Chapter 4 (Jñāna-Karma-Sannyāsa-Yoga (The Yoga of Renunciation of Action in Knowledge)), verse 40
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
अज्ञश् चाश्रद्दधानश् च संशयात्मा विनश्यति | नायं लोको ऽस्ति न परो न सुखं संशयात्मनः
ajñaś cāśraddadhānaś ca saṃśayātmā vinaśyati | nāyaṃ loko 'sti na paro na sukhaṃ saṃśayātmanaḥ
Word-by-word
- ajñas← ajñanominative singular masculine noun[advaita-bhakti]याश्रद्दधानस्य
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]अनात्मज्ञश्च अश्रद्दधानश्च गुरुवाक्यशास्त्रेषु अविश्वासवांश्च संशयात्मा[viśiṣṭādvaita]अश्रद्दधानः अत्वरमाणः उपदिष्टे[śuddhādvaita]सत्यपि ज्ञानेऽश्रद्धावान् तथा संशयानश्च विनश्यत्येवेत्यन्ते महाननधिकारी निर्दिष्टः अनिश्चयात्तस्य महत्त्वमनधिकारे[bhakti]ेति। अज्ञो गुरूपदिष्टार्थानभिज्ञः कथंचिज्ज्ञाने जातेऽप्यश्रद्दधानश्च जातायामपि श्रद्धायां ममेदं सिध्येद्वा न वेति संशयाक[advaita-bhakti]संशयो न कर्तव्यः कस्मात् अज्ञोऽनधीतशास्त्रत्वेनात्मज्ञानशून्यः
- aśraddadhānas← aśraddadhānanominative singular masculine noun[śuddhādvaita]तु नाधिकारी इत्येतावति वक्तव्ये अन्यमप्यनधिकारिणमाह
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]अनात्मज्ञश्च अश्रद्दधानश्च गुरुवाक्यशास्त्रेषु अविश्वासवांश्च संशयात्मा[viśiṣṭādvaita]अश्रद्दधानः अत्वरमाणः उपदिष्टे[śuddhādvaita]सत्यपि ज्ञानेऽश्रद्धावान् तथा संशयानश्च विनश्यत्येवेत्यन्ते महाननधिकारी निर्दिष्टः अनिश्चयात्तस्य महत्त्वमनधिकारे[bhakti]ेति। अज्ञो गुरूपदिष्टार्थानभिज्ञः कथंचिज्ज्ञाने जातेऽप्यश्रद्दधानश्च जातायामपि श्रद्धायां ममेदं सिध्येद्वा न वेति संशयाक[advaita-bhakti]संशयो न कर्तव्यः कस्मात् अज्ञोऽनधीतशास्त्रत्वेनात्मज्ञानशून्यः
- saṃśayāt← saṃśīablative singular masculine noun[advaita]मा च संशयचित्तश्च विनश्यति । अज्ञाश्रद्दधानौ यद्यपि विनश्यतः न तथा यथा संशयात्मा। संशयात्मा तु पापिष्ठः सर्वेषाम्। कथम्[viśiṣṭādvaita]मा संशयितमना विनश्यति नष्टो भवति[bhakti]मा सर्वथा नश्यति यतस्तस्यायं लोको नास्ति धनार्जनविवाहाद्यसिद्धेः[advaita-bhakti]मा विनश्यति स्वार्थाद्भ्रष्टो भवति
- mā← māvocative singular neuter noun[advaita]च संशयचित्तश्च विनश्यति । अज्ञाश्रद्दधानौ यद्यपि विनश्यतः न तथा यथा संशयात्मा। संशयात्मा तु पापिष्ठः सर्वेषाम्। कथम् ना[viśiṣṭādvaita]णः उपदिष्टे[śuddhādvaita]ह। अज्ञ उपदिष्टार्थानभिज्ञः अनधिकारी तत्र च सत्यपि ज्ञानेऽश्रद्धावान् तथा संशयानश्च विनश्यत्येवेत्यन्ते महाननधिकारी निर्[bhakti]ह अज्ञश्चेति[advaita-bhakti]त् अज्ञोऽनधीतशास्त्रत्वेनात्मज्ञानशून्यः
- vinaśyati← vinaś3rd person singular present indicative active verb[advaita]। अज्ञाश्रद्दधानौ यद्यपि विनश्यतः न तथा यथा संशयात्मा। संशयात्मा तु पापिष्ठः सर्वेषाम्। कथम् नायं साधारणोऽपि लोकोऽस्ति।[viśiṣṭādvaita]नष्टो भवति[advaita-bhakti]स्वार्थाद्भ्रष्टो भवति
- nāyam← nīaccusative singular masculine noun
- la← lavocative singular masculine noun[advaita]ोकोऽस्ति[viśiṣṭādvaita]ब्धज्ञानरहितः उपदिष्टज्ञानवृद्ध्युपाये[śuddhādvaita]ोकोऽस्तीति न[bhakti]ोको नास्ति धनार्जनविवाहाद्यसिद्धेः[advaita-bhakti]ोकोऽस्ति वित्तार्जनाद्यभावात् न परलोकः स्वर्गमोक्षादिः धर्मज्ञानाद्यभावात् न सुखं भोजनादिकृतं संशयात्मनः सर्वत्र संदेहाक
- uk← vacnominative singular masculine noun[advaita]तं हेतुं प्रश्नपूर्वकमुत्तरश्लोकेन साधयति कथमिति। अज्ञादश्रद्दधानाच्च संशयचित्तस्य विशेषमादर्शयति नायमिति। द्वितीयविभागव[viśiṣṭādvaita]त एवार्थो व्यतिरेकेण स्थाप्यतेअज्ञश्च इति श्लोकेन
- as← anominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]मिन् उपदिष्टे आत्मयाथात्म्यविषये ज्ञाने संशयात्मनः अयम्
- asti← as3rd person singular present indicative active verb[viśiṣṭādvaita]न च परः धर्मार्थकामादिपुरुषार्थाः च न सिद्ध्यन्ति कुतो मोक्ष इत्यर्थः।शास्त्रीयकर्मसिद्धिरूपत्वात् सर्वेषां पुरुषार्थान
- na← navocative singular neuter noun[advaita]ात्मज्ञश्च अश्रद्दधानश्च गुरुवाक्यशास्त्रेषु अविश्वासवांश्च संशयात्मा[viśiṣṭādvaita]रहितः उपदिष्टज्ञानवृद्ध्युपाये[śuddhādvaita]स्तु नाधिकारी इत्येतावति वक्तव्ये अन्यमप्यनधिकारिणमाह[bhakti]ाधिकारिणमुक्त्वा तद्विपरीतमनधिकारिणमाह अज्ञश्चेति[advaita-bhakti]कर्तव्यः कस्मात् अज्ञोऽनधीतशास्त्रत्वेनात्मज्ञानशून्यः
- paras← pṝnominative singular masculine noun
- na← navocative singular neuter noun[advaita]ात्मज्ञश्च अश्रद्दधानश्च गुरुवाक्यशास्त्रेषु अविश्वासवांश्च संशयात्मा[viśiṣṭādvaita]रहितः उपदिष्टज्ञानवृद्ध्युपाये[śuddhādvaita]स्तु नाधिकारी इत्येतावति वक्तव्ये अन्यमप्यनधिकारिणमाह[bhakti]ाधिकारिणमुक्त्वा तद्विपरीतमनधिकारिणमाह अज्ञश्चेति[advaita-bhakti]कर्तव्यः कस्मात् अज्ञोऽनधीतशास्त्रत्वेनात्मज्ञानशून्यः
- sukham← sukhamnominative singular masculine noun[advaita]तत्रापि संशयोत्पत्तेः संशयात्मनः संशयचित्तस्य[viśiṣṭādvaita]इत्येतदिति व्यञ्जनायाह अत इति
- saṃśayāt← saṃśīablative singular masculine noun[advaita]मा च संशयचित्तश्च विनश्यति । अज्ञाश्रद्दधानौ यद्यपि विनश्यतः न तथा यथा संशयात्मा। संशयात्मा तु पापिष्ठः सर्वेषाम्। कथम्[viśiṣṭādvaita]मा संशयितमना विनश्यति नष्टो भवति[bhakti]मा सर्वथा नश्यति यतस्तस्यायं लोको नास्ति धनार्जनविवाहाद्यसिद्धेः[advaita-bhakti]मा विनश्यति स्वार्थाद्भ्रष्टो भवति
- manas← mannominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]तापहेतुत्वात्तदानीन्तनदुःखाभिप्रायेणन सुखम् इत्युक्तम्
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 4.40, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_4.40 · anandgiri_4.40
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_4.40 · vedantadeshika_4.40
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_4.40 · jayatirtha_4.40
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_4.40
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_4.40
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_4.40
Theme-list memberships (3)
Show all theme-lists this verse participates in
- ममैवांशो जीवलोकेwith 3.30, 4.24, 5.22, 8.3
- सिद्धान्तwith 3.31, 3.33
- सुहृदं सर्वभूतानाम्with 5.29, 6.9, 7.21, 8.6, 9.29, 12.13, …