Chapter 18 (Mokṣa-Sannyāsa-Yoga (The Yoga of Liberation by Renunciation)), verse 11
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
न हि देहभृता शक्यं त्यक्तुं कर्माण्यशेषतः | यस्तु कर्मफलत्यागी स त्यागीत्यभिधीयते
na hi dehabhṛtā śakyaṃ tyaktuṃ karmāṇyaśeṣataḥ | yastu karmaphalatyāgī sa tyāgītyabhidhīyate
Word-by-word
- na← navocative singular neuter noun[advaita]हि यस्मात् देहभृता? देहं बिभर्तीति देहभृत्? देहात्माभिमानवान् देहभृत् उच्यते? न विवेकी स हि वेदाविनाशिनम् (गीता 2[viśiṣṭādvaita]हि देहभृता ध्रियमाणशरीरेण कर्माणि अशेषतः त्यक्तुं शक्यम् देहधारणार्थानाम् अशनपानादीनां तदनुबन्धिनां[dvaita]्यस्त्यागार्थो न युक्त इत्याह -- न हीति[śuddhādvaita]द्वेष्टीति[bhakti]न्वेवंभूतात्कर्मफलत्यागाद्वरं सर्वकर्मत्यागस्तथा सति कर्मविक्षेपाभावेन ज्ञाननिष्ठा सुखं संपद्यते तत्राह -- नेति[advaita-bhakti]वतः सर्वकर्मत्यागः संभाव्यते कर्मप्रवृत्तिहेत्वो रागद्वेषयोरभावादित्युक्तं संप्रत्यज्ञस्य कर्मत्यागासंभवे
- hi← hinominative singular masculine noun[advaita]यस्मात् देहभृता? देहं बिभर्तीति देहभृत्? देहात्माभिमानवान् देहभृत् उच्यते? न विवेकी स हि वेदाविनाशिनम् (गीता 2[viśiṣṭādvaita]देहभृता ध्रियमाणशरीरेण कर्माणि अशेषतः त्यक्तुं शक्यम् देहधारणार्थानाम् अशनपानादीनां तदनुबन्धिनां[dvaita]देहभृता इति किमुच्यते इत्यत आह -- अन्य इति[śuddhādvaita]तः। नाशान्तमानसो वापि प्रज्ञानेनैनमाप्नुयात् [कठो.2।24ना.प.9।19महो.4।69] इति दुश्चरिताविरतस्य प्रमादिनो ज्ञानतोऽप्यात्मस[bhakti]शक्यम्[advaita-bhakti]यस्मान्न शक्यं न शक्यानि
- dehabhṛtā← dehabhṛtinstrumental singular masculine noun[advaita]? देहं बिभर्तीति देहभृत्? देहात्माभिमानवान् देहभृत् उच्यते? न विवेकी स हि वेदाविनाशिनम् (गीता 2[viśiṣṭādvaita]ध्रियमाणशरीरेण कर्माणि अशेषतः त्यक्तुं शक्यम् देहधारणार्थानाम् अशनपानादीनां तदनुबन्धिनां[dvaita]इति किमुच्यते इत्यत आह -- अन्य इति[bhakti]देहात्माभिमानवता निःशेषेण सर्वाणि कर्माणि त्यक्तुं नहि शक्यम्[advaita-bhakti]कर्मप्रवृत्तिहेतुरागद्वेषपौष्कल्येन सततं कर्मसु प्रवर्तमानेन कर्माण्यशेषतो निःशेषेण त्यक्तुं हि यस्मान्न शक्यं न शक्यान
- śakyam← śakaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]देहधारणार्थानाम् अशनपानादीनां तदनुबन्धिनां[bhakti]। तदुक्तम् -- न हि कश्चित्क्षणमपि जातु तिष्ठत्यकर्मकृत इत्यादिना। तस्माद्यस्तु कर्माणि कुर्वन्नेव कर्मफलत्यागी स एव मुख्
- tyaktum← tyajnominative singular masculine noun
- karmāṇi← karmanvocative plural neuter noun[advaita]अशेषतः निःशेषेण[viśiṣṭādvaita]अशेषतः त्यक्तुं शक्यम् देहधारणार्थानाम् अशनपानादीनां तदनुबन्धिनां[bhakti]त्यक्तुं नहि शक्यम्[advaita-bhakti]कुर्वन्नपि भगवदनुकम्पया तत्कालफलत्यागी
- aśeṣat← śiṣ3rd person singular imperfect active verb
- as← anominative singular masculine noun
- i← inominative singular masculine noun[advaita]त्यादिना कर्तृत्वाधिकारात् निवर्तितः[viśiṣṭādvaita]त्यादिशास्त्रेषु त्यागी इति अभिधीयते[dvaita]त्याह -- न हीति[śuddhādvaita]ति दुश्चरिताविरतस्य प्रमादिनो ज्ञानतोऽप्यात्मसुखानवाप्तिश्रवणात्[bhakti]त्यादिना
- astu← as3rd person singular imperative active verb
- sa← savocative singular masculine noun[advaita]्मात् देहभृता? देहं बिभर्तीति देहभृत्? देहात्माभिमानवान् देहभृत् उच्यते? न विवेकी स हि वेदाविनाशिनम् (गीता 2[viśiṣṭādvaita]ु फलत्यागी स एवत्यागेनैके अमृतत्वमानशुः (महाना0 8[dvaita]्त्यागार्थो न युक्त इत्याह -- न हीति[śuddhādvaita]्य लक्षणमाह -- न द्वेष्टीति[bhakti]र्वकर्मत्यागस्तथा सति कर्मविक्षेपाभावेन ज्ञाननिष्ठा सुखं संपद्यते तत्राह -- नेति[advaita-bhakti]र्वकर्मत्यागः संभाव्यते कर्मप्रवृत्तिहेत्वो रागद्वेषयोरभावादित्युक्तं संप्रत्यज्ञस्य कर्मत्यागासंभवे
- tyāgi← tyajnominative singular neuter noun[advaita]त्वोक्तिरयुक्तेत्याशङ्क्याह -- कर्म्यपीति
- itī← itinominative dual feminine noun
- abhidhīyate← abhidhā3rd person singular present indicative passive verb[advaita]कर्मी[viśiṣṭādvaita]।फलत्यागी इति प्रदर्शनार्थः? फलकर्तृत्वकर्मसङ्गानां त्यागी इतित्रिविधः संप्रकीर्तितः इति प्रक्रमात्। ननु कर्माणि अग्निहो
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 18.11, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_18.11 · anandgiri_18.11
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_18.11 · vedantadeshika_18.11
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_18.11 · jayatirtha_18.11
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_18.11
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_18.11
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_18.11
Theme-list memberships (4)
Show all theme-lists this verse participates in
- कर्मफलwith 6.1, 18.2, 18.27
- कर्मफलत्यागwith 12.12, 18.2
- त्यागwith 12.11, 12.12, 12.16, 12.17, 14.25, 16.2, …
- त्यागीwith 6.1, 12.16, 12.17, 14.25, 18.10