Chapter 2 (Sāṅkhya-Yoga (The Yoga of Knowledge)), verse 4
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
कथं भीष्मम् अहं संख्ये द्रोणं च मधुसूदन | इषुभिः प्रतियोत्स्यामि पूजार्हाव् अरिसूदन
kathaṃ bhīṣmam ahaṃ saṃkhye droṇaṃ ca madhusūdana | iṣubhiḥ pratiyotsyāmi pūjārhāv arisūdana
Word-by-word
- katham← kathamnominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]अहं हनिष्यामि कथन्तरां भोगेष्वतिमात्रसक्तान् तान् हत्वा तैः भुज्यमानान् तान्[advaita-bhakti]। न कथंचिदपीत्यर्थः। यतस्तौ पूजार्हौ कुसुमादिभिरर्चनयोग्यौ। पूजार्हाभ्यां सह क्रीडास्थानेऽपि वाचापि हर्षफलकमपि लीलायुद्ध
- bhīṣmam← bhīṣmaaccusative singular masculine noun
- aham← ahanominative singular neuter noun
- saṃkhye← saṃkhyānominative dual masculine noun[advaita]रणे हे मधुसूदन इषुभिर्यत्र वाचापि योत्स्यामीति वक्तुमनुचितं तत्र कथं बाणैर्योत्स्ये इति भावः। सायकैस्तौ कथं प्रतियोत्स्[advaita-bhakti]रणे इषुभिः सायकैः प्रतियोत्स्यामि प्रहरिष्यामि कथम्
- droṇam← droṇanominative singular neuter noun
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]ेतस्त्वादप्रतिबुध्यमानः सन्नर्जुनः स्वाभिप्रायमेव प्रकृतं भगवन्तं प्रत्युक्तवान् कथमित्यादिना[viśiṣṭādvaita]पुनरपि पार्थः स्नेहकारुण्यधर्माधर्मभयाकुलो भगवदुक्तं हिततमम् अजानन् इदम् उवाच[śuddhādvaita]िन्नैवं कृतमिति सम्बोधयति[bhakti]कथमिति[advaita-bhakti]्चास्य युद्धस्य त्यागो मया क्रियत इति भगवदभिप्रायमप्रतिपद्यमानस्यार्जुनस्याभिप्रायमवतारयति भीष्मं पितामहं द्रोणं चाचार्य
- madhusūdana← madhusūdanavocative singular masculine noun[advaita]इषुभिर्यत्र वाचापि योत्स्यामीति वक्तुमनुचितं तत्र कथं बाणैर्योत्स्ये इति भावः[viśiṣṭādvaita]ारिसूदनशब्दाभ्यां नहि त्वमपि सान्दीपिन्यादिसूदन इति सूचितम्[advaita-bhakti]ारिसूदनेति संबोधनद्वयं शोकव्याकुलत्वेन पूर्वापरपरामर्शवैकल्यात्
- iṣubhis← iṣuinstrumental plural masculine noun
- pratiya← pratiyāvocative singular masculine noun[advaita]ोत्स्यामि प्रतियोत्स्ये तौ हि पूजार्हौ कुसुमादिभिरर्चनयोग्यौ[viśiṣṭādvaita]ोत्स्यामि इत्यस्य भावः[advaita-bhakti]ोत्स्यामि प्रहरिष्यामि कथम्
- ut← unominative singular masculine noun
- syām← as1st person singular optative active verb
- i← inominative singular masculine noun[advaita]षुभिर्यत्र वाचापि योत्स्यामीति वक्तुमनुचितं तत्र कथं बाणैर्योत्स्ये इति भावः[viśiṣṭādvaita]दम् उवाच[śuddhādvaita]ति श्रुत्वाऽर्जुनः स्नेहकारुण्यधर्माकुलो भगवद्वाक्यं सम्यगजानन्नाह कथमिति[advaita-bhakti]ति भगवदभिप्रायमप्रतिपद्यमानस्यार्जुनस्याभिप्रायमवतारयति भीष्मं पितामहं द्रोणं चाचार्यं संख्ये रणे इषुभिः सायकैः प्रतियोत
- pūjārhau← pūjārhanominative dual masculine noun[advaita]कुसुमादिभिरर्चनयोग्यौ[advaita-bhakti]कुसुमादिभिरर्चनयोग्यौ
- aris← arinominative singular masculine noun
- ū← unominative dual masculine noun
- ut← unominative singular masculine noun
- ana← anvocative singular masculine noun
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 2.4, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_2.4 · anandgiri_2.4
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_2.4 · vedantadeshika_2.4
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_2.4 · jayatirtha_2.4
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_2.4
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_2.4
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_2.4
Theme-list memberships (1)
Show all theme-lists this verse participates in
- मधुसूदनwith 1.35, 2.1, 6.33, 8.2