Chapter 11 (Viśvarūpa-Darśana-Yoga (The Yoga of the Vision of the Universal Form)), verse 42
Krishna → Arjuna · meter: upajāti
यच् चावहासार्थम् असत्कृतो ऽसि विहार-शय्यासन-भोजनेषु | एको ऽथ वाप्य् अच्युत तत्-समक्षं तत् क्षामये त्वाम् अहम् अप्रमेयम्
yac cāvahāsārtham asatkṛto 'si vihāra-śayyāsana-bhojaneṣu | eko 'tha vāpy acyuta tat-samakṣaṃ tat kṣāmaye tvām aham aprameyam
Word-by-word
- yat← yatnominative singular masculine noun[advaita]परीहासार्थं क्रीडादिषु त्वयि तिरस्करणं कृतं तदपि सोढव्यमित्याह -- यच्चेति[viśiṣṭādvaita]वामितविक्रमत्वसर्वान्तरात्मत्वस्रष्टृत्वादिको यो महिमा तम् इमम् अजानतया मया प्रमादात् मोहात् प्रणयेन चिरपरिचयेन वा सखा इ
- asat← asnominative singular neuter noun[advaita]कृतः परिभूतः असि भवसि क्व विहारशय्यासनभोजनेषु? विहरणं विहारः पादव्यायामः? शयनं शय्या? आसनम् आस्थायिका? भोजनम् अदनम्? इति[viśiṣṭādvaita]कृतः असि? विहारशय्यासनभोजनेषु[advaita-bhakti]कृतोऽसि मया परिभूतोऽसि
- kṛtas← kṛnominative plural masculine noun
- asi← as2nd person singular present indicative active verb[advaita]भवसि क्व विहारशय्यासनभोजनेषु? विहरणं विहारः पादव्यायामः? शयनं शय्या? आसनम् आस्थायिका? भोजनम् अदनम्? इति एतेषु विहारशय्य[viśiṣṭādvaita]? विहारशय्यासनभोजनेषु
- vihāra← vihāravocative singular masculine noun[advaita]शय्यासनभोजनेषु? विहरणं विहारः पादव्यायामः? शयनं शय्या? आसनम् आस्थायिका? भोजनम् अदनम्? इति एतेषु विहारशय्यासनभोजनेषु? एकः[viśiṣṭādvaita]शय्यासनभोजनेषु[śuddhādvaita]ादिषु स्थितं त्वां तमोगुणयुक्तं पूर्वं ज्ञात्वा मया यदसत्कृतोऽसि तदप्येकोऽहं त्वां साम्प्रतं क्षमां कारयामि[advaita-bhakti]शय्यासनभोजनेषु विहारः क्रीडा व्यायामो वा? शय्या तूलिकाद्यास्तरणविशेषः? आसनं सिंहासनादि? भोजनं बहूनां पङ्क्तावशनं तेषु वि
- śayyās← śīnominative plural masculine noun
- ana← anvocative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]न्तवीर्यत्वामितविक्रमत्वसर्वान्तरात्मत्वस्रष्टृत्वादिको यो महिमा तम् इमम् अजानतया मया प्रमादात् मोहात् प्रणयेन चिरपरिचये[dvaita]्तर्णीतण्यर्थात्करोतेर्डः
- bhojaneṣu← bhujlocative plural masculine noun[advaita]? विहरणं विहारः पादव्यायामः? शयनं शय्या? आसनम् आस्थायिका? भोजनम् अदनम्? इति एतेषु विहारशय्यासनभोजनेषु? एकः परोक्षः सन् अ[viśiṣṭādvaita]च सहकृतेषु एकान्ते वा समक्षं वा यद् असत्कृतः असि? तत् सर्वं त्वाम् अप्रमेयम् अहं क्षामये।[advaita-bhakti]विहारः क्रीडा व्यायामो वा? शय्या तूलिकाद्यास्तरणविशेषः? आसनं सिंहासनादि? भोजनं बहूनां पङ्क्तावशनं तेषु विषयभूतेषु असत्क
- ek← ejnominative singular masculine noun
- as← anominative singular masculine noun
- atha← athanominative singular masculine noun[advaita]वापि हे अच्युत? तत् समक्षम्? तच्छब्दः क्रियाविशेषणार्थः? प्रत्यक्षं वा असत्कृतः असि तत् सर्वम् अपराधजातं क्षामये क्षमां[dvaita]ापि एवमसत्कारानर्होऽप्यसत्कृतोऽसि[bhakti]वा तत्समक्षं तेषां परिहसतां सखीनां समक्षं पुरतोऽपि तत्सर्वमपराधजातं त्वामप्रमेयचिन्त्यप्रभावं क्षामये क्षमां कारयामि[advaita-bhakti]वा तत्समक्षं तेषां सखीनां परिहसतां समक्षं वा
- vāpi← vapnominative singular neuter noun[advaita]हे अच्युत? तत् समक्षम्? तच्छब्दः क्रियाविशेषणार्थः? प्रत्यक्षं वा असत्कृतः असि तत् सर्वम् अपराधजातं क्षामये क्षमां कारय
- acyuta← acyutavocative singular neuter noun[advaita]? तत् समक्षम्? तच्छब्दः क्रियाविशेषणार्थः? प्रत्यक्षं वा असत्कृतः असि तत् सर्वम् अपराधजातं क्षामये क्षमां कारये त्वाम् अ[bhakti]? यच्च परिहासार्थं क्रीडादिषु तिरस्कृतोऽसि[advaita-bhakti]सर्वदा निर्विकार? तत्सर्ववचनरूपमसत्करणरूपं चापराधजातं क्षामये क्षमयामि
- tat← tadvocative singular neuter noun[advaita]समक्षम्? तच्छब्दः क्रियाविशेषणार्थः? प्रत्यक्षं वा असत्कृतः असि[viśiṣṭādvaita]सर्वं त्वाम् अप्रमेयम् अहं क्षामये[bhakti]समक्षं तेषां परिहसतां सखीनां समक्षं पुरतोऽपि तत्सर्वमपराधजातं त्वामप्रमेयचिन्त्यप्रभावं क्षामये क्षमां कारयामि[advaita-bhakti]समक्षं तेषां सखीनां परिहसतां समक्षं वा
- samakṣam← samakṣaaccusative singular masculine noun[advaita]? तच्छब्दः क्रियाविशेषणार्थः? प्रत्यक्षं वा असत्कृतः असि
- tat← tadvocative singular neuter noun[advaita]समक्षम्? तच्छब्दः क्रियाविशेषणार्थः? प्रत्यक्षं वा असत्कृतः असि[viśiṣṭādvaita]सर्वं त्वाम् अप्रमेयम् अहं क्षामये[bhakti]समक्षं तेषां परिहसतां सखीनां समक्षं पुरतोऽपि तत्सर्वमपराधजातं त्वामप्रमेयचिन्त्यप्रभावं क्षामये क्षमां कारयामि[advaita-bhakti]समक्षं तेषां सखीनां परिहसतां समक्षं वा
- kṣām← kṣāaccusative singular feminine noun
- aye← ilocative singular masculine noun
- tvām← tvaaccusative singular feminine noun[advaita]अहम् अप्रमेयं प्रमाणातीतम्[viśiṣṭādvaita]अप्रमेयम् अहं क्षामये
- aham← ahanominative singular neuter noun[advaita]अप्रमेयं प्रमाणातीतम्
- aprameyam← aprameyaaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]अहं क्षामये
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 11.42, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_11.42 · anandgiri_11.42
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_11.42 · vedantadeshika_11.42
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_11.42 · jayatirtha_11.42
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_11.42
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_11.42
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_11.42
Theme-list memberships (9)
Show all theme-lists this verse participates in
- अप्रमेयwith 2.18, 11.17
- एकोऽथवाप्यच्युत तत्समक्षं तत्क्षामये त्वामहमप्रमेयम्with 11.41
- त्वाम्with 10.13, 11.44, 12.1, 12.5
- बोलनेमें मैंने बिलकुल ही सावधानी नहीं बरतीwith 11.41
- भगवान्कोwith 11.41
- यच्चावहासार्थमसत्कृतोऽसि विहारशय्यासनभोजनेषुwith 11.41
- सखेति मत्वा प्रसभं यदुक्तं हे कृष्ण हे यादव हे सखेतिwith 11.41
- हे कृष्णwith 11.41
- हे यादवwith 11.41