Chapter 14 (Guṇatraya-Vibhāga-Yoga (The Yoga of Distinction of the Three Qualities)), verse 14
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
यदा सत्त्वे प्रवृद्धे तु प्रलयं याति देह-भृत् | तदोत्तम-विदां लोकान् अमलान् प्रतिपद्यते
yadā sattve pravṛddhe tu pralayaṃ yāti deha-bhṛt | tadottama-vidāṃ lokān amalān pratipadyate
Word-by-word
- yat← yatnominative singular masculine noun
- ā← āinstrumental singular masculine noun[advaita]त्मा? तदा उत्तमविदां महदादितत्त्वविदाम् इत्येतत्? लोकान् अमलान् मलरहितान् प्रतिपद्यते प्राप्नोति इत्येतत्[viśiṣṭādvaita]त्मयाथात्म्यविदां लोकान् समूहान् अमलान् मलरहितान् अज्ञानरहितान् प्रतिपद्यते प्राप्नोति
- sattvā← sadnominative singular masculine noun[advaita]दिगुणप्रयुक्तमिति यावत्[śuddhādvaita]दीनां फलं गतिभेदमाह -- यदेति द्वाभ्याम्[bhakti]द्रीनां फलविशेषमाह -- यदेति द्वाभ्याम्[advaita-bhakti]दीनां फलविशेषमाह द्वाभ्याम् -- सत्त्वे प्रवृद्धे सति यदा प्रलयं मृत्युं याति प्राप्नोति देहभृत् देहाभिमानी जीवस्तदोत्तमा
- i← inominative singular masculine noun[advaita]त्येतत्? लोकान् अमलान् मलरहितान् प्रतिपद्यते प्राप्नोति इत्येतत्[viśiṣṭādvaita]ति उक्तं भवति[bhakti]त्युत्तमविदस्तेषां ये अमलाः प्रकाशमया लोकाः सुखोपभोगस्थानविशेषास्तान्प्रतिपद्यते प्राप्नोति[advaita-bhakti]दानीं मरणसमये विवृद्धानां सत्त्वादीनां फलविशेषमाह द्वाभ्याम् -- सत्त्वे प्रवृद्धे सति यदा प्रलयं मृत्युं याति प्राप्नोति
- pravṛt← pravṛtnominative singular masculine noun
- he← halocative singular masculine noun
- tu← tunominative singular masculine noun[advaita]प्रलयं मरणं याति प्रतिपद्यते देहभृत् आत्मा? तदा उत्तमविदां महदादितत्त्वविदाम् इत्येतत्? लोकान् अमलान् मलरहितान् प्रतिपद[viśiṣṭādvaita]मृतः आत्मविदां कुलेषु जनित्वा आत्मयाथात्म्यज्ञानसाधनेषु पुण्यकर्मसु अधिकरोति इति उक्तं भवति[śuddhādvaita]प्रलयं गतो देही योगिनामुत्तमोपायविदां देहान्प्रपद्यते? अर्थात्तत्कुले भवति
- pralayam← pralayaaccusative singular masculine noun
- yāti← yatnominative singular neuter noun[advaita]प्रतिपद्यते देहभृत् आत्मा? तदा उत्तमविदां महदादितत्त्वविदाम् इत्येतत्? लोकान् अमलान् मलरहितान् प्रतिपद्यते प्राप्नोति इ[viśiṣṭādvaita]चेद् उत्तमविदाम् उत्तमतत्त्वविदाम् आत्मयाथात्म्यविदां लोकान् समूहान् अमलान् मलरहितान् अज्ञानरहितान् प्रतिपद्यते प्राप्न[advaita-bhakti]प्राप्नोति देहभृत् देहाभिमानी जीवस्तदोत्तमा ये हिरण्यगर्भादयस्तद्विदां तदुपासकानां लोकान्देवसुखोपभोगस्थानविशेषानमलान् र
- deha← dihvocative singular masculine noun[advaita]भृत् आत्मा? तदा उत्तमविदां महदादितत्त्वविदाम् इत्येतत्? लोकान् अमलान् मलरहितान् प्रतिपद्यते प्राप्नोति इत्येतत्[viśiṣṭādvaita]भृत् प्रलयं मरणं याति चेद् उत्तमविदाम् उत्तमतत्त्वविदाम् आत्मयाथात्म्यविदां लोकान् समूहान् अमलान् मलरहितान् अज्ञानरहितान[śuddhādvaita]ी योगिनामुत्तमोपायविदां देहान्प्रपद्यते? अर्थात्तत्कुले भवति[advaita-bhakti]भृत् देहाभिमानी जीवस्तदोत्तमा ये हिरण्यगर्भादयस्तद्विदां तदुपासकानां लोकान्देवसुखोपभोगस्थानविशेषानमलान् रजस्तमोमलरहितान्
- bhṛt← bhṛnominative singular masculine noun[advaita]आत्मा? तदा उत्तमविदां महदादितत्त्वविदाम् इत्येतत्? लोकान् अमलान् मलरहितान् प्रतिपद्यते प्राप्नोति इत्येतत्[viśiṣṭādvaita]प्रलयं मरणं याति चेद् उत्तमविदाम् उत्तमतत्त्वविदाम् आत्मयाथात्म्यविदां लोकान् समूहान् अमलान् मलरहितान् अज्ञानरहितान् प्[advaita-bhakti]देहाभिमानी जीवस्तदोत्तमा ये हिरण्यगर्भादयस्तद्विदां तदुपासकानां लोकान्देवसुखोपभोगस्थानविशेषानमलान् रजस्तमोमलरहितान्प्रत
- tadā← tadānominative singular masculine noun[advaita]उत्तमविदां महदादितत्त्वविदाम् इत्येतत्? लोकान् अमलान् मलरहितान् प्रतिपद्यते प्राप्नोति इत्येतत्[viśiṣṭādvaita]सत्त्वे प्रवृद्धे देहभृत् प्रलयं मरणं याति चेद् उत्तमविदाम् उत्तमतत्त्वविदाम् आत्मयाथात्म्यविदां लोकान् समूहान् अमलान्[bhakti]उत्तमान् हिरण्यगर्भादीन्विदन्ति उपासत इत्युत्तमविदस्तेषां ये अमलाः प्रकाशमया लोकाः सुखोपभोगस्थानविशेषास्तान्प्रतिपद्यते
- uttama← uttamavocative singular masculine noun[advaita]विदां महदादितत्त्वविदाम् इत्येतत्? लोकान् अमलान् मलरहितान् प्रतिपद्यते प्राप्नोति इत्येतत्[viśiṣṭādvaita]विदाम् उत्तमतत्त्वविदाम् आत्मयाथात्म्यविदां लोकान् समूहान् अमलान् मलरहितान् अज्ञानरहितान् प्रतिपद्यते प्राप्नोति[śuddhādvaita]लोकान्वा प्राप्नोति[bhakti]ान् हिरण्यगर्भादीन्विदन्ति उपासत इत्युत्तमविदस्तेषां ये अमलाः प्रकाशमया लोकाः सुखोपभोगस्थानविशेषास्तान्प्रतिपद्यते प्राप
- vidām← vidVibhakti.Sasthi plural masculine noun[advaita]इत्येतत्? लोकान् अमलान् मलरहितान् प्रतिपद्यते प्राप्नोति इत्येतत्[viśiṣṭādvaita]उत्तमतत्त्वविदाम् आत्मयाथात्म्यविदां लोकान् समूहान् अमलान् मलरहितान् अज्ञानरहितान् प्रतिपद्यते प्राप्नोति
- loka← lok2nd person singular imperative active verb[advaita]ान् अमलान् मलरहितान् प्रतिपद्यते प्राप्नोति इत्येतत्[viśiṣṭādvaita]ान् समूहान् अमलान् मलरहितान् अज्ञानरहितान् प्रतिपद्यते प्राप्नोति[śuddhādvaita]ान्वा प्राप्नोति[bhakti]ाः सुखोपभोगस्थानविशेषास्तान्प्रतिपद्यते प्राप्नोति[advaita-bhakti]ान्देवसुखोपभोगस्थानविशेषानमलान् रजस्तमोमलरहितान्प्रतिपद्यते प्राप्नोति
- ān← aaccusative plural masculine noun
- amalān← amalaaccusative plural masculine noun[advaita]मलरहितान् प्रतिपद्यते प्राप्नोति इत्येतत्[viśiṣṭādvaita]मलरहितान् अज्ञानरहितान् प्रतिपद्यते प्राप्नोति
- pratipadyate← pratipad3rd person singular present indicative active verb[advaita]देहभृत् आत्मा? तदा उत्तमविदां महदादितत्त्वविदाम् इत्येतत्? लोकान् अमलान् मलरहितान् प्रतिपद्यते प्राप्नोति इत्येतत्[viśiṣṭādvaita]प्राप्नोति[bhakti]प्राप्नोति[advaita-bhakti]प्राप्नोति
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 14.14, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_14.14 · anandgiri_14.14
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_14.14 · vedantadeshika_14.14
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_14.14 · jayatirtha_14.14
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_14.14
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_14.14
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_14.14
Theme-list memberships (1)
Show all theme-lists this verse participates in
- प्रलयwith 7.6, 8.18, 9.16, 9.17, 9.18, 14.2, …