Chapter 2 (Sāṅkhya-Yoga (The Yoga of Knowledge)), verse 36
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
अवाच्य-वादांश् च बहून् वदिष्यन्ति तवाहिताः | निन्दन्तस् तव सामर्थ्यं ततो दुःखतरं नु किम्
avācya-vādāṃś ca bahūn vadiṣyanti tavāhitāḥ | nindantas tava sāmarthyaṃ tato duḥkhataraṃ nu kim
Word-by-word
- avāci← vac3rd person singular aorist passive verb
- a← avocative singular masculine noun[advaita]वाच्यवादान् अवक्तव्यवादां श्च बहून् अनेकप्रकारान् वदिष्यन्ति तव अहिताः शत्रवः निन्दन्तः कुत्सयन्तः तव त्वदीयं सामर्थ्यं[viśiṣṭādvaita]स्माकं सन्निधौ कथम् अयं पार्थः क्षणम्[śuddhādvaita]वाच्यवादानिति[bhakti]वाच्येति[advaita-bhakti]थवा तव सामर्थ्यं स्तुतियोग्यत्वं तव निन्दन्तोऽहितो अवाच्यवादान्वदिष्यन्तीत्यन्वयः
- vādān← vadaccusative plural masculine noun[advaita]अवक्तव्यवादां श्च बहून् अनेकप्रकारान् वदिष्यन्ति तव अहिताः शत्रवः निन्दन्तः कुत्सयन्तः तव त्वदीयं सामर्थ्यं निवातकवचादि[viśiṣṭādvaita]च बहून् वदिष्यन्ति तव शत्रवो धार्तराष्ट्राः ततः अधिकतरं दुःखं किं तव एवंविधावाच्यश्रवणात् मरणम् एव श्रेयः इति त्वम् एव[bhakti]वचनानर्हाञ्शब्दांस्तवाहितास्त्वच्छत्रवो वदिष्यन्ति[advaita-bhakti]वचनानर्हान्षण्ढतिलादिरूपानेव शब्दान्बहूननेकप्रकारान्वदिष्यन्ति नतु बहु मंस्यन्त इत्यभिप्रायः
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]्यवादान् अवक्तव्यवादां श्च बहून् अनेकप्रकारान् वदिष्यन्ति तव अहिताः शत्रवः निन्दन्तः कुत्सयन्तः तव त्वदीयं सामर्थ्यं निव[viśiṣṭādvaita]्यवादान्[śuddhādvaita]अवाच्यवादानिति[bhakti]अवाच्येति[advaita-bhakti]्यान्वादान्वचनानर्हान्षण्ढतिलादिरूपानेव शब्दान्बहूननेकप्रकारान्वदिष्यन्ति नतु बहु मंस्यन्त इत्यभिप्रायः
- bahu← bahunominative singular masculine noun[advaita-bhakti]मन्यन्तां दुर्योधनादयस्तु शत्रवो बहु मंस्यन्ते मां युद्धनिवृत्त्या तदुपकारित्वादित्यत आह तवासाधारणं
- ūn← uaccusative plural masculine noun
- vadiṣyanti← vad3rd person plural simple future active verb[advaita]तव अहिताः शत्रवः निन्दन्तः कुत्सयन्तः तव त्वदीयं सामर्थ्यं निवातकवचादियुद्धनिमित्तम्[viśiṣṭādvaita]तव शत्रवो धार्तराष्ट्राः ततः अधिकतरं दुःखं किं तव एवंविधावाच्यश्रवणात् मरणम्[advaita-bhakti]नतु बहु मंस्यन्त इत्यभिप्रायः
- tavās← tunominative plural masculine noun
- hitās← hinominative plural masculine noun[bhakti]त्वच्छत्रवो वदिष्यन्ति
- nindantas← nindnominative plural masculine noun[advaita-bhakti]तव शत्रवो दुर्योधनादयोऽवाच्यान्वादान्वचनानर्हान्षण्ढतिलादिरूपानेव शब्दान्बहूननेकप्रकारान्वदिष्यन्ति नतु बहु मंस्यन्त इत्
- tava← tuvocative singular masculine noun[advaita]्यवादां श्च बहून् अनेकप्रकारान् वदिष्यन्ति तव अहिताः शत्रवः निन्दन्तः कुत्सयन्तः तव त्वदीयं सामर्थ्यं निवातकवचादियुद्धनि[viśiṣṭādvaita]सामर्थ्यं निन्दन्तः शूराणाम् अग्रे अवाच्यवादान्[bhakti]ाहितास्त्वच्छत्रवो वदिष्यन्ति[advaita-bhakti]ासाधारणं
- sām← sāaccusative singular feminine noun
- arthyam← arthyanominative singular neuter noun
- tatas← tatasnominative singular masculine noun
- duḥkhataram← duḥkhataranominative singular neuter noun[advaita-bhakti]। ततोऽधिकं किमपि दुःखं तास्तीत्यर्थः।
- nu← nunominative singular masculine noun[advaita]किम् ततः कष्टतरं दुःखं नास्तीत्यर्थः[viśiṣṭādvaita]याद् अस्मत्संनिधानाद् अन्यत्र हि अस्य सामर्थ्यम् इति तव सामर्थ्यं निन्दन्तः शूराणाम् अग्रे अवाच्यवादान्[advaita-bhakti]भीष्मादयो महारथा न बहु मन्यन्तां दुर्योधनादयस्तु शत्रवो बहु मंस्यन्ते मां युद्धनिवृत्त्या तदुपकारित्वादित्यत आह तवासाधा
- kim← kimnominative singular masculine noun[advaita]ततः कष्टतरं दुःखं नास्तीत्यर्थः
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 2.36, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_2.36 · anandgiri_2.36
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_2.36 · vedantadeshika_2.36
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_2.36 · jayatirtha_2.36
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_2.36
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_2.36
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_2.36