Chapter 8 (Akṣara-Brahma-Yoga (The Yoga of the Imperishable Brahman)), verse 11
Krishna → Arjuna · meter: triṣṭubh
यद् अक्षरं वेद-विदो वदन्ति विशन्ति यद् यतयो वीत-रागाः | यद् इच्छन्तो ब्रह्मचर्यं चरन्ति तत् ते पदं संग्रहेण प्रवक्ष्ये
yad akṣaraṃ veda-vido vadanti viśanti yad yatayo vīta-rāgāḥ | yad icchanto brahmacaryaṃ caranti tat te padaṃ saṃgraheṇa pravakṣye
Word-by-word
- yat← yatnominative singular masculine noun[advaita]अक्षरं न क्षरतीति अक्षरम् अविनाशि वेदविदः वेदार्थज्ञाः वदन्ति तद्वा एतदक्षरं गार्गि ब्राह्मणा अभिवदन्ति (बृ0 उ 0 3[viśiṣṭādvaita]सत्रायणमित्याचक्षते ৷৷. अथ यन्मौनमित्याचक्षते ৷৷. अथ यदरण्यायनमित्याचक्षते ब्रह्मचर्यमेव[śuddhādvaita]विशन्ति एकत्वमाप्नुवन्तीति सन्न्यासिनां प्राप्यतयोक्तम्[bhakti]नवन्तो यद्विशन्ति[advaita-bhakti]पदमामनन्ति तपांसि सर्वाणि
- akṣaram← kṣar1st person singular imperfect active verb[advaita]अविनाशि वेदविदः वेदार्थज्ञाः वदन्ति तद्वा एतदक्षरं गार्गि ब्राह्मणा अभिवदन्ति (बृ0 उ 0 3[viśiṣṭādvaita]अस्थूलत्वादिगुणकं वेदविदो वदन्ति वीतरागाः
- veda← vidvocative singular masculine noun[advaita]विदः वेदार्थज्ञाः वदन्ति तद्वा एतदक्षरं गार्गि ब्राह्मणा अभिवदन्ति (बृ0 उ 0 3[viśiṣṭādvaita]विदो वदन्ति वीतरागाः[śuddhādvaita]विदो ब्राह्मणाः एतद्वै तदक्षरं गार्गि इत्यभिवदन्ति [बृ.उ.3[bhakti]ान्तज्ञा वदन्तिएतस्य वाक्षरस्य प्रशासने गार्गि सूर्याचन्द्रमसौ विधृतौ तिष्ठतः इति श्रुतेः[advaita-bhakti]ा यत्पदमामनन्ति तपांसि सर्वाणि च यद्वदन्ति। यदिच्छन्तो ब्रह्मचर्यं चरन्ति तत्ते पदं सग्रहेण ब्रवीम्योमित्येतत् इत्यादिश्
- vidas← vidnominative plural masculine noun
- vadanti← vad3rd person plural present indicative active verb[advaita]तद्वा एतदक्षरं गार्गि ब्राह्मणा अभिवदन्ति (बृ0 उ 0 3[viśiṣṭādvaita]वीतरागाः[śuddhādvaita][बृ.उ.3[bhakti]एतस्य वाक्षरस्य प्रशासने गार्गि सूर्याचन्द्रमसौ विधृतौ तिष्ठतः इति श्रुतेः[advaita-bhakti]। यदिच्छन्तो ब्रह्मचर्यं चरन्ति तत्ते पदं सग्रहेण ब्रवीम्योमित्येतत् इत्यादिश्रुतिप्रतिपादितत्वेन प्रणवेनैवाभिधानेन तदनु
- viśanti← viś3rd person plural present indicative active verb[advaita]प्रविशन्ति सम्यग्दर्शनप्राप्तौ सत्यां[viśiṣṭādvaita]यद् अक्षरं प्राप्तुम् इच्छन्तो ब्रह्मचर्यं चरन्ति[śuddhādvaita]एकत्वमाप्नुवन्तीति सन्न्यासिनां प्राप्यतयोक्तम्[bhakti]। यच्च ज्ञातुमिच्छन्तो गुरुकुले ब्रह्मचर्यं चरन्ति। तत्ते तुभ्यं पदं पद्यते गम्यत इति पदं प्राप्यं संग्रहरेण संक्षेपेण प[advaita-bhakti]स्वरूपतया सम्यग्दर्शनेन यदक्षरं यतयो
- yat← yatnominative singular masculine noun[advaita]अक्षरं न क्षरतीति अक्षरम् अविनाशि वेदविदः वेदार्थज्ञाः वदन्ति तद्वा एतदक्षरं गार्गि ब्राह्मणा अभिवदन्ति (बृ0 उ 0 3[viśiṣṭādvaita]सत्रायणमित्याचक्षते ৷৷. अथ यन्मौनमित्याचक्षते ৷৷. अथ यदरण्यायनमित्याचक्षते ब्रह्मचर्यमेव[śuddhādvaita]विशन्ति एकत्वमाप्नुवन्तीति सन्न्यासिनां प्राप्यतयोक्तम्[bhakti]नवन्तो यद्विशन्ति[advaita-bhakti]पदमामनन्ति तपांसि सर्वाणि
- yatayas← yamnominative plural masculine noun
- vīta← ajvocative singular masculine noun[advaita]रागाः वीतः विगतः रागः येभ्यः ते वीतरागाः[viśiṣṭādvaita]रागाः च यतयो यद् अक्षरं विशन्ति यद् अक्षरं प्राप्तुम् इच्छन्तो ब्रह्मचर्यं चरन्ति तत् ते पदं संग्रहेण प्रवक्ष्ये।पद्यते[śuddhādvaita]रागाः परमहंसाः[bhakti]ो रागो येभ्यस्ते वीतरागा यतयः प्रयत्नवन्तो यद्विशन्ति[advaita-bhakti]रागा निस्पृहाः
- rāgās← rājnominative plural masculine noun
- yat← yatnominative singular masculine noun[advaita]अक्षरं न क्षरतीति अक्षरम् अविनाशि वेदविदः वेदार्थज्ञाः वदन्ति तद्वा एतदक्षरं गार्गि ब्राह्मणा अभिवदन्ति (बृ0 उ 0 3[viśiṣṭādvaita]सत्रायणमित्याचक्षते ৷৷. अथ यन्मौनमित्याचक्षते ৷৷. अथ यदरण्यायनमित्याचक्षते ब्रह्मचर्यमेव[śuddhādvaita]विशन्ति एकत्वमाप्नुवन्तीति सन्न्यासिनां प्राप्यतयोक्तम्[bhakti]नवन्तो यद्विशन्ति[advaita-bhakti]पदमामनन्ति तपांसि सर्वाणि
- icchantas← iṣnominative plural masculine noun
- brahmacaryam← brahmacaryanominative singular neuter noun[viśiṣṭādvaita]। वीतरागा यतय एव यदिच्छन्तो ब्रह्मचर्यं चरन्ति [कठो.2।15] इत्यत्रापि कर्तारः। एतेन फलोपाययोः प्रदर्शनम्। पदशब्दस्यात्र र
- caranti← car3rd person plural present indicative active verb[advaita]आचरन्ति[viśiṣṭādvaita]तत् ते पदं संग्रहेण प्रवक्ष्ये।पद्यते गम्यते अनेन इति पदं तद् निखिलवेदान्तवेद्यं मत्स्वरूपम् अक्षरं यथा उपास्यं तथा संक[śuddhādvaita]इति ब्रह्मचारिणां तदक्षरस्वरूपं मत्पदस्वरूपत्वात्पदम्चैद्ये[bhakti]। तत्ते तुभ्यं पदं पद्यते गम्यत इति पदं प्राप्यं संग्रहरेण संक्षेपेण प्रवक्ष्ये। तत्प्राप्त्युपायं कथयिष्यामीत्यर्थः।[advaita-bhakti]तत्ते पदं सग्रहेण ब्रवीम्योमित्येतत् इत्यादिश्रुतिप्रतिपादितत्वेन प्रणवेनैवाभिधानेन तदनुस्मरणं कर्तव्यं नान्येन मन्त्रा
- tat← tadvocative singular neuter noun[advaita]ते पदं[viśiṣṭādvaita]ते पदं संग्रहेण प्रवक्ष्ये[śuddhādvaita]ते सङ्ग्रहेण प्रवक्ष्ये तेषां गम्यमिति वक्ष्यामीत्यर्थः[bhakti]ते तुभ्यं पदं पद्यते गम्यत इति पदं प्राप्यं संग्रहरेण संक्षेपेण प्रवक्ष्ये[advaita-bhakti]ते पदं सग्रहेण ब्रवीम्योमित्येतत् इत्यादिश्रुतिप्रतिपादितत्वेन प्रणवेनैवाभिधानेन तदनुस्मरणं कर्तव्यं नान्येन मन्त्रादिने
- te← tānominative dual feminine noun[advaita]ः सर्वविशेषनिवर्तकत्वेन अभिवदन्ति अस्थूलमनणु (बृ0 उ 0 3[viśiṣṭādvaita]पदं संग्रहेण प्रवक्ष्ये[dvaita]मुमुक्षुभिरिति पदम्[śuddhādvaita]। यतयो वीतरागाः परमहंसाः यत् विशन्ति एकत्वमाप्नुवन्तीति सन्न्यासिनां प्राप्यतयोक्तम्।यदिच्छन्तो ब्रह्मचर्यं चरन्ति इति ब[bhakti]-- यदक्षरमिति[advaita-bhakti]सर्वे वेदा
- padam← padaccusative singular masculine noun[dvaita]। पद गतौ [4।63] इति धातोः। तद्विष्णोः परमं पदम् [ऋक्सं.1।2।6।5कठो.3।9] इति श्रुतेश्च।गीयसे पदमित्येव मुनिभिः पद्यसे यतः[śuddhādvaita]चैद्ये
- saṃgraheṇa← saṃgrahinstrumental singular masculine noun[advaita]संग्रहः संक्षेपः तेन संक्षेपेण प्रवक्ष्ये कथयिष्यामि[viśiṣṭādvaita]प्रवक्ष्ये[advaita-bhakti]संक्षेपेणाहं प्रवक्ष्ये प्रकर्षेण कथयिष्यामि यथा तव बोधो भवति तथा
- pravakṣye← pravac1st person singular simple future passive verb[advaita]कथयिष्यामि[viśiṣṭādvaita]।पद्यते गम्यते अनेन इति पदं तद् निखिलवेदान्तवेद्यं मत्स्वरूपम् अक्षरं यथा उपास्यं तथा संक्षेपेण प्रवक्ष्यामि इत्यर्थः।[śuddhādvaita]तेषां गम्यमिति वक्ष्यामीत्यर्थः[bhakti]। तत्प्राप्त्युपायं कथयिष्यामीत्यर्थः।[advaita-bhakti]प्रकर्षेण कथयिष्यामि यथा तव बोधो भवति तथा
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 8.11, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_8.11 · anandgiri_8.11
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_8.11 · vedantadeshika_8.11
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_8.11 · jayatirtha_8.11
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_8.11
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_8.11
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_8.11
Theme-list memberships (3)
Show all theme-lists this verse participates in
- अक्षरwith 8.3, 10.25, 10.33, 11.18, 11.37, 12.1, …
- अक्षरं ब्रह्म परमम्with 8.3
- ब्रह्मwith 1.1, 2.72, 3.14, 3.15, 4.21, 4.24, …