Chapter 4 (Jñāna-Karma-Sannyāsa-Yoga (The Yoga of Renunciation of Action in Knowledge)), verse 8
Krishna → Arjuna · meter: other
किम्-अर्थम् ? परित्राणाय साधूनां विनाशाय च दुष्कृताम् | धर्म-संस्थापनार्थाय संभवामि युगे युगे
kim-artham ? paritrāṇāya sādhūnāṃ vināśāya ca duṣkṛtām | dharma-saṃsthāpanārthāya saṃbhavāmi yuge yuge
Word-by-word
- kim← kimnominative singular masculine noun
- artham← arthiaccusative singular masculine noun
- paritrāṇāya← paritrāṇadative singular neuter noun[advaita]परिरक्षणाय साधूनां सन्मार्गस्थानाम् विनाशाय[viśiṣṭādvaita]तद्विपरीतानां विनाशाय[dvaita]साधूनां इति साधुपरित्राणादिकं भगवदवतारस्य प्रयोजनमुक्तम् तत्र किं जन्मनैव परित्राणादिकं कार्यमिति नियमः इत्यपेक्षायामाह[śuddhādvaita]ेति। साधूनां धर्मवतां परित्राणाय तत्प्रतिपक्षाणां दुष्कृतां दुष्टं कर्म कुर्वतां विनाशाय च युगेयुगे सम्भवामि। न चात्रावत[bhakti]ेति। साधूनां स्वधर्मवर्तिनां रक्षणाय। दुष्टं कर्म कुर्वन्तीति दुष्कृतस्तेषां वधाय च। एवं धर्मस्य संस्थापनार्थाय साधुरक्ष[advaita-bhakti]परितः सर्वतो रक्षणाय तथा अधर्मवृद्ध्या वर्धमानानां दुष्कृतां पापकारिणां वेदमार्गविरोधिनां विनाशाय
- sādhūnām← sādhuVibhakti.Sasthi plural neuter noun
- vināśāya← vinaśdative singular masculine noun[advaita]च दुष्कृतां पापकारिणाम् किञ्च धर्मसंस्थापनार्थाय धर्मस्य सम्यक् स्थापनं तदर्थं संभवामि युगे युगे प्रतियुगम्।।तत्[viśiṣṭādvaita]च क्षीणस्य वैदिकधर्मस्य मदाराधनरूपस्य आराध्यस्वरूपप्रदर्शनेन तस्य स्थापनाय च देवमनुष्यादिरूपेण युगे युगे संभवामि। कृतत्[śuddhādvaita]च युगेयुगे सम्भवामि। न चात्रावतारकालनियम इत्येतदर्थं यदा यदा युगेयुगे इत्युक्तम् नचैवं दुष्टनिग्रहं कुर्वतोऽपि वैषम्यं[advaita-bhakti]च तदुभयं कथं स्यादिति तदाह। धर्मसंस्थापनार्थाय धर्मस्य सम्यगधर्मनिवारणेन स्थापनं वेदमार्गपरिरक्षणं धर्मसंस्थापनं तदर्थं
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]दुष्कृतां पापकारिणाम् किञ्च धर्मसंस्थापनार्थाय धर्मस्य सम्यक् स्थापनं तदर्थं संभवामि युगे युगे प्रतियुगम्[viśiṣṭādvaita]रतया मद्दर्शनाद् ऋते स्वात्मधारणपोषणादिसुखम् अलभमाना अणुमात्रकालम्[dvaita]यथेष्टचारी[śuddhādvaita]युगेयुगे सम्भवामि[bhakti]। एवं धर्मस्य संस्थापनार्थाय साधुरक्षणेन दुष्टवधेन च धर्मं स्थिरीकर्तुं युगेयुगे तत्तदवसरे संभवामीत्यर्थः। नचैवं दुष्टनि[advaita-bhakti]वृद्धिस्तव परितोषकारणं येन तस्मिन्नेव काल आविर्भवसीति
- duṣkṛta← duṣkṛtavocative singular neuter noun[advaita]ां पापकारिणाम् किञ्च धर्मसंस्थापनार्थाय धर्मस्य सम्यक् स्थापनं तदर्थं संभवामि युगे युगे प्रतियुगम्[viśiṣṭādvaita]ां विनाशः सङ्कल्पमात्रेणापि तदुपपत्तेः इति[śuddhādvaita]ां दुष्टं कर्म कुर्वतां विनाशाय[bhakti]स्तेषां वधाय च[advaita-bhakti]ां पापकारिणां वेदमार्गविरोधिनां विनाशाय
- am← aaccusative singular masculine noun
- dhā← dhāvocative singular neuter noun[viśiṣṭādvaita]रणपोषणादिसुखम् अलभमाना अणुमात्रकालम्[bhakti]य च। एवं धर्मस्य संस्थापनार्थाय साधुरक्षणेन दुष्टवधेन च धर्मं स्थिरीकर्तुं युगेयुगे तत्तदवसरे संभवामीत्यर्थः। नचैवं दुष्
- ṝm← ṝaccusative singular masculine noun
- a← avocative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]वाङ्मनसगोचरतया मद्दर्शनाद् ऋते स्वात्मधारणपोषणादिसुखम् अलभमाना अणुमात्रकालम्[dvaita]रिभयादिव स्वयं पुराद्व्यवात्सीद्यदनन्तवीर्यः[advaita-bhakti]धर्मवृद्ध्या वर्धमानानां दुष्कृतां पापकारिणां वेदमार्गविरोधिनां विनाशाय
- sam← saaccusative singular masculine noun[advaita]यक् स्थापनं तदर्थं संभवामि युगे युगे प्रतियुगम्[viśiṣṭādvaita]भवेदिति सोऽपि धर्मसंस्थापनपर्यवसितः[śuddhādvaita]भवसीत्यपेक्षायां स्वप्रादुर्भावकालमाह द्वाभ्याम् यदा यदा हीति[advaita-bhakti]यगधर्मनिवारणेन स्थापनं वेदमार्गपरिरक्षणं धर्मसंस्थापनं तदर्थं संभवामि पूर्ववत्
- bhavāmi← bhū1st person singular present indicative active verb[advaita]युगे युगे प्रतियुगम्[viśiṣṭādvaita]। कृतत्रेतादियुगविशेषनियमः अपि नास्ति इत्यर्थः।[śuddhādvaita]। न चात्रावतारकालनियम इत्येतदर्थं यदा यदा युगेयुगे इत्युक्तम् नचैवं दुष्टनिग्रहं कुर्वतोऽपि वैषम्यं शङ्कनीयं यथा चोक्तं[advaita-bhakti]पूर्ववत्
- yuge← yugalocative singular neuter noun[advaita]युगे प्रतियुगम्[viśiṣṭādvaita]युगे संभवामि[śuddhādvaita]युगे सम्भवामि[bhakti]युगे तत्तदवसरे संभवामीत्यर्थः[advaita-bhakti]युगे प्रतियुगम्
- yuge← yugalocative singular neuter noun[advaita]युगे प्रतियुगम्[viśiṣṭādvaita]युगे संभवामि[śuddhādvaita]युगे सम्भवामि[bhakti]युगे तत्तदवसरे संभवामीत्यर्थः[advaita-bhakti]युगे प्रतियुगम्
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 4.8, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_4.8 · anandgiri_4.8
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_4.8 · vedantadeshika_4.8
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_4.8 · jayatirtha_4.8
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_4.8
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_4.8
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_4.8
Theme-list memberships (1)
Show all theme-lists this verse participates in
- नित्यwith 1.1, 2.12, 2.14, 2.18, 2.20, 2.21, …