Chapter 14 (Guṇatraya-Vibhāga-Yoga (The Yoga of Distinction of the Three Qualities)), verse 15
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
रजसि प्रलयं गत्वा कर्म-सङ्गिषु जायते | तथा प्रलीनस् तमसि मूढ-योनिषु जायते
rajasi pralayaṃ gatvā karma-saṅgiṣu jāyate | tathā pralīnas tamasi mūḍha-yoniṣu jāyate
Word-by-word
- rajasi← rajaslocative singular neuter noun[advaita]गुणे विवृद्धे प्रलयं मरणं गत्वा प्राप्य कर्मसङ्गिषु कर्मासक्तियुक्तेषु मनुष्येषु जायते[viśiṣṭādvaita]प्रवृद्धे मरणं प्राप्य फलार्थं कर्म कुर्वतां कुलेषु जायते तत्र जनित्वा स्वर्गादिफलसाधनकर्मसु अधिकरोति इत्यर्थः[bhakti]प्रवृद्धे सति मृत्युं प्राप्य कर्मासक्तेषु मनुष्येषु जायते[advaita-bhakti]प्रवृद्धे सति प्रलयं मृत्युं गत्वा प्राप्य कर्मसङ्गिषु श्रुतिस्मृतिविहितप्रतिषिद्धकर्मफलाधिकारिषु मनुष्येषु जायते
- pralayam← pralayaaccusative singular masculine noun
- gatvā← gamnominative singular masculine noun[advaita]प्राप्य कर्मसङ्गिषु कर्मासक्तियुक्तेषु मनुष्येषु जायते[advaita-bhakti]प्राप्य कर्मसङ्गिषु श्रुतिस्मृतिविहितप्रतिषिद्धकर्मफलाधिकारिषु मनुष्येषु जायते
- karma← karmanvocative singular neuter noun[advaita]सङ्गिषु कर्मासक्तियुक्तेषु मनुष्येषु जायते[viśiṣṭādvaita]कुर्वतां कुलेषु जायते तत्र जनित्वा स्वर्गादिफलसाधनकर्मसु अधिकरोति इत्यर्थः[śuddhādvaita]सङ्गिषु मध्यमलोकेषु जायते[bhakti]ासक्तेषु मनुष्येषु जायते[advaita-bhakti]सङ्गिषु श्रुतिस्मृतिविहितप्रतिषिद्धकर्मफलाधिकारिषु मनुष्येषु जायते
- saṅgiṣu← saṅginlocative plural neuter noun[advaita]कर्मासक्तियुक्तेषु मनुष्येषु जायते[śuddhādvaita]मध्यमलोकेषु जायते[advaita-bhakti]श्रुतिस्मृतिविहितप्रतिषिद्धकर्मफलाधिकारिषु मनुष्येषु जायते
- jāyate← jan3rd person singular present indicative active verb[advaita]। तथा तद्वदेव प्रलीनः मृतः तमसि विवृद्धे मूढयोनिषु पश्वादियोनिषु जायते ।।अतीतश्लोकार्थस्यैव संक्षेपः उच्यते --,[viśiṣṭādvaita]तत्र जनित्वा स्वर्गादिफलसाधनकर्मसु अधिकरोति इत्यर्थः[śuddhādvaita]। तमसीति अधोयोनिषु नीचलोकेषु जायते।[bhakti]। तथा तमसि प्रवृद्धे सति प्रलीनो मृतो मूढयोनिषु पश्वादिषु जायते।[advaita-bhakti]। तथा तद्वदेव तमसि प्रवृद्धे प्रलीनो मृतो मूढयोनिषु पश्वादिषु जायते।
- tathā← tathānominative singular masculine noun[advaita]तद्वदेव प्रलीनः मृतः तमसि विवृद्धे मूढयोनिषु पश्वादियोनिषु जायते[viśiṣṭādvaita]तमसि प्रवृद्धे मृतो मूढयोनिषु श्वसूकरादियोनिषु जायते सकलपुरुषार्थारम्भानर्हो जायते इत्यर्थः[bhakti]तमसि प्रवृद्धे सति प्रलीनो मृतो मूढयोनिषु पश्वादिषु जायते[advaita-bhakti]तद्वदेव तमसि प्रवृद्धे प्रलीनो मृतो मूढयोनिषु पश्वादिषु जायते
- pralīnas← pralīnominative singular masculine noun
- tamas← tamnominative singular masculine noun
- i← inominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]त्यर्थः
- mūḍha← muhvocative singular masculine noun[advaita]योनिषु पश्वादियोनिषु जायते[viśiṣṭādvaita]योनिषु श्वसूकरादियोनिषु जायते सकलपुरुषार्थारम्भानर्हो जायते इत्यर्थः[bhakti]योनिषु पश्वादिषु जायते[advaita-bhakti]योनिषु पश्वादिषु जायते
- yoniṣu← yonilocative plural masculine noun[advaita]पश्वादियोनिषु जायते[viśiṣṭādvaita]श्वसूकरादियोनिषु जायते सकलपुरुषार्थारम्भानर्हो जायते इत्यर्थः[śuddhādvaita]नीचलोकेषु जायते[bhakti]पश्वादिषु जायते[advaita-bhakti]पश्वादिषु जायते
- jāyate← jan3rd person singular present indicative active verb[advaita]। तथा तद्वदेव प्रलीनः मृतः तमसि विवृद्धे मूढयोनिषु पश्वादियोनिषु जायते ।।अतीतश्लोकार्थस्यैव संक्षेपः उच्यते --,[viśiṣṭādvaita]तत्र जनित्वा स्वर्गादिफलसाधनकर्मसु अधिकरोति इत्यर्थः[śuddhādvaita]। तमसीति अधोयोनिषु नीचलोकेषु जायते।[bhakti]। तथा तमसि प्रवृद्धे सति प्रलीनो मृतो मूढयोनिषु पश्वादिषु जायते।[advaita-bhakti]। तथा तद्वदेव तमसि प्रवृद्धे प्रलीनो मृतो मूढयोनिषु पश्वादिषु जायते।
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 14.15, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_14.15 · anandgiri_14.15
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_14.15 · vedantadeshika_14.15
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_14.15 · jayatirtha_14.15
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_14.15
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_14.15
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_14.15
Theme-list memberships (1)
Show all theme-lists this verse participates in
- प्रलयwith 7.6, 8.18, 9.16, 9.17, 9.18, 14.2, …