Chapter 10 (Vibhūti-Yoga (The Yoga of Divine Manifestations)), verse 3
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
यो माम् अजम् अनादिं च वेत्ति लोक-महेश्वरम् | असंमूढः स मर्त्येषु सर्व-पापैः प्रमुच्यते
yo mām ajam anādiṃ ca vetti loka-maheśvaram | asaṃmūḍhaḥ sa martyeṣu sarva-pāpaiḥ pramucyate
Word-by-word
- yas← īnominative plural masculine noun[advaita]मात् अहम् आदिः देवानां महर्षीणां च? न मम अन्यः आदिः विद्यते अतः अहम् अजः अनादिश्च अनादित्वम् अजत्वे[viśiṣṭādvaita]वकल्याणगुणगणप्रपञ्चानुसंधानेन भक्तिवृद्धिप्रकारम् आह --[dvaita]य। अजत्वे हेतुरयमुच्यत इति चेत्? मेवम् तज्ज्ञापकविभक्त्याद्यभावात्। गत्यन्तराभावे हि गमनिकैषा। चेष्ट कत्वं प्रागनुक्तं क[bhakti]य तमनादिम्[advaita-bhakti]य तमनादिं अनादित्वादजं जन्मशून्यं लोकानां महान्तमीश्वरं
- mām← māVibhakti.Sasthi plural neuter noun[advaita]अजम् अनादिं च? यस्मात् अहम् आदिः देवानां महर्षीणां च? न मम अन्यः आदिः विद्यते अतः अहम् अजः अनादिश्च अनादित्वम् अजत्वे ह[viśiṣṭādvaita]इतिश्लोकाभिप्रेतमाह -- तदेतदिति
- ajam← ajaccusative singular masculine noun[advaita]अनादिं च? यस्मात् अहम् आदिः देवानां महर्षीणां च? न मम अन्यः आदिः विद्यते अतः अहम् अजः अनादिश्च अनादित्वम् अजत्वे
- ana← anvocative singular masculine noun[advaita]ादिं च? यस्मात् अहम् आदिः देवानां महर्षीणां च? न मम अन्यः आदिः विद्यते अतः अहम् अजः अनादिश्च अनादित्वम् अजत्वे[viśiṣṭādvaita]ेन विकारिद्रव्याद् अचेतनात् तत्संसृष्टात् संसारिचेतनात्[dvaita]श्चेष्टयिता आदिश्च सर्वस्येत्यनादिः[śuddhādvaita]्यत्तु गुणप्रकृतिवियदादि जायते एवमतः तस्माद्वा एतस्मादात्मन आकाशः सम्भूतः [तै.उ.2[advaita-bhakti]ादित्वादजं जन्मशून्यं लोकानां महान्तमीश्वरं
- ādim← ādāaccusative singular masculine noun
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]? यस्मात् अहम् आदिः देवानां महर्षीणां च? न मम अन्यः आदिः विद्यते अतः अहम् अजः अनादिश्च अनादित्वम् अजत्वे[viśiṣṭādvaita]ेतनात् तत्संसृष्टात् संसारिचेतनात्[dvaita]ेष्टयिता आदिश्च सर्वस्येत्यनादिः[śuddhādvaita]हिरण्यगर्भः समवर्त्तताग्रे भूतस्य जातः पतिरेक आसीत् [ऋक्सं.8[bhakti]मां यो वेत्ति स मनुष्येष्वसंमूढः संमोहरहतिः सन्सर्वपापैः प्रमुच्यते[advaita-bhakti]्च कश्चिदेव भगवतः प्रभावं वेत्तीत्याह -- सर्वकारणत्वान्न विद्यते आदिः कारणं यस्य तमनादिं अनादित्वादजं जन्मशून्यं लोकानां
- vetti← vid3rd person singular present indicative active verb[advaita]विजानाति लोकमहेश्वरं लोकानां महान्तम् ईश्वरं तुरीयम् अज्ञानतत्कार्यवर्जितम् असंमूढः संमोहवर्जितः सः मर्त्येषु मनुष्येषु[viśiṣṭādvaita]इतरसजातीयतया एकीकृत्य मोहः संमोहः तद्रहितोऽसंमूढः स मद्भक्त्युत्पत्तिविरोधिभिः सर्वैः पापैः प्रमुच्यते[śuddhādvaita]मर्त्येषु स्वेच्छया 2सर्वे रर्थे2 विजातीयविलक्षणं वेत्ति स सर्वपापैः संसारहेतुभूतैः भक्त्युत्पात्ताविरोधिभिः प्रमुच्यत[bhakti]स मनुष्येष्वसंमूढः संमोहरहतिः सन्सर्वपापैः प्रमुच्यते[advaita-bhakti]स मर्त्येषु मनुष्येषु मध्ये असंमूढः सन्मोहवर्जितः सर्वैः पापैर्मतिपूर्वकृतैरपि प्रमुच्यते प्रकर्षेण कारणोच्छेदात्तत्संस
- loka← lok2nd person singular imperative active verb[advaita]महेश्वरं लोकानां महान्तम् ईश्वरं तुरीयम् अज्ञानतत्कार्यवर्जितम् असंमूढः संमोहवर्जितः सः मर्त्येषु मनुष्येषु? सर्वपापैः स[viśiṣṭādvaita]महेश्वरं लोकेश्वराणाम्[śuddhādvaita]ास्तेषां 2महाश्वरो नियन्ताऽहं इत्येवम्भूतं मां मर्त्येष्वसम्मूढा यो वेत्ति मर्त्येषु स्वेच्छया 2सर्वे रर्थे2 विजातीयविलक[bhakti]ानां महेश्वरं[advaita-bhakti]ानां महान्तमीश्वरं
- maha← mah2nd person singular imperative active verb[advaita]र्षीणां च? न मम अन्यः आदिः विद्यते अतः अहम् अजः अनादिश्च अनादित्वम् अजत्वे[viśiṣṭādvaita]ेश्वरं लोकेश्वराणाम्[śuddhādvaita]ाश्वरो नियन्ताऽहं इत्येवम्भूतं मां मर्त्येष्वसम्मूढा यो वेत्ति मर्त्येषु स्वेच्छया 2सर्वे रर्थे2 विजातीयविलक्षणं वेत्ति[bhakti]ेश्वरं[advaita-bhakti]ाफलत्वाच्च कश्चिदेव भगवतः प्रभावं वेत्तीत्याह -- सर्वकारणत्वान्न विद्यते आदिः कारणं यस्य तमनादिं अनादित्वादजं जन्मशून्यं
- īśvaram← īśvaraaccusative singular masculine noun
- asam← asaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]मूढशब्दार्थं वक्तुमुपसर्गाभिप्रेतमर्थं व्यञ्जयति -- इतरेति
- mūḍhas← muhnominative singular masculine noun
- sa← savocative singular masculine noun[advaita]्मात् अहम् आदिः देवानां महर्षीणां च? न मम अन्यः आदिः विद्यते अतः अहम् अजः अनादिश्च अनादित्वम् अजत्वे[viśiṣṭādvaita]ंसृष्टात् संसारिचेतनात्[dvaita]र्वस्येत्यनादिः[śuddhādvaita]्माद्वा एतस्मादात्मन आकाशः सम्भूतः [तै.उ.2[bhakti]र्वकारणत्वादेव न विद्यते आदिः कारणं यस्य तमनादिम्[advaita-bhakti]र्वकारणत्वान्न विद्यते आदिः कारणं यस्य तमनादिं अनादित्वादजं जन्मशून्यं लोकानां महान्तमीश्वरं
- martyeṣu← martyalocative plural neuter noun[advaita]मनुष्येषु? सर्वपापैः सर्वैः पापैः मतिपूर्वामतिपूर्वकृतैः प्रमुच्यते प्रमोक्ष्यते[viśiṣṭādvaita]असंमूढो यो वेत्ति इतरसजातीयतया एकीकृत्य मोहः संमोहः तद्रहितोऽसंमूढः स मद्भक्त्युत्पत्तिविरोधिभिः सर्वैः पापैः प्रमुच्यत[śuddhādvaita]स्वेच्छया 2सर्वे रर्थे2 विजातीयविलक्षणं वेत्ति स सर्वपापैः संसारहेतुभूतैः भक्त्युत्पात्ताविरोधिभिः प्रमुच्यत इति तथा ज्[advaita-bhakti]मनुष्येषु मध्ये असंमूढः सन्मोहवर्जितः सर्वैः पापैर्मतिपूर्वकृतैरपि प्रमुच्यते प्रकर्षेण कारणोच्छेदात्तत्संस्काराभावरूपे
- sarva← sarvavocative singular masculine noun[advaita]पापैः सर्वैः पापैः मतिपूर्वामतिपूर्वकृतैः प्रमुच्यते प्रमोक्ष्यते[viśiṣṭādvaita]ैः पापैः प्रमुच्यते[dvaita]स्येत्यनादिः[śuddhādvaita]े ये लोकास्तेषां 2महाश्वरो नियन्ताऽहं इत्येवम्भूतं मां मर्त्येष्वसम्मूढा यो वेत्ति मर्त्येषु स्वेच्छया 2सर्वे रर्थे2 विज[bhakti]कारणत्वादेव न विद्यते आदिः कारणं यस्य तमनादिम्[advaita-bhakti]कारणत्वान्न विद्यते आदिः कारणं यस्य तमनादिं अनादित्वादजं जन्मशून्यं लोकानां महान्तमीश्वरं
- pāpais← pāpainstrumental plural masculine noun
- pramucyate← pramuc3rd person singular present indicative passive verb[advaita]प्रमोक्ष्यते[viśiṣṭādvaita]। एतद् उक्तं भवति -- लोके मनुष्याणां राजा इतरमनुष्यसाजीतयः? केनचित् कर्मणा तदाधिपत्यं प्राप्तः? तथा देवानाम् अधिपतिः अपि[advaita-bhakti]प्रकर्षेण कारणोच्छेदात्तत्संस्काराभावरूपेण मुच्यते मुक्तो भवति
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 10.3, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_10.3 · anandgiri_10.3
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_10.3 · vedantadeshika_10.3
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_10.3 · jayatirtha_10.3
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_10.3
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_10.3
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_10.3