Chapter 11 (Viśvarūpa-Darśana-Yoga (The Yoga of the Vision of the Universal Form)), verse 43
Krishna → Arjuna · meter: triṣṭubh
पितासि लोकस्य चराचरस्य त्वम् अस्य पूज्यश् च गुरुर् गरीयान् | न त्वत्-समो ऽस्त्य् अभ्यधिकः कुतो ऽन्यो लोक-त्रये ऽप्य् अप्रतिम-प्रभाव
pitāsi lokasya carācarasya tvam asya pūjyaś ca gurur garīyān | na tvat-samo 'sty abhyadhikaḥ kuto 'nyo loka-traye 'py apratima-prabhāva
Word-by-word
- pit← pitsinominative singular masculine noun
- āsi← as3rd person singular aorist passive verb
- lokasi← lok2nd person singular present indicative active verb
- a← avocative singular masculine noun[advaita]सि जनयिता असि लोकस्य प्राणिजातस्य चराचरस्य स्थावरजङ्गमस्य[viśiṣṭādvaita]प्रितमप्रभाव त्वम् अस्य चराचरस्य लोकस्य पिता असि अस्य लोकस्य गुरुः[bhakti]चिन्त्यप्रभावमेवाह -- पितेति[advaita-bhakti]चिन्त्यप्रभावतामेव प्रपञ्चयति -- पितासीति
- carā← carānominative singular feminine noun[advaita]चरस्य स्थावरजङ्गमस्य[viśiṣṭādvaita]चरस्य लोकस्य पिता असि अस्य लोकस्य गुरुः[bhakti]चरस्य लोकस्य पिता जनकोऽसि[advaita-bhakti]चरस्य लोकस्य पिता जनकस्त्वमसि
- ācarasya← ācarVibhakti.Sasthi singular masculine noun
- tvam← tvaaccusative singular masculine noun[advaita]अस्य जगतः पिता? पूज्यश्च पूजार्हः? यतः गुरुः गरीयान् गुरुतरः[viśiṣṭādvaita]अस्य चराचरस्य लोकस्य पिता असि अस्य लोकस्य गुरुः
- asya← aVibhakti.Sasthi singular masculine noun[advaita]जगतः पिता? पूज्यश्च पूजार्हः? यतः गुरुः गरीयान् गुरुतरः[viśiṣṭādvaita]चराचरस्य लोकस्य पिता असि अस्य लोकस्य गुरुः[advaita-bhakti]चराचरस्य लोकस्य पिता जनकस्त्वमसि
- pūjyas← pūjinominative singular masculine noun
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]राचरस्य स्थावरजङ्गमस्य[viśiṣṭādvaita]राचरस्य लोकस्य पिता असि अस्य लोकस्य गुरुः[śuddhādvaita]ेति सात्त्विकोऽश्वमेधे राजसूये[bhakti]िन्त्यप्रभावमेवाह -- पितेति[advaita-bhakti]िन्त्यप्रभावतामेव प्रपञ्चयति -- पितासीति
- gurus← gurunominative singular masculine noun
- gari← garvilocative singular masculine noun
- iyāt← i3rd person singular optative active verb
- na← navocative singular neuter noun[advaita]यिता असि लोकस्य प्राणिजातस्य चराचरस्य स्थावरजङ्गमस्य[viśiṣṭādvaita]् पूज्यतमः[śuddhādvaita]िरूपितत्वात्तथाभूतं त्वां जानन् क्षमापयेऽहं प्राकृतः[bhakti]्त्यप्रभावमेवाह -- पितेति[advaita-bhakti]्त्यप्रभावतामेव प्रपञ्चयति -- पितासीति
- tu← tunominative singular masculine noun[advaita]ल्यः अस्ति[viśiṣṭādvaita]फलभावेन प्रवृत्ते श्लोकद्वये प्रथमश्लोकस्थविशेषणान्यप्रतिमप्रभावत्वोपपादकानीत्यभिप्रायेणअप्रतिमप्रभावेति प्रथममुक्तम्
- at← atnominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]र लोकत्रयशब्देन कृतकमकृतकं कृतकाकृतकमित्युक्तलोकत्रयं वा? लोक्यतेऽनेन प्रमाणान्तराप्राप्तार्थ इति व्युत्पत्त्या वेदत्रयं
- samas← samnominative singular masculine noun
- asti← as3rd person singular present indicative active verb[advaita]। न हि ईश्वरद्वयं संभवति? अनेकेश्वरत्वे व्यवहारानुपपत्तेः। त्वत्सम एव तावत् अन्यः न संभवति कुतः एव अन्यः अभ्यधिकः स्यात्[viśiṣṭādvaita]अभ्यधिकः कुतः अन्यः लोकत्रये
- abhi← abhivocative singular neuter noun
- adhikas← adhikanominative singular masculine noun
- kutas← kunominative plural masculine noun
- an← añjinominative singular masculine noun[advaita]यः न संभवति कुतः[viśiṣṭādvaita]यः लोकत्रये
- yas← īnominative plural masculine noun[advaita]य तव प्रभावस्य सः त्वम् अप्रतिमप्रभावः?[viśiṣṭādvaita]मात् त्वं सर्वस्य पिता पूज्यतमो गुरुः[bhakti]य सोऽप्रतिमः तथाविधः प्रभावो यस्य तव[advaita-bhakti]य समोऽपि नास्ति द्वितीयस्य परमेश्वरस्याभावात्तस्याधिकोऽन्यः कुतः स्यात्
- loka← lok2nd person singular imperative active verb[advaita]स्य प्राणिजातस्य चराचरस्य स्थावरजङ्गमस्य[viśiṣṭādvaita]स्य पिता असि अस्य लोकस्य गुरुः[bhakti]स्य पिता जनकोऽसि[advaita-bhakti]स्य पिता जनकस्त्वमसि
- traye← trayalocative singular neuter noun[advaita]ऽपि सर्वस्मिन् अप्रतिमप्रभाव प्रतिमीयते यया सा प्रतिमा? न विद्यते प्रतिमा यस्य तव प्रभावस्य सः त्वम् अप्रतिमप्रभावः?[viśiṣṭādvaita]अपि त्वदन्यः कारुण्यादिना केन अपि गुणेन न त्वत्समः अस्ति कुतः अभ्यधिकः।यस्मात् त्वं सर्वस्य पिता पूज्यतमो गुरुः च कारुण[bhakti]ऽपि त्वत्सम[advaita-bhakti]ऽपि। हे अमितप्रभाव? यस्य समोऽपि नास्ति द्वितीयस्य परमेश्वरस्याभावात्तस्याधिकोऽन्यः कुतः स्यात्। सर्वथा न संभाव्यत एवेत्य
- api← apinominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]त्वदन्यः कारुण्यादिना केन
- apratim← apratiaccusative singular masculine noun
- a← avocative singular masculine noun[advaita]सि जनयिता असि लोकस्य प्राणिजातस्य चराचरस्य स्थावरजङ्गमस्य[viśiṣṭādvaita]प्रितमप्रभाव त्वम् अस्य चराचरस्य लोकस्य पिता असि अस्य लोकस्य गुरुः[bhakti]चिन्त्यप्रभावमेवाह -- पितेति[advaita-bhakti]चिन्त्यप्रभावतामेव प्रपञ्चयति -- पितासीति
- prabhāva← prabhā1st person dual imperative active verb[advaita]प्रतिमीयते यया सा प्रतिमा? न विद्यते प्रतिमा यस्य तव प्रभावस्य सः त्वम् अप्रतिमप्रभावः?[viśiṣṭādvaita]त्वम् अस्य चराचरस्य लोकस्य पिता असि अस्य लोकस्य गुरुः[bhakti]मेवाह -- पितेति[advaita-bhakti]तामेव प्रपञ्चयति -- पितासीति
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 11.43, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_11.43 · anandgiri_11.43
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_11.43 · vedantadeshika_11.43
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_11.43 · jayatirtha_11.43
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_11.43
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_11.43
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_11.43
Theme-list memberships (2)
Show all theme-lists this verse participates in
- त्वम्with 1.1, 2.33, 3.41, 4.4, 4.35, 6.31, …
- प्रभाwith 2.54, 7.8, 13.3