Bhagavad Gītā Chapter 14, Verse 20: Krishna to Arjuna — Guṇatraya-Vibhāga-Yoga
Bhagavad Gītā 14.20
गुणानेतानतीत्य त्रीन् देही देहसमुद्भवान् ।
जन्ममृत्युजरादुःखैर् विमुक्तो ऽमृतमश्नुते ॥
guṇān← guṇa(35 verses)accusative masculine plural nounquality, attribute (esp. the three guṇas: sattva/rajas/tamas)attested in commentariesadvaitaएतान् यथोक्तान् अतीत्य जीवन्नेव अतिक्रम्य मायोपाधिभूतान् त्रीन् देही देहसमुद्भवान् देहोत्पत्तिबीजभूतान् जन्ममृत्युजरादुviśiṣṭādvaitaअतीत्य तेभ्यः etān← etad(66 verses)accusative masculine plural nounthis (proximal demonstrative)attested in commentariesadvaitaयथोक्तान् अतीत्य जीवन्नेव अतिक्रम्य मायोपाधिभूतान् त्रीन् देही देहसमुद्भवान् देहोत्पत्तिबीजभूतान् जन्ममृत्युजरादुःखैः जviśiṣṭādvaitaसत्त्वादीन् त्रीन् गुणान् अतीत्य तेभ्यः atītya← atīconvto pass beyond, transcend (ati- + √i 'go')attested in commentariesadvaitaजीवन्नेव अतिक्रम्य मायोपाधिभूतान् त्रीन् देही देहसमुद्भवान् देहोत्पत्तिबीजभूतान् जन्ममृत्युजरादुःखैः जन्मviśiṣṭādvaitaतेभ्यःadvaita-bhaktiजीवन्नेव तत्त्वज्ञानेन (नाधिगत्य) बाधित्वा जन्ममृत्युजरादुःखैर्जन्मना,मृत्युना जरया दुःखैश्चाध्यात्मिकादिभिर्मायामयैर्व trīn← tri(9 verses)accusative masculine plural nounthreeattested in commentariesadvaitaदेही देहसमुद्भवान् देहोत्पत्तिबीजभूतान् जन्ममृत्युजरादुःखैः जन्मviśiṣṭādvaitaगुणान् अतीत्य तेभ्यः dehī← dehin(10 verses)nominative masculine singular nounembodied being; the soul in a bodyattested in commentariesadvaitaदेहसमुद्भवान् देहोत्पत्तिबीजभूतान् जन्ममृत्युजरादुःखैः जन्मviśiṣṭādvaitaदेहसमुद्भवान् देहाकारपरिणतप्रकृतिसमुद्भवान् एतान् सत्त्वादीन् त्रीन् गुणान् अतीत्य तेभ्यः deha← deha(18 verses)compound (compound member)body-samudbhavān← samudbhava(5 verses)accusative masculine plural nounorigin (sam- + ud- 'up' + √bhū 'become')
janma← janman(18 verses)compound (compound member)birth, origin-mṛtyu← mṛtyu(8 verses)compound (compound member)death; Mṛtyu personified-jarā← jarā(4 verses)compound (compound member)old age-duḥkhai← duḥkha(25 verses)instrumental neuter plural nounsuffering, sorrow, painr vimu← vi-√muc(6 verses)nominative masculine singular participle nounto release (vi- + √muc)kto 'mṛtam aśnute← √aś(10 verses)present indicative 3rd person singular verbto eat / to pervade (verbal root, two homophonous roots)attested in commentariesadvaita, एवं मद्भावम् अधिगच्छति इत्यर्थः
spoken
When the embodied soul rises above all three *guṇas*, the very forces that generate bodily birth, it is freed from the cycle of birth, death, old age, and sorrow, and tastes immortality.