Chapter 14 (Guṇatraya-Vibhāga-Yoga (The Yoga of Distinction of the Three Qualities)), verse 13
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
अप्रकाशो ऽप्रवृत्तिश् च प्रमादो मोह एव च | तमस्य् एतानि जायन्ते विवृद्धे कुरु-नन्दन
aprakāśo 'pravṛttiś ca pramādo moha eva ca | tamasy etāni jāyante vivṛddhe kuru-nandana
Word-by-word
- aprakāśas← aprakāśanominative singular masculine noun
- apravṛttis← apravṛttinominative singular feminine noun
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]प्रवृत्त्यभावः तत्कार्यं प्रमादो मोह[viśiṣṭādvaita]स्तब्धता[śuddhādvaita]ेति चतुर्धा[bhakti]-- अप्रकाश इति[advaita-bhakti]सत्यप्यग्निहोत्रं जुहुयादित्यादौ प्रवृत्तिकारणे जनितबोधेऽपि शास्त्रे सर्वथा तत्प्रवृत्त्ययोग्यत्वम्
- pramādas← pramadnominative singular masculine noun[advaita-bhakti]तत्कालकर्तव्यत्वेन प्राप्तस्यार्थस्यानुसंधानाभावः
- moha← muhvocative singular masculine noun[advaita]एव च अविवेकः मूढता इत्यर्थः। तमसि गुणे विवृद्धे एतानि लिङ्गानि जायन्ते हे कुरुनन्दन ।।मरणद्वारेणापि यत् फलं प्राप्यते?[viśiṣṭādvaita]ः विपरीतज्ञानम्[śuddhādvaita]ो मोहश्चेति चतुर्धा[bhakti]ो मिथ्याभिनिवेशः? तमसि प्रवृद्धे एतानि लिङ्गानि चिन्हानि जायन्ते[advaita-bhakti]एवच मोहो निद्राविपर्ययो वा
- eva← evavocative singular neuter noun[advaita]च अविवेकः मूढता इत्यर्थः। तमसि गुणे विवृद्धे एतानि लिङ्गानि जायन्ते हे कुरुनन्दन ।।मरणद्वारेणापि यत् फलं प्राप्यते? तदप[advaita-bhakti]च मोहो निद्राविपर्ययो वा
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]प्रवृत्त्यभावः तत्कार्यं प्रमादो मोह[viśiṣṭādvaita]स्तब्धता[śuddhādvaita]ेति चतुर्धा[bhakti]-- अप्रकाश इति[advaita-bhakti]सत्यप्यग्निहोत्रं जुहुयादित्यादौ प्रवृत्तिकारणे जनितबोधेऽपि शास्त्रे सर्वथा तत्प्रवृत्त्ययोग्यत्वम्
- tamas← tamnominative singular masculine noun[advaita-bhakti]येव विवृद्धे एतानि लिङ्गानि जायन्ते
- i← inominative singular masculine noun[advaita]त्यर्थः[viśiṣṭādvaita]ति विद्यात्[śuddhādvaita]ति। अन्धतामिस्रं तामिस्रं महामोहो मोहश्चेति चतुर्धा। तमः पञ्चमं प्रथममेवोक्तम्। स्वरूपाज्ञाने हि (प्रवृद्धे विलोमतः) प्र[bhakti]ति । अप्रकाशो विवेकभ्रंशः? अप्रवृत्तिरनुद्यमः? प्रमादः कर्तव्यार्थानुसंधानराहित्यं? मोहो मिथ्याभिनिवेशः? तमसि प्रवृद्धे
- etāni← etadvocative plural neuter noun[advaita]लिङ्गानि जायन्ते[viśiṣṭādvaita]तमसि प्रवृद्धे जायन्ते एतैः तमः प्रवृद्धम् इति विद्यात्[bhakti]लिङ्गानि चिन्हानि जायन्ते[advaita-bhakti]लिङ्गानि जायन्ते
- jāyante← jan3rd person plural present indicative active verb[advaita]हे कुरुनन्दन ।।मरणद्वारेणापि यत् फलं प्राप्यते? तदपि सङ्गरागहेतुकं सर्वं गौणमेव इति दर्शयन् आह --,[viśiṣṭādvaita]एतैः तमः प्रवृद्धम् इति विद्यात्[bhakti]। एतैस्तमसो वृद्धिं जानीयादित्यर्थः।[advaita-bhakti]। हे कुरुनन्दन? अत एतैर्लिङ्गैरव्यभिचारिभिर्विवृद्धं तमो जानीयादित्यर्थः।
- vivṛddhe← vivṛdhlocative singular masculine noun[advaita]एतानि लिङ्गानि जायन्ते[advaita-bhakti]एतानि लिङ्गानि जायन्ते
- kuru← kṛ2nd person singular imperative active verb[advaita]नन्दन[advaita-bhakti]नन्दन? अत एतैर्लिङ्गैरव्यभिचारिभिर्विवृद्धं तमो जानीयादित्यर्थः
- nandana← nandivocative singular masculine noun[advaita]।।मरणद्वारेणापि यत् फलं प्राप्यते? तदपि सङ्गरागहेतुकं सर्वं गौणमेव इति दर्शयन् आह --,[advaita-bhakti]? अत एतैर्लिङ्गैरव्यभिचारिभिर्विवृद्धं तमो जानीयादित्यर्थः
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 14.13, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_14.13 · anandgiri_14.13
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_14.13 · vedantadeshika_14.13
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_14.13 · jayatirtha_14.13
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_14.13
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_14.13
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_14.13
Theme-list memberships (1)
Show all theme-lists this verse participates in
- प्रवृत्तिwith 1.1, 11.31, 14.12, 14.22, 15.4, 16.7, …