Bhagavad Gītā Chapter 6, Verse 7: Krishna to Arjuna — Dhyāna-Yoga
Bhagavad Gītā 6.7
जितात्मनः प्रशान्तस्य परमात्मा समाहितः ।
शीतोष्णसुखदुःखेषु तथा मानापमानयोः ॥
jit← √ji(9 verses)compound participle (compound member)to conquer, win (verbal root)ātmanaḥ← ātman(114 verses)genitive masculine singular nounthe Self, soul; one's own self praśāntasya← pra-√śam(3 verses)genitive masculine singular participle nountranquillity (pra- + √śam 'be calm')attested in commentariesadvaitaप्रसन्नान्तःकरणस्य सतः संन्यासिनः परमात्मा समाहितः साक्षादात्मभावेन वर्तते इत्यर्थःviśiṣṭādvaitaमनसि परमात्मा समाहितः सम्यगाहितःdvaitaविशेषः इत्यतः सम्यक्पदसूचितार्थं विवृणोति अपरोक्षे तिbhaktiरागादिरहितस्यैव परं केवलमात्मा शीतोष्णादिषु सत्स्वपि समाहितः स्वात्मनिष्ठो भवति नान्यस्यadvaita-bhaktiसर्वत्र समबुद्ध्या रागद्वेषशून्यस्य परमात्मा स्वप्रकाशज्ञानस्वभाव आत्मा समाहितः समाधिविषयो योगारूढो भवति paramātmā← paramātman(4 verses)nominative masculine singular nounthe Supreme Self (parama + ātman)attested in commentariesadvaitaसमाहितः साक्षादात्मभावेन वर्तते इत्यर्थःviśiṣṭādvaitaसमाहितः सम्यगाहितःdvaitaसम्यगाहितः हृदि सन्निहितो भवति अपरोक्षज्ञानी भवतीत्यर्थःbhaktiसमाहितः स्थितो भवतिadvaita-bhaktiस्वप्रकाशज्ञानस्वभाव आत्मा समाहितः समाधिविषयो योगारूढो भवति samāhitaḥ← sam-√ādhānominative masculine singular participle noun(sam- + ādhā: to place upon)attested in commentariesadvaitaसाक्षादात्मभावेन वर्तते इत्यर्थःviśiṣṭādvaitaसम्यगाहितःdvaitaइति सम्प्रदायागतं पाठं विसृज्यपरात्मसु समा मतिः इति पाठान्तरं प्रकल्प्यसमा मतिः इति तु आवर्त्य सप्तम्या अन्वयमुक्त्वा पbhaktiस्वात्मनिष्ठो भवति नान्यस्यadvaita-bhaktiसमाधिविषयो योगारूढो भवति
śītoṣṇa-sukha← sukha(35 verses)compound (compound member)happiness, pleasure, ease-duḥkheṣu← duḥkha(25 verses)locative neuter plural nounsuffering, sorrow, pain tathā← tathā(47 verses)thus, in that manner; likewise mān← māna(6 verses)compound (compound member)honor, pride, respectāpamānayoḥ
spoken
For one who has conquered the mind and found inner stillness, the supreme Self stands gathered and present, unshaken by cold or heat, pleasure or pain, honor or dishonor.