Chapter 18 (Mokṣa-Sannyāsa-Yoga (The Yoga of Liberation by Renunciation)), verse 8
Krishna → Arjuna · meter: other
दुःखमित्येव यत्कर्म कायक्लेशभयात्त्यजेत् | स कृत्वा राजसं त्यागं नैव त्यागफलं लभेत्
duḥkhamityeva yatkarma kāyakleśabhayāttyajet | sa kṛtvā rājasaṃ tyāgaṃ naiva tyāgaphalaṃ labhet
Word-by-word
- dus← dusnominative singular masculine noun
- kham← khanaccusative singular masculine noun[advaita]इति एव यत् कर्म कायक्लेशभयात् शरीरदुःखभयात् त्यजेत्? सः कृत्वा राजसं रजोनिर्वर्त्यं त्यागं नैव त्यागफलं ज्ञानपूर्वकस्य[viśiṣṭādvaita][म.भा.3
- itī← itinominative dual feminine noun
- eva← evavocative singular neuter noun[advaita]यत् कर्म कायक्लेशभयात् शरीरदुःखभयात् त्यजेत्? सः कृत्वा राजसं रजोनिर्वर्त्यं त्यागं नैव त्यागफलं ज्ञानपूर्वकस्य सर्वकर्[viśiṣṭādvaita]यतनीय इति यो महायज्ञाद्याश्रमकर्म परि त्यजेत् स राजसं रजोमूलं त्यागं कृत्वा तद् अयथा अवस्थितशास्त्रार्थरूपम् इति ज्ञानो
- yat← yatnominative singular masculine noun[advaita]कर्म कायक्लेशभयात् शरीरदुःखभयात् त्यजेत्? सः कृत्वा राजसं रजोनिर्वर्त्यं त्यागं नैव त्यागफलं ज्ञानपूर्वकस्य सर्वकर्मत्य[viśiṣṭādvaita]वात् बह्वायासरूपतया कायक्लेश करत्वात्[bhakti]तादृशस्त्यागो राजसः? दुःखस्य राजसत्वात्[advaita-bhakti]स त्यागो राजसः
- karma← karmanvocative singular neuter noun[advaita]कायक्लेशभयात् शरीरदुःखभयात् त्यजेत्? सः कृत्वा राजसं रजोनिर्वर्त्यं त्यागं नैव त्यागफलं ज्ञानपूर्वकस्य सर्वकर्मत्यागस्य[viśiṣṭādvaita]तथापि दुःखात्मकद्रव्यार्जनसाध्यत्वात् बह्वायासरूपतया कायक्लेश करत्वात्[bhakti]त्यजेदिति[advaita-bhakti]ाधिकृतोऽपि दुःखमेवेदमिति मत्वा कायक्लेशभयान्नित्यं कर्म त्यजेदिति
- sa← savocative singular masculine noun[advaita]ः कृत्वा राजसं रजोनिर्वर्त्यं त्यागं नैव त्यागफलं ज्ञानपूर्वकस्य सर्वकर्मत्यागस्य फलं मोक्षाख्यं न लभेत् नैव लभेत[viśiṣṭādvaita]ाधनभूतं कर्म तथापि दुःखात्मकद्रव्यार्जनसाध्यत्वात् बह्वायासरूपतया कायक्लेश करत्वात्[śuddhādvaita]ङ्गादेव राजसमप्याह -- दुःखमिति[bhakti]ं त्यागमाह -- दुःखमिति[advaita-bhakti]त्यागो राजसः
- kṛtvā← kṛnominative singular masculine noun[advaita]राजसं रजोनिर्वर्त्यं त्यागं नैव त्यागफलं ज्ञानपूर्वकस्य सर्वकर्मत्यागस्य फलं मोक्षाख्यं न लभेत् नैव लभेत[viśiṣṭādvaita]तद् अयथा अवस्थितशास्त्रार्थरूपम् इति ज्ञानोत्पत्तिरूपं त्यागफलं न लभेत्[śuddhādvaita]तत्फलं ज्ञाननिष्ठालक्षणं न लभेत सत्त्वसञ्जातत्वाज्ज्ञानस्येत्यर्थः[bhakti]राजसः पुरुषस्त्यागस्य फलं ज्ञाननिष्ठालक्षणं नैव लभत इत्यर्थः[advaita-bhakti]नैव त्यागफलं सात्त्विकत्यागस्य फलं ज्ञाननिष्ठालक्षणं नैव लभेन्न लभेत
- rājas← rājnominative plural masculine noun
- am← aaccusative singular masculine noun
- tyāgam← tyajaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]इत्यनुवादविवक्षितमाह -- अयथावस्थितेति
- na← navocative singular neuter noun[advaita]िर्वर्त्यं त्यागं नैव त्यागफलं ज्ञानपूर्वकस्य सर्वकर्मत्यागस्य फलं मोक्षाख्यं न लभेत् नैव लभेत[viśiṣṭādvaita]भूतं कर्म तथापि दुःखात्मकद्रव्यार्जनसाध्यत्वात् बह्वायासरूपतया कायक्लेश करत्वात्[śuddhādvaita]ियतस्यैव यस्य परम्परया मोक्षसाधनभूतस्यापि दुःखात्मकद्रव्यार्जनसाध्ययज्ञात्मकतया बह्वायासरूपतया[bhakti]ा केवलं दुःखमित्येवं ज्ञात्वा शरीरायासभयान्नित्यं कर्म त्यजेदिति[advaita-bhakti]ुपजातान्तःकरणशुद्धितया कर्माधिकृतोऽपि दुःखमेवेदमिति मत्वा कायक्लेशभयान्नित्यं कर्म त्यजेदिति
- eva← evavocative singular neuter noun[advaita]यत् कर्म कायक्लेशभयात् शरीरदुःखभयात् त्यजेत्? सः कृत्वा राजसं रजोनिर्वर्त्यं त्यागं नैव त्यागफलं ज्ञानपूर्वकस्य सर्वकर्[viśiṣṭādvaita]यतनीय इति यो महायज्ञाद्याश्रमकर्म परि त्यजेत् स राजसं रजोमूलं त्यागं कृत्वा तद् अयथा अवस्थितशास्त्रार्थरूपम् इति ज्ञानो
- labhā← labhinstrumental singular masculine noun
- it← inominative singular masculine noun[advaita]याह -- दुःखमित्येवेत्यादिना[viśiṣṭādvaita]यवधारणात्कायक्लेशभयात् इति चोक्तेरधर्मत्वमोहोऽत्र नास्तीति फलितम्[bhakti]यर्थः।
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 18.8, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_18.8 · anandgiri_18.8
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_18.8 · vedantadeshika_18.8
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_18.8 · jayatirtha_18.8
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_18.8
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_18.8
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_18.8
Theme-list memberships (1)
Show all theme-lists this verse participates in
- त्यागwith 12.11, 12.12, 12.16, 12.17, 14.25, 16.2, …