Chapter 14 (Guṇatraya-Vibhāga-Yoga (The Yoga of Distinction of the Three Qualities)), verse 25
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
मानापमानयोस् तुल्यस् तुल्यो मित्रारि-पक्षयोः | सर्वारम्भ-परित्यागी गुणातीतः स उच्यते
mānāpamānayos tulyas tulyo mitrāri-pakṣayoḥ | sarvārambha-parityāgī guṇātītaḥ sa ucyate
Word-by-word
- mān← mānominative singular masculine noun[bhakti]परित्यक्तुं शीलं यस्य
- āpamānayos← āpVibhakti.Sasthi dual masculine noun
- tulyas← tulyanominative singular masculine noun
- tulyas← tulyanominative singular masculine noun
- mitra← mitravocative singular masculine noun[advaita]ारिपक्षयोः? यद्यपि उदासीना भवन्ति केचित् स्वाभिप्रायेण? तथापि पराभिप्रायेण मित्रारिपक्षयोरिव भवन्ति इति तुल्यो मित्रारिप[viśiṣṭādvaita]ारिपक्षयोः[bhakti]पक्षेऽरिपक्षे[advaita-bhakti]ारिपक्षयोर्मित्रपक्षस्येवारिपक्षस्यापि द्वेषाविषयः स्वयं तयोरनुग्रहनिग्रहशून्य इति वा
- ari← ṛlocative singular masculine noun
- pakṣayos← pakṣaVibhakti.Sasthi dual masculine noun
- sarva← sarvavocative singular masculine noun[advaita]ारम्भपरित्यागी? दृष्टादृष्टार्थानि कर्माणि आरभ्यन्ते इति आरम्भाः? सर्वान् आरम्भान् परित्यक्तुं शीलम् अस्य इति सर्वारम्भप[viśiṣṭādvaita]ारम्भपरित्यागी य एवंभूतः स गुणातीत उच्यते[dvaita]था सुखादौ तुल्यत्वबुद्धिरुच्यत इत्यन्यथाप्रतीतिनिरासार्थमाह -- तुल्यत्वे ति[śuddhādvaita]ारम्भपरित्यागी[bhakti]ान्दृष्टादृष्टार्थानारम्भानुद्यमान्परित्यक्तुं शीलं यस्य[advaita-bhakti]ारम्भपरित्यागी आरभ्यन्त इत्यारम्भाः कर्माणि तान्सर्वान्परित्यक्तुं शीलं यस्य स तथा
- ārambha← ārambhavocative singular masculine noun[advaita]ाः? सर्वान् आरम्भान् परित्यक्तुं शीलम् अस्य इति सर्वारम्भपरित्यागी? देहधारणमात्रनिमित्तव्यतिरेकेण सर्वकर्मपरित्यागी इत्य
- parityāgī← parityāginnominative singular masculine noun[advaita]? दृष्टादृष्टार्थानि कर्माणि आरभ्यन्ते इति आरम्भाः? सर्वान् आरम्भान् परित्यक्तुं शीलम् अस्य इति सर्वारम्भपरित्यागी? देहध[viśiṣṭādvaita]य एवंभूतः स गुणातीत उच्यते[śuddhādvaita]च यः? एवम्भूतः स गुणातीत उच्यते ज्ञानमार्गीयः।[advaita-bhakti]आरभ्यन्त इत्यारम्भाः कर्माणि तान्सर्वान्परित्यक्तुं शीलं यस्य स तथा
- guṇāt← guṇaablative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]यये प्रधानहेतुम् आह --
- ītas← īnominative singular masculine noun
- sa← savocative singular masculine noun[advaita]मः निर्विकारः तुल्यः मित्रारिपक्षयोः? यद्यपि उदासीना भवन्ति केचित् स्वाभिप्रायेण? तथापि पराभिप्रायेण मित्रारिपक्षयोरिव भ[viśiṣṭādvaita]मदुःखसुखः दुःखसुखयोः समः चित्तः स्वस्थः स्वस्मिन् स्थितः स्वात्मैकप्रियत्वेन तद्व्यतिरिक्तपुत्रादिजन्ममरणादिसुखदुःखयोः स[dvaita]्तात्।[śuddhādvaita]र्वारम्भपरित्यागी[bhakti]र्वान्दृष्टादृष्टार्थानारम्भानुद्यमान्परित्यक्तुं शीलं यस्य[advaita-bhakti]त्कार आदरापरपर्यायः? अपमानस्तिरस्कारोऽनादरापरपर्यायस्तयोस्तुल्यो हर्षविषादशून्यो निन्दास्तुती शब्दरूपे मानापमानौ तु शब्द
- ucyate← vac3rd person singular present indicative passive verb[advaita]।।उदासीनवत् (गीता 14।23) इत्यादि गुणातीतः स उच्यते (गीता 14।25) इत्येतदन्तम् उक्तं यावत् यत्नसाध्यं तावत् संन्यासिनः अन[viśiṣṭādvaita]।अथ एवं रूपगुणात्यये प्रधानहेतुम् आह --[śuddhādvaita]ज्ञानमार्गीयः[advaita-bhakti]। यदुक्तमुपेक्षकत्वादि तद्विद्योदयात्पूर्वं यत्नसाध्यं विद्याधिकारिणा साधनत्वेनानुष्ठेयमुत्पन्नायां तु विद्यायां जीवन्मु
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 14.25, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_14.25 · anandgiri_14.25
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_14.25 · vedantadeshika_14.25
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_14.25 · jayatirtha_14.25
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_14.25
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_14.25
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_14.25
Theme-list memberships (2)
Show all theme-lists this verse participates in
- त्यागwith 12.11, 12.12, 12.16, 12.17, 16.2, 18.1, …
- त्यागीwith 6.1, 12.16, 12.17, 18.10, 18.11