Chapter 7 (Jñāna-Vijñāna-Yoga (The Yoga of Knowledge and Realization)), verse 3
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
मनुष्याणां सहस्रेषु कश् चिद् यतति सिद्धये | यतताम् अपि सिद्धानां कश् चिन् मां वेत्ति तत्त्वतः
manuṣyāṇāṃ sahasreṣu kaś cid yatati siddhaye | yatatām api siddhānāṃ kaś cin māṃ vetti tattvataḥ
Word-by-word
- manuṣi← manuslocative singular masculine noun
- ās← anominative plural masculine noun
- ṇa← ṇavocative singular masculine noun[advaita]ां मध्ये सहस्रेषु अनेकेषु कश्चित् यतति प्रयत्नं करोति सिद्धये सिद्ध्यर्थम्[viśiṣṭādvaita]प्रशंसा क्रियत इत्यभिप्रायेणाह वक्ष्यमाणस्येति[dvaita]ामिति।[śuddhādvaita]ामिति। आत्मतत्त्वज्ञानाय कश्चिद्यतति। तादृशानामपि मध्ये मां भगवन्तं परमात्मानं सर्वधर्माश्रयमीश्वरं तत्त्वतः निरतिशयमहिम[bhakti]ामिति। असंख्यातानां जीवानां मध्ये मनुष्यव्यतिरिक्तानां श्रेयसि प्रवृत्तिरेव नास्ति मनुष्याणां तु सहस्रेषु मध्ये कश्चिदेव[advaita-bhakti]महाफलं ज्ञानम् यतः मनुष्याणां शास्त्रीयज्ञानकर्मयोग्यानां सहस्रेषु मध्ये कश्चिदेकोऽनेकजन्मकृतसुकृतसमासादितनित्यानित्यवस
- am← aaccusative singular masculine noun
- sahasreṣu← sahasralocative plural neuter noun[advaita]अनेकेषु कश्चित् यतति प्रयत्नं करोति सिद्धये सिद्ध्यर्थम्[viśiṣṭādvaita]कश्चिद्[bhakti]मध्ये कश्चिदेव प्रकृष्टपुण्यवशात्सिद्धये आत्मज्ञानाय प्रयतते प्रयत्नं कुर्वतामपि सहस्रेषु कश्चिदेव प्रकृष्टपुण्यवशादात्[advaita-bhakti]मध्ये कश्चिदेकोऽनेकजन्मकृतसुकृतसमासादितनित्यानित्यवस्तुविवेकः सन् यतति यतते सिद्धये सत्त्वशुद्धिद्वारा ज्ञानोत्पत्तये
- kas← kasnominative singular masculine noun
- cit← citnominative singular masculine noun[advaita]यतति प्रयत्नं करोति सिद्धये सिद्ध्यर्थम्[viśiṣṭādvaita]इत्युक्तविशेषान्वयायसिद्धिपर्यन्तमित्युक्तम्[dvaita]कथमुच्यते इत्यत आह दौर्लभ्यमि ति
- yat← yatnominative singular masculine noun[advaita]नं करोति सिद्धये सिद्ध्यर्थम्[viśiṣṭādvaita]र कश्चिदेव वेत्ति न द्वाविति विवक्षा व्यासभीष्माद्यनेकदर्शनादयुक्ता[dvaita]किञ्चित्कथमुच्यते इत्यत आह दौर्लभ्यमि ति[bhakti]नं कुर्वतामपि सहस्रेषु कश्चिदेव प्रकृष्टपुण्यवशादात्मानं वेत्ति तादृशानां चात्मज्ञानसिद्धानां सहस्रेषु कश्चिदेव मां परमा
- ati← atinominative singular masculine noun[advaita-bhakti]दुर्लभं चैतन्मदनुग्रहमन्तरेण महाफलं ज्ञानम् यतः मनुष्याणां शास्त्रीयज्ञानकर्मयोग्यानां सहस्रेषु मध्ये कश्चिदेकोऽनेकजन्मक
- siddhaye← sidhdative singular masculine noun[advaita]सिद्ध्यर्थम्[viśiṣṭādvaita]यतते। मद्विदां सहस्रेषु तत्त्वतो यथावत्स्थितं मां वेत्ति न कश्चिद् इति अभिप्रायः।स महात्मा सुदुर्लभः (गीता 7।19)मां तु[bhakti]आत्मज्ञानाय प्रयतते प्रयत्नं कुर्वतामपि सहस्रेषु कश्चिदेव प्रकृष्टपुण्यवशादात्मानं वेत्ति तादृशानां चात्मज्ञानसिद्धानां[advaita-bhakti]सत्त्वशुद्धिद्वारा ज्ञानोत्पत्तये
- yatatām← yat3rd person singular imperative active verb
- api← apinominative singular masculine noun
- siddhānām← siddhaVibhakti.Sasthi plural masculine noun[advaita]सिद्धा[viśiṣṭādvaita]इत्यनुवादेनाभिप्रेतमित्याहमां विदित्वा मत्तः सिद्धये यतत इति
- kas← kasnominative singular masculine noun
- cit← citnominative singular masculine noun[advaita]यतति प्रयत्नं करोति सिद्धये सिद्ध्यर्थम्[viśiṣṭādvaita]इत्युक्तविशेषान्वयायसिद्धिपर्यन्तमित्युक्तम्[dvaita]कथमुच्यते इत्यत आह दौर्लभ्यमि ति
- mām← māVibhakti.Sasthi plural neuter noun
- vetti← vid3rd person singular present indicative active verb[advaita]तत्त्वतः यथावत्[viśiṣṭādvaita]न कश्चिद् इति अभिप्रायः[śuddhādvaita]न सर्वः[bhakti]तादृशानां चात्मज्ञानसिद्धानां सहस्रेषु कश्चिदेव मां परमात्मानं मत्प्रसादेन तत्त्वतो वेत्ति तदेवमतिदुर्लभमपि मज्ज्ञानं त[advaita-bhakti]साक्षात्करोति तत्त्वतः प्रत्यगभेदेन तत्त्वमसीत्यादिगुरूपदिष्टमहावाक्येभ्यः
- tat← tadvocative singular neuter noun[advaita]त्वतः यथावत्[viśiṣṭādvaita]त्वतो यथावत्स्थितं मां वेत्ति न कश्चिद् इति अभिप्रायः[dvaita]सुतराम्[śuddhādvaita]त्वज्ञानाय कश्चिद्यतति[bhakti]त्वतो वेत्ति तदेवमतिदुर्लभमपि मज्ज्ञानं तुभ्यमहं वक्ष्यामीत्यर्थः[advaita-bhakti]त्वतः प्रत्यगभेदेन तत्त्वमसीत्यादिगुरूपदिष्टमहावाक्येभ्यः
- tu← tunominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]वेद न कश्चन (गीता 7[dvaita]रादरजननार्थमिति शेषः[bhakti]मज्ज्ञानं दुर्लभमित्याह मनुष्याणामिति[advaita-bhakti]विवेकः सन् यतति यतते सिद्धये सत्त्वशुद्धिद्वारा ज्ञानोत्पत्तये
- at← adnominative singular masculine noun
- as← anominative singular masculine noun
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 7.3, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_7.3 · anandgiri_7.3
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_7.3 · vedantadeshika_7.3
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_7.3 · jayatirtha_7.3
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_7.3
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_7.3
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_7.3
Theme-list memberships (5)
Show all theme-lists this verse participates in
- कश्चिन्मां वेत्ति तत्त्वतःwith 2.29
- तथैव चान्यःwith 2.29
- मनुष्यwith 1.44, 3.23, 3.38, 4.11, 4.18, 15.2, …
- महात्माwith 7.19, 8.15, 9.13, 11.50
- सिद्धwith 1.1, 2.48, 3.20, 4.12, 4.22, 4.38, …