Chapter 2 (Sāṅkhya-Yoga (The Yoga of Knowledge)), verse 23
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
नैनं छिन्दन्ति शस्त्राणि नैनं दहति पावकः | न चैनं क्लेदयन्त्य् आपो न शोषयति मारुतः
nainaṃ chindanti śastrāṇi nainaṃ dahati pāvakaḥ | na cainaṃ kledayanty āpo na śoṣayati mārutaḥ
Word-by-word
- na← navocative singular neuter noun[advaita]ं प्रकृतं देहिनं न च्छिन्दन्ति शस्त्राणि निरवयवत्वात् न अवयवविभागं कुर्वन्ति[viśiṣṭādvaita]्यम्बुवायवः छेदनदहनक्लेदनशोषणानि आत्मानं प्रति कर्तुं न शक्नुवन्ति[dvaita]िमित्तैश्चाविनाशिनोऽपि केनचिन्निमित्तविशेषेण स्यात् ककच्छेदादिवत् इत्यतो विशेषनिमित्तानि निषेधति नैनमिति[śuddhādvaita]रस्यात्मनोऽविनाशित्वमेव सुग्रहणाय श्रावयति सार्द्धाभ्यां नैनमित्यादिना[bhakti]्तीत्यनेनोक्तं वधसाधनाभावं दर्शयन्नविनाशित्वमात्मनः स्फुटीकरोति नैनमिति[advaita-bhakti]नु देहनाशे तदभ्यन्तरवर्तिन आत्मनः कुतो न विनाशो गृहदाहे तदन्तर्वर्तिपुरुषवदित्यत आह शस्त्राण्यस्यादीन्यतितीक्ष्णान्यप्ये
- a← avocative singular masculine noun[advaita]वयवविभागं कुर्वन्ति[viśiṣṭādvaita]स्य तैः व्याप्त्यनर्हत्वाद् व्याप्यकर्तव्यत्वात्[dvaita]च्छेद्य इति[advaita-bhakti]वयवविभागेन द्विधाकर्तुं न शक्नुवन्ति
- īn← iaccusative plural masculine noun
- am← aaccusative singular masculine noun
- chindanti← chidnominative plural neuter noun[advaita]शस्त्राणि निरवयवत्वात् न अवयवविभागं कुर्वन्ति[viśiṣṭādvaita]इत्यादिष्वपि तदर्हत्वं शस्त्रादेः प्रतिषिध्यत इति दर्शयति न शक्नुवन्तीति[advaita-bhakti]अवयवविभागेन द्विधाकर्तुं न शक्नुवन्ति
- śastrāṇi← śastravocative plural neuter noun[advaita]निरवयवत्वात् न अवयवविभागं कुर्वन्ति
- na← navocative singular neuter noun[advaita]ं प्रकृतं देहिनं न च्छिन्दन्ति शस्त्राणि निरवयवत्वात् न अवयवविभागं कुर्वन्ति[viśiṣṭādvaita]्यम्बुवायवः छेदनदहनक्लेदनशोषणानि आत्मानं प्रति कर्तुं न शक्नुवन्ति[dvaita]िमित्तैश्चाविनाशिनोऽपि केनचिन्निमित्तविशेषेण स्यात् ककच्छेदादिवत् इत्यतो विशेषनिमित्तानि निषेधति नैनमिति[śuddhādvaita]रस्यात्मनोऽविनाशित्वमेव सुग्रहणाय श्रावयति सार्द्धाभ्यां नैनमित्यादिना[bhakti]्तीत्यनेनोक्तं वधसाधनाभावं दर्शयन्नविनाशित्वमात्मनः स्फुटीकरोति नैनमिति[advaita-bhakti]नु देहनाशे तदभ्यन्तरवर्तिन आत्मनः कुतो न विनाशो गृहदाहे तदन्तर्वर्तिपुरुषवदित्यत आह शस्त्राण्यस्यादीन्यतितीक्ष्णान्यप्ये
- a← avocative singular masculine noun[advaita]वयवविभागं कुर्वन्ति[viśiṣṭādvaita]स्य तैः व्याप्त्यनर्हत्वाद् व्याप्यकर्तव्यत्वात्[dvaita]च्छेद्य इति[advaita-bhakti]वयवविभागेन द्विधाकर्तुं न शक्नुवन्ति
- īn← iaccusative plural masculine noun
- am← aaccusative singular masculine noun
- dahati← dah3rd person singular present indicative active verb[advaita]पावकः अग्निरपि न भस्मीकरोति
- pāvakas← pāvakanominative singular masculine noun
- na← navocative singular neuter noun[advaita]ं प्रकृतं देहिनं न च्छिन्दन्ति शस्त्राणि निरवयवत्वात् न अवयवविभागं कुर्वन्ति[viśiṣṭādvaita]्यम्बुवायवः छेदनदहनक्लेदनशोषणानि आत्मानं प्रति कर्तुं न शक्नुवन्ति[dvaita]िमित्तैश्चाविनाशिनोऽपि केनचिन्निमित्तविशेषेण स्यात् ककच्छेदादिवत् इत्यतो विशेषनिमित्तानि निषेधति नैनमिति[śuddhādvaita]रस्यात्मनोऽविनाशित्वमेव सुग्रहणाय श्रावयति सार्द्धाभ्यां नैनमित्यादिना[bhakti]्तीत्यनेनोक्तं वधसाधनाभावं दर्शयन्नविनाशित्वमात्मनः स्फुटीकरोति नैनमिति[advaita-bhakti]नु देहनाशे तदभ्यन्तरवर्तिन आत्मनः कुतो न विनाशो गृहदाहे तदन्तर्वर्तिपुरुषवदित्यत आह शस्त्राण्यस्यादीन्यतितीक्ष्णान्यप्ये
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]्छिन्दन्ति शस्त्राणि निरवयवत्वात् न अवयवविभागं कुर्वन्ति[viśiṣṭādvaita]छेदनदहनक्लेदनशोषणानाम्[dvaita]ाविनाशिनोऽपि केनचिन्निमित्तविशेषेण स्यात् ककच्छेदादिवत् इत्यतो विशेषनिमित्तानि निषेधति नैनमिति[advaita-bhakti]ैनमापोऽत्यन्तं वेगवत्योऽप्यार्द्रीकरणेन विश्लिष्टावयवं कर्तुं शक्नुवन्ति
- a← avocative singular masculine noun[advaita]वयवविभागं कुर्वन्ति[viśiṣṭādvaita]स्य तैः व्याप्त्यनर्हत्वाद् व्याप्यकर्तव्यत्वात्[dvaita]च्छेद्य इति[advaita-bhakti]वयवविभागेन द्विधाकर्तुं न शक्नुवन्ति
- īn← iaccusative plural masculine noun
- am← aaccusative singular masculine noun
- kledayanti← kledivocative singular feminine noun[advaita]आपः। अपां हि सावयवस्य वस्तुनः आर्द्रीभावकरणेन अवयवविश्लेषापादने सामर्थ्यम्। तत् न निरवयवे आत्मनि संभवति। तथा स्नेहवत् द[bhakti]मृदुकरणेन शिथिलं न कुर्वन्ति
- āpas← āpnominative singular masculine noun
- na← navocative singular neuter noun[advaita]ं प्रकृतं देहिनं न च्छिन्दन्ति शस्त्राणि निरवयवत्वात् न अवयवविभागं कुर्वन्ति[viśiṣṭādvaita]्यम्बुवायवः छेदनदहनक्लेदनशोषणानि आत्मानं प्रति कर्तुं न शक्नुवन्ति[dvaita]िमित्तैश्चाविनाशिनोऽपि केनचिन्निमित्तविशेषेण स्यात् ककच्छेदादिवत् इत्यतो विशेषनिमित्तानि निषेधति नैनमिति[śuddhādvaita]रस्यात्मनोऽविनाशित्वमेव सुग्रहणाय श्रावयति सार्द्धाभ्यां नैनमित्यादिना[bhakti]्तीत्यनेनोक्तं वधसाधनाभावं दर्शयन्नविनाशित्वमात्मनः स्फुटीकरोति नैनमिति[advaita-bhakti]नु देहनाशे तदभ्यन्तरवर्तिन आत्मनः कुतो न विनाशो गृहदाहे तदन्तर्वर्तिपुरुषवदित्यत आह शस्त्राण्यस्यादीन्यतितीक्ष्णान्यप्ये
- śoṣayati← śoṣilocative singular masculine noun[advaita]मारुतोऽपि
- mārutas← mārutanominative singular masculine noun
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 2.23, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_2.23 · anandgiri_2.23
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_2.23 · vedantadeshika_2.23
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_2.23 · jayatirtha_2.23
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_2.23
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_2.23
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_2.23