Chapter 18 (Mokṣa-Sannyāsa-Yoga (The Yoga of Liberation by Renunciation)), verse 70
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
अध्येष्यते च य इमं धर्म्यं संवादमावयोः | ज्ञानयज्ञेन तेनाहमिष्टः स्यामिति मे मतिः
adhyeṣyate ca ya imaṃ dharmyaṃ saṃvādamāvayoḥ | jñānayajñena tenāhamiṣṭaḥ syāmiti me matiḥ
Word-by-word
- adhī← adhinominative dual masculine noun
- eṣyate← i3rd person singular simple future active verb
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]पठिष्यति[viśiṣṭādvaita]गुरुसकाशादध्येतुः फलमुच्यते -- अध्येष्यते इत्यादिना श्लोकद्वयेन[bhakti]्छ्रण्वतो मामेवासौ प्रकाशयतीति बुद्धिर्भवति[advaita-bhakti]ेति। आवयोः संवादमिमं ग्रन्थं धर्म्यं धर्मादनपेतं योऽध्येष्यते जपरूपेण पठिष्यति ज्ञानयज्ञेन ज्ञानात्मकेन यज्ञेन चतुर्थाध्
- ye← yālocative singular neuter noun[advaita]ष्यते च पठिष्यति यः इमं धर्म्यं धर्मादनपेतं संवादरूपं ग्रन्थं आवयोः? तेन इदं कृतं स्यात्। ज्ञानयज्ञेन -- विधिजपोपांशुमान[viśiṣṭādvaita]ष्यते? तेन ज्ञानयज्ञेन अहम् इष्टः स्याम् इति मे मतिः[śuddhādvaita]तुः फलं निर्दिशति -- अध्येष्यत इति[bhakti]ष्यत इति[advaita-bhakti]तुः फलमाह -- अध्येष्यतेचेति
- im← iaccusative singular masculine noun
- am← aaccusative singular masculine noun
- dhā← dhāvocative singular neuter noun[advaita]नां यज्ञानां मध्ये ज्ञानयज्ञस्यश्रेयान्द्रव्यमयाद्यज्ञाज्ज्ञानयज्ञः इति विशिष्टत्वाभिधानात्तेनाहमिष्टः स्यामित्यध्ययनस्य[viśiṣṭādvaita]वेक्षणेन स्वसंवादाध्ययनभावित्वोक्तिः अपितु भूतावेक्षणेन[advaita-bhakti]नपूर्वकं पठतस्तु साक्षादेव मोक्ष इति किमु वक्तव्यमिति फलविधिरेवायं नार्थवादः
- ṝm← ṝaccusative singular masculine noun
- yam← īaccusative singular masculine noun[advaita]अस्य फलं भवतीति -- तेन अध्ययनेन अहम् इष्टः पूजितः स्यां भवेयम् इति मे मम मतिः निश्चयः[bhakti]। अतएव अजामिलक्षत्रबन्धुप्रमुखानां कथंचिन्नामोच्चारणमात्रेण प्रसन्नोऽस्मि? तथैवास्यापि प्रसन्नो भवेयमित्यर्थः।
- saṃvādam← saṃvādaaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]अध्येष्यते? तेन ज्ञानयज्ञेन अहम् इष्टः स्याम् इति मे मतिः
- āvayos← avVibhakti.Sasthi dual masculine noun
- jñānayajñena← jñānayajñainstrumental singular masculine noun[advaita]-- विधिजपोपांशुमानसानां यज्ञानां ज्ञानयज्ञः मानसत्वात् विशिष्टतमः इत्यतः तेन ज्ञानयज्ञेन गीताशास्त्रस्य अध्ययनं स्तूयते[viśiṣṭādvaita]अहम् इष्टः स्याम् इति मे मतिः[bhakti]ाहमिष्टः स्यां भवेयमिति मे मतिः[advaita-bhakti]ज्ञानात्मकेन यज्ञेन चतुर्थाध्यायोक्तेन द्रव्ययज्ञादिश्रेष्ठेनाहं सर्वेश्वरस्तेनाध्येत्रा इष्टः पूजितः स्यामिति मे मतिर्
- tenās← tenanominative plural masculine noun[viśiṣṭādvaita]येष्टं भवति [आर.2] इत्यादिषु यथा,तत्तत्क्रत्वध्ययनस्य तत्तुल्यफलता? तथात्रापि ज्ञानयज्ञवद्भगवत्प्रीतिजनकत्वं तद्गीताध्यय
- ham← haaccusative singular masculine noun[advaita]इष्टः पूजितः स्यां भवेयम् इति मे मम मतिः निश्चयः[viśiṣṭādvaita]इष्टः स्याम् इति मे मतिः
- iṣṭas← yajnominative singular masculine noun
- syās← as2nd person singular optative active verb
- miti← mānominative singular neuter noun[advaita]संबन्धः[bhakti]मे मतिः[advaita-bhakti]मे मतिर्मम निश्चयः
- me← mālocative singular neuter noun[advaita]मम मतिः निश्चयः[viśiṣṭādvaita]मतिः। अस्मिन् यो ज्ञानयज्ञः अभिधीयते? तेन अहम् एतद् अध्ययनमात्रेण इष्टः स्याम् इत्यर्थः।[bhakti]मतिः। यद्यप्यसौ गीतार्थमबुध्यमान एव केवलं,जपति तथापि मम तच्छ्रण्वतो मामेवासौ प्रकाशयतीति बुद्धिर्भवति। यथा लोके यदृच्छय[advaita-bhakti]मतिर्मम निश्चयः
- matis← mannominative singular masculine noun
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 18.70, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_18.70 · anandgiri_18.70
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_18.70 · vedantadeshika_18.70
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_18.70 · jayatirtha_18.70
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_18.70
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_18.70
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_18.70
Theme-list memberships (2)
Show all theme-lists this verse participates in
- ज्ञानwith 1.1, 3.1, 3.2, 3.3, 3.26, 3.32, …
- ज्ञानयज्ञwith 4.28, 4.36