Summon
Chapter 2 (Sāṅkhya-Yoga (The Yoga of Knowledge)), verse 67
KrishnaArjuna · meter: anuṣṭubh
इन्द्रियाणां हि चरतां यन् मनो ऽनुविधीयते | तद् अस्य हरति प्रज्ञां वायुर् नावम् इवाम्भसि
indriyāṇāṃ hi caratāṃ yan mano 'nuvidhīyate | tad asya harati prajñāṃ vāyur nāvam ivāmbhasi

Word-by-word

  • indriyāṇāmindriyaVibhakti.Sasthi plural neuter noun
  • hihinominative singular masculine noun
    [advaita]यस्मात् चरतां स्वस्वविषयेषु प्रवर्तमानानां
    [dvaita]हरणमत आह उत्पत्स्यदि ति
  • caratāmcarVibhakti.Sasthi plural masculine noun
  • yatyatnominative singular masculine noun
    [advaita]मनः अनुविधीयते अनुप्रवर्तते
    [bhakti]र हेतुमाह इन्द्रियाणामिति। इन्द्रियाणामवशीकृतानां स्वैरं विषयेषु चरतां मध्ये यदेवैकमिन्द्रियं मनोऽनुविधीयतेऽवशीकृतं सदिन
  • manasmannominative singular masculine noun
    [advaita]तत्पदेनापि गृह्यते
  • anuvidhīyateanuvidhā3rd person singular present indicative passive verb
    [advaita]अनुप्रवर्तते
    [dvaita]क्रियते नन्वीश्वरेण इन्द्रियाणामनु बुद्धिर्ज्ञानमिति वक्ष्यमाणत्वात्
  • tattadvocative singular neuter noun
    [advaita]इन्द्रियविषयविकल्पनेन प्रवृत्तं मनः अस्य यतेः हरति प्रज्ञाम् आत्मानात्मविवेकजां नाशयति
    [viśiṣṭādvaita]मनः अस्य विविक्तात्मप्रवणां प्रज्ञां हरति विषेयप्रवणतां करोति इत्यर्थः
    [dvaita]वात् श्लोकाभ्यामिति किमर्थमुक्तमत आह कथ मिति
    [śuddhādvaita]र दृष्टान्तः वायुर्नावमिवाम्भसीति
  • asyaaVibhakti.Sasthi singular masculine noun
    [advaita]यतेः हरति प्रज्ञाम् आत्मानात्मविवेकजां नाशयति
    [viśiṣṭādvaita]विविक्तात्मप्रवणां प्रज्ञां हरति विषेयप्रवणतां करोति इत्यर्थः
  • haratihṛ3rd person singular present indicative active verb
    [advaita]प्रज्ञाम् आत्मानात्मविवेकजां नाशयति
    [viśiṣṭādvaita]विषेयप्रवणतां करोति इत्यर्थः
    [śuddhādvaita]। तत्र दृष्टान्तः वायुर्नावमिवाम्भसीति।
    [bhakti]विषयविक्षिप्तां करोति किमुत वक्तव्यं बहूनि प्रज्ञां हरन्तीति
    [advaita-bhakti]तदा सर्वाणि हरन्तीति किमु वक्तव्यमित्यर्थः
  • prajñāmprajñāaccusative singular feminine noun
    [advaita]आत्मानात्मविवेकजां नाशयति
  • vāyusvāyunominative singular masculine noun
  • naunanominative dual masculine noun
    [dvaita]तत्त्वनिश्चयवेदार्थनियमौ कुरुत इति भावः
    [advaita-bhakti]काहरणसामर्थ्यं न भुवीति सूचयितुमम्भसीत्युक्तम्
  • amaaccusative singular masculine noun
    [advaita]भसि उदके जिगमिषतां मार्गादुद्धृत्य उन्मार्गे यथा वायुः नावं प्रवर्तयति एवमात्मविषयां प्रज्ञां हृत्वा मनो विषयविषयां करोत
    [viśiṣṭādvaita]भसि नीयमानां नावं प्रतिकूलो वायुः प्रसह्य हरति
    [advaita-bhakti]भस्येव वायोर्नौकाहरणसामर्थ्यं न भुवीति सूचयितुमम्भसीत्युक्तम्
  • ivaivanominative singular masculine noun
  • ambhasiambhaslocative singular neuter noun
    [advaita]उदके जिगमिषतां मार्गादुद्धृत्य उन्मार्गे यथा वायुः नावं प्रवर्तयति एवमात्मविषयां प्रज्ञां हृत्वा मनो विषयविषयां करोति
    [viśiṣṭādvaita]नीयमानां नावं प्रतिकूलो वायुः प्रसह्य हरति

Intertextual panel

The 8 verses most likely to be intertexts of 2.67, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.

Doctrinal projections

How each major school's commentary tradition reads this verse.

Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_2.67 · anandgiri_2.67
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_2.67
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_2.67 · jayatirtha_2.67
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_2.67
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_2.67
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_2.67