Chapter 2 (Sāṅkhya-Yoga (The Yoga of Knowledge)), verse 31
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
स्व-धर्मम् अपि चावेक्ष्य न विकम्पितुम् अर्हसि | धर्म्याद् धि युद्धाच् छ्रेयो ऽन्यत् क्षत्रियस्य न विद्यते
sva-dharmam api cāvekṣya na vikampitum arhasi | dharmyād dhi yuddhāc chreyo 'nyat kṣatriyasya na vidyate
Word-by-word
- sva← svavocative singular neuter noun[advaita]धर्ममपि स्वो धर्मः क्षत्रियस्य युद्धं तमपि अवेक्ष्य त्वं न विकम्पितुं प्रचलितुम् नार्हसि क्षत्रियस्य स्वाभाविकाद्धर्मात्[viśiṣṭādvaita]धर्मम् अवेक्ष्य न विकम्पितुम् अर्हसि धर्म्यात् न्यायतः प्रवृत्तात् युद्धाद् अन्यत् न हि क्षत्रियस्य श्रेयो विद्यते[śuddhādvaita]धर्ममिति[bhakti]धर्ममिति[advaita-bhakti]रूपमभिहितवान्
- dhā← dhāvocative singular neuter noun[advaita]त् श्रेयः अन्यत् क्षत्रियस्य न विद्यते हि यस्मात्[viśiṣṭādvaita]द् अन्यत् न हि क्षत्रियस्य श्रेयो विद्यते[bhakti]दन्यत्[advaita-bhakti]रणमर्जुनस्य भ्रमं निराकर्तुमुपाधित्रयविवेकेनात्मस्वरूपमभिहितवान्
- ṝm← ṝaccusative singular masculine noun
- am← aaccusative singular masculine noun
- api← apinominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]च इदं प्रारब्धं युद्धं प्राणिमारणम् अपि अग्नीषोमीयादिवत् स्वधर्मम् अवेक्ष्य न विकम्पितुम् अर्हसि धर्म्यात् न्यायतः प्रव
- cās← canominative plural masculine noun
- vā← vāvocative singular neuter noun[advaita]भाविकाद्धर्मात् आत्मस्वाभाव्यादित्यभिप्रायः[viśiṣṭādvaita]उ वेतन्म्रियसे न रिष्यसि देवाँ इदेषि पथिभिः सुगेभिः[bhakti]देवैतेषां हननेऽपि विकम्पितुं नार्हसि[advaita-bhakti]त्मधर्मत्वादिप्रतिभासरूपं सर्वप्राणिसाधारणमर्जुनस्य भ्रमं निराकर्तुमुपाधित्रयविवेकेनात्मस्वरूपमभिहितवान्
- īkṣya← īkṣvocative singular masculine noun
- na← navocative singular neuter noun[advaita]विकम्पितुं प्रचलितुम् नार्हसि क्षत्रियस्य स्वाभाविकाद्धर्मात् आत्मस्वाभाव्यादित्यभिप्रायः[viśiṣṭādvaita]ीषोमीयादिवत् स्वधर्मम् अवेक्ष्य न विकम्पितुम् अर्हसि धर्म्यात् न्यायतः प्रवृत्तात् युद्धाद् अन्यत् न हि क्षत्रियस्य श्रे[śuddhādvaita]िष्ठस्य नैतदुचितमित्याह धर्म्यादिति[bhakti]ेनवेपथुश्च शरीरे मे रोमहर्षश्च जायते इति तदप्ययुक्तमित्याह स्वधर्ममिति[advaita-bhakti]मिथ्याभूतस्यापि संसारस्य सत्यत्वात्मधर्मत्वादिप्रतिभासरूपं सर्वप्राणिसाधारणमर्जुनस्य भ्रमं निराकर्तुमुपाधित्रयविवेकेनात
- vikampitum← vikampnominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]अर्हसि धर्म्यात् न्यायतः प्रवृत्तात् युद्धाद् अन्यत् न हि क्षत्रियस्य श्रेयो विद्यते
- arhasi← arh2nd person singular present indicative active verb[viśiṣṭādvaita]धर्म्यात् न्यायतः प्रवृत्तात् युद्धाद् अन्यत् न हि क्षत्रियस्य श्रेयो विद्यते
- dhā← dhāvocative singular neuter noun[advaita]त् श्रेयः अन्यत् क्षत्रियस्य न विद्यते हि यस्मात्[viśiṣṭādvaita]द् अन्यत् न हि क्षत्रियस्य श्रेयो विद्यते[bhakti]दन्यत्[advaita-bhakti]रणमर्जुनस्य भ्रमं निराकर्तुमुपाधित्रयविवेकेनात्मस्वरूपमभिहितवान्
- ṝm← ṝaccusative singular masculine noun
- yāt← yānominative singular neuter noun[advaita]युद्धात् श्रेयः अन्यत् क्षत्रियस्य न विद्यते हि यस्मात्[viśiṣṭādvaita]न्यायतः प्रवृत्तात् युद्धाद् अन्यत् न हि क्षत्रियस्य श्रेयो विद्यते
- hi← hinominative singular masculine noun[advaita]यस्मात्[viśiṣṭādvaita]क्षत्रियस्य श्रेयो विद्यते[advaita-bhakti]तवान्। संप्रति युद्धाख्ये स्वधर्मे हिंसादिबाहुल्येनाधर्मत्वप्रतिभासरूपमर्जुनस्यैव करुणादिदोषनिबन्धनमसाधारणं भ्रमं निराकर
- yuddhāt← yudhablative singular masculine noun[advaita]श्रेयः अन्यत् क्षत्रियस्य न विद्यते हि यस्मात्[viśiṣṭādvaita]इति वाक्यशेषप्रदर्शितंस्वधर्मम् इत्यस्य विशेष्यमाह इदं युद्धमिति[advaita-bhakti]प्रशस्ततरं किंचिदनुष्ठातुं ततो निवृत्तिरुचितेति निरस्तम्न
- śreyas← śreyasnominative singular masculine noun[advaita]करं किंचिदनुष्ठातुं युद्धादुपरतिरुचितेत्याशङ्क्याह तस्मादिति[advaita-bhakti]करं परम्
- anyat← anyavocative singular neuter noun[advaita]क्षत्रियस्य न विद्यते हि यस्मात्[viśiṣṭādvaita]न हि क्षत्रियस्य श्रेयो विद्यते
- kṣatriyasya← kṣatriyaVibhakti.Sasthi singular masculine noun[advaita]युद्धं तमपि अवेक्ष्य त्वं न विकम्पितुं प्रचलितुम् नार्हसि क्षत्रियस्य स्वाभाविकाद्धर्मात् आत्मस्वाभाव्यादित्यभिप्रायः[viśiṣṭādvaita]श्रेयो विद्यते[advaita-bhakti]श्रेयः श्रेयःसाधनं न विद्यते
- na← navocative singular neuter noun[advaita]विकम्पितुं प्रचलितुम् नार्हसि क्षत्रियस्य स्वाभाविकाद्धर्मात् आत्मस्वाभाव्यादित्यभिप्रायः[viśiṣṭādvaita]ीषोमीयादिवत् स्वधर्मम् अवेक्ष्य न विकम्पितुम् अर्हसि धर्म्यात् न्यायतः प्रवृत्तात् युद्धाद् अन्यत् न हि क्षत्रियस्य श्रे[śuddhādvaita]िष्ठस्य नैतदुचितमित्याह धर्म्यादिति[bhakti]ेनवेपथुश्च शरीरे मे रोमहर्षश्च जायते इति तदप्ययुक्तमित्याह स्वधर्ममिति[advaita-bhakti]मिथ्याभूतस्यापि संसारस्य सत्यत्वात्मधर्मत्वादिप्रतिभासरूपं सर्वप्राणिसाधारणमर्जुनस्य भ्रमं निराकर्तुमुपाधित्रयविवेकेनात
- vidyate← vid3rd person singular present indicative active verb[advaita]हि यस्मात्[viśiṣṭādvaita]। शौर्यं तेजो धृतिर्दाक्ष्यं युद्धे चाप्यपलायनम्। दानमीश्वरभावश्च क्षात्रं कर्म स्वभावजम्।।(गीता 18।43) इति हि वक्ष्यते।[advaita-bhakti]। युद्धमेव हि पृथिवीजयद्वारेण प्रजारक्षणब्राह्मणशुश्रूषादिक्षात्रधर्मनिर्वाहकमिति तदेव क्षत्रियस्य प्रशस्ततरमित्यभिप्राय
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 2.31, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_2.31 · anandgiri_2.31
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_2.31 · vedantadeshika_2.31
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_2.31 · jayatirtha_2.31
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_2.31
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_2.31
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_2.31
Theme-list memberships (3)
Show all theme-lists this verse participates in
- अपि चwith 2.8, 4.36, 6.9, 6.25, 9.30, 11.2, …
- धर्म्याद्धि युद्धाच्छ्रेयोऽन्यत्क्षत्रियस्य न विद्यतेwith 9.2
- स्वधर्ममपि चावेक्ष्य न विकम्पितुमर्हसिwith 3.8