इत्यर्थः। अन्वेषणप्रकारमाह। यत एषा पुराणी चिरंतनी संसारप्रवृत्ति
    [advaita-bhakti]पदे गताः प्रविष्टा ज्ञानेन न निवर्तन्ति नावर्तन्ते भूयः पुनः संसाराय
  • gatāgamnominative singular feminine noun
    [advaita]ः प्रविष्टाः न निवर्तन्ति न आवर्तन्ते भूयः पुनः संसाराय
    [viśiṣṭādvaita]भूयः न निवर्तन्ते
    [śuddhādvaita]ज्ञानिनो भूयो न निवर्त्तन्ते
    [bhakti]यत्पदं प्राप्ताः सन्तो भूयो न निवर्तन्ति। नावर्तन्त इत्यर्थः। अन्वेषणप्रकारमाह। यत एषा पुराणी चिरंतनी संसारप्रवृत्तिः प
    [advaita-bhakti]ः प्रविष्टा ज्ञानेन न निवर्तन्ति नावर्तन्ते भूयः पुनः संसाराय
  • nanavocative singular neuter noun
    [advaita]्वेषणं ज्ञातव्यमित्यर्थः
    [viśiṣṭādvaita]ऊर्ध्वमूलत्वं तत्संतानपरम्परया मनुष्याग्रत्वेन अधःशाखत्वं मनुष्यत्वे कृतैः कर्ममिः मूलभूतैः पुनः
    [dvaita]शोचति न हृष्यति न जायते न म्रियते तद्ब्रह्म मूलं तच्छित्सुः इति
    [śuddhādvaita]ष्टि -- यस्मिन्निति
    [bhakti]्वेष्टव्यम्
    [advaita-bhakti]्तवाक्यविचारेण परिमार्गितव्यं मार्गयितव्यमन्वेष्टव्यम्
  • bhūyasbhūyasvocative singular neuter noun
  • tamtayaccusative singular masculine noun
    [viśiṣṭādvaita]एव च आद्यं कृत्स्नस्य आदिभूतम्।मयाध्यक्षेण प्रकृतिः सूयते सचराचरम्। (गीता 9।10)अहं सर्वस्य प्रभवो मत्तः सर्वं प्रवर्तते
  • evaevavocative singular neuter noun
    [viśiṣṭādvaita]आदिः इति न उपलभ्यते
    [dvaita]कथं स्यात् इत्याकाङ्क्षां तदर्थमित्यनेन सूचयति
  • cacavocative singular masculine noun
    [advaita]ात् यत् पदं वैष्णवं तत् परिमार्गितव्यम्? परिमार्गणम् अन्वेषणं ज्ञातव्यमित्यर्थः। यस्मिन् पदे गताः प्रविष्टाः न निवर्तन्त
    [viśiṣṭādvaita]तुर्मुखादित्वेन ऊर्ध्वमूलत्वं तत्संतानपरम्परया मनुष्याग्रत्वेन अधःशाखत्वं मनुष्यत्वे कृतैः कर्ममिः मूलभूतैः पुनः
    [dvaita]तमेव प्रपद्ये प्रपद्येत
    [śuddhādvaita]ाद्यं प्रपद्य इति
    [bhakti]िरंतनी संसारप्रवृत्तिः प्रसृता विस्तृता तमेव चाद्यं पुरुषं प्रपद्ये शरणं व्रजामीत्येवमेकान्तभक्त्यान्वेष्टव्यमित्यर्थः
    [advaita-bhakti]ारेण परिमार्गितव्यं मार्गयितव्यमन्वेष्टव्यम्
  • adyamadyaaccusative singular masculine noun
  • puruṣampuruṣaaccusative singular masculine noun
    [viśiṣṭādvaita]एव शरणं प्रपद्ये तम् एव शरणं प्रपद्येत। यतः यस्मात् कृत्स्नस्य स्रष्टुः इयं गुणमयभोगसङ्ग प्रवृत्तिः पुराणी पुरातनी प्रस
    [advaita-bhakti]। यतो यस्मात्पुरुषात्प्रवृत्तिर्मायामयसंसारवृक्षप्रवृत्तिः पुराणी चिरंतन्यनादिरेषा प्रसृता निःसृतैन्द्रजालिकादिव मायाहस्
  • prapadyeprapad1st person singular present indicative active verb
    [advaita]इत्येवं परिमार्गितव्यं तच्छरणतया इत्यर्थः
    [viśiṣṭādvaita]तम् एव शरणं प्रपद्येत। यतः यस्मात् कृत्स्नस्य स्रष्टुः इयं गुणमयभोगसङ्ग प्रवृत्तिः पुराणी पुरातनी प्रसृता। उक्तं हि मया
    [dvaita]प्रपद्येत
    [bhakti]शरणं व्रजामीत्येवमेकान्तभक्त्यान्वेष्टव्यमित्यर्थः
    [advaita-bhakti]शरणं गतोऽस्मीत्येवं तदेकशरणतया तदन्वेष्टव्यमित्यर्थः
  • yatasyatnominative plural masculine noun
  • pravṛttispravṛtnominative singular masculine noun
  • prasṛtāprasṛinstrumental singular masculine noun
    [advaita]निःसृता? ऐन्द्रजालिकादिव माया? पुराणी चिरंतनी
    [viśiṣṭādvaita]। उक्तं हि मया एव पूर्वम् एतत् -- दैवी ह्येषा गुणमयी मम माया दुरत्यया। मामेव ये प्रपद्यन्ते मायामेतां तरन्ति ते।। (गीता
    [śuddhādvaita]भवति। तं प्रपद्य इति वा पाठः।
    [bhakti]विस्तृता तमेव चाद्यं पुरुषं प्रपद्ये शरणं व्रजामीत्येवमेकान्तभक्त्यान्वेष्टव्यमित्यर्थः
    [advaita-bhakti]निःसृतैन्द्रजालिकादिव मायाहस्त्यादि तं पुरुषं प्रपद्य इत्यन्वयः
  • purāṇīpurāṇanominative singular feminine noun
    [advaita]चिरंतनी
    [viśiṣṭādvaita]पुरातनी प्रसृता
    [śuddhādvaita]कृत्स्नस्य जगतः कर्मसु प्रवृत्तिरुत्पत्तिः प्रसृता भवति
    [bhakti]चिरंतनी संसारप्रवृत्तिः प्रसृता विस्तृता तमेव चाद्यं पुरुषं प्रपद्ये शरणं व्रजामीत्येवमेकान्तभक्त्यान्वेष्टव्यमित्यर्थः
    [advaita-bhakti]चिरंतन्यनादिरेषा प्रसृता निःसृतैन्द्रजालिकादिव मायाहस्त्यादि तं पुरुषं प्रपद्य इत्यन्वयः

Intertextual panel

The 8 verses most likely to be intertexts of 15.4, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.

Doctrinal projections

How each major school's commentary tradition reads this verse.

Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_15.4 · anandgiri_15.4
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_15.4 · vedantadeshika_15.4
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_15.4 · jayatirtha_15.4
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_15.4
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_15.4
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_15.4

Theme-list memberships (14)

Show all theme-lists this verse participates in
  • असङ्गताwith 12.4
  • छित्त्वाwith 15.3
  • तमेव शरणं गच्छwith 18.62
  • परमात्माwith 6.7, 13.31
  • पुराणwith 2.20, 8.9, 11.38
  • पुरुषwith 1.1, 2.15, 2.16, 2.21, 2.60, 7.11, …
  • प्रवृत्तिwith 1.1, 11.31, 14.12, 14.13, 14.22, 16.7, …
  • प्रवृत्तिःwith 14.12
  • मामेकं शरणं व्रजwith 2.7, 18.66
  • मैं भगवान्का ही हूँwith 12.1
  • यस्मिन्with 6.22
  • यस्मिन्गता न निवर्तन्ति भूयःwith 9.3
  • स्मृतिर्लब्धाwith 18.73
  • स्वयंwith 3.13, 3.17, 3.19, 3.21, 3.26, 3.27, …