Chapter 16 (Daivāsura-Sampad-Vibhāga-Yoga (The Yoga of Distinction Between Divine and Demonic Endowments)), verse 7
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च जना न विदुर् आसुराः | न शौचं नापि चाचारो न सत्यं तेषु विद्यते
pravṛttiṃ ca nivṛttiṃ ca janā na vidur āsurāḥ | na śaucaṃ nāpi cācāro na satyaṃ teṣu vidyate
Word-by-word
- pravṛttim← pravṛtaccusative singular masculine noun
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]प्रवर्तनं यस्मिन् पुरुषार्थसाधने कर्तव्ये प्रवृत्तिः ताम्? निवृत्तिं[viśiṣṭādvaita]निवृत्तिं[śuddhādvaita]न विदुरासुराःरुचिस्तेषां न कुत्रचित् इति श्रीमुखोक्तिरियम्[bhakti]ेत्यादिद्वादशभिः[advaita-bhakti]कारात्तत्प्रतिपादकं विधिवाक्यं
- nivṛttim← nivṛtaccusative singular masculine noun
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]प्रवर्तनं यस्मिन् पुरुषार्थसाधने कर्तव्ये प्रवृत्तिः ताम्? निवृत्तिं[viśiṣṭādvaita]निवृत्तिं[śuddhādvaita]न विदुरासुराःरुचिस्तेषां न कुत्रचित् इति श्रीमुखोक्तिरियम्[bhakti]ेत्यादिद्वादशभिः[advaita-bhakti]कारात्तत्प्रतिपादकं विधिवाक्यं
- janās← jananominative plural masculine noun
- na← navocative singular neuter noun[advaita]ं यस्मिन् पुरुषार्थसाधने कर्तव्ये प्रवृत्तिः ताम्? निवृत्तिं[viśiṣṭādvaita]िवृत्तिं[śuddhādvaita]ा वर्जनार्थमासुरीं विस्तरशो निरूपयति -- प्रवृत्तिमित्यादिद्वादशभिः[bhakti]िरूपयति -- प्रवृत्तिं चेत्यादिद्वादशभिः[advaita-bhakti]ीयामासुरीं संपदं प्राणिविशेषणतया तानहमित्यतः प्राक्तनैर्द्वादशभिः श्लोकैर्विवृणोति -- प्रवृत्तिमिति
- vidus← vid3rd person plural present indicative active verb
- āsurās← āsuranominative plural masculine noun
- na← navocative singular neuter noun[advaita]ं यस्मिन् पुरुषार्थसाधने कर्तव्ये प्रवृत्तिः ताम्? निवृत्तिं[viśiṣṭādvaita]िवृत्तिं[śuddhādvaita]ा वर्जनार्थमासुरीं विस्तरशो निरूपयति -- प्रवृत्तिमित्यादिद्वादशभिः[bhakti]िरूपयति -- प्रवृत्तिं चेत्यादिद्वादशभिः[advaita-bhakti]ीयामासुरीं संपदं प्राणिविशेषणतया तानहमित्यतः प्राक्तनैर्द्वादशभिः श्लोकैर्विवृणोति -- प्रवृत्तिमिति
- śa← śavocative singular masculine noun[advaita]ौचं नापि[viśiṣṭādvaita]ौचं वैदिककर्मयोग्यत्वं शास्त्रसिद्धम् तद् बाह्यम् आभ्यन्तरं[śuddhādvaita]ो निरूपयति -- प्रवृत्तिमित्यादिद्वादशभिः[bhakti]भिः। धर्मे प्रवृत्तिं? अधर्मान्निवृत्तिं च आसुरस्वभावा जना न जानन्ति। अतः शौचमाचारः सत्यं च तेषु नास्त्येव।[advaita-bhakti]ेषणतया तानहमित्यतः प्राक्तनैर्द्वादशभिः श्लोकैर्विवृणोति -- प्रवृत्तिमिति
- a← avocative singular masculine noun[advaita]नर्थहेतोः निवर्तितव्यं सा निवृत्तिः तां च? जनाः आसुराः न विदुः न जानन्ति[viśiṣṭādvaita]भ्युदयसाधनं मोक्षसाधनं[bhakti]धर्मान्निवृत्तिं[advaita-bhakti]तस्तेषु न द्विविधं शौचं नाप्याचारो मन्वादिभिरुक्तः
- ucam← vacaccusative singular masculine noun
- na← navocative singular neuter noun[advaita]ं यस्मिन् पुरुषार्थसाधने कर्तव्ये प्रवृत्तिः ताम्? निवृत्तिं[viśiṣṭādvaita]िवृत्तिं[śuddhādvaita]ा वर्जनार्थमासुरीं विस्तरशो निरूपयति -- प्रवृत्तिमित्यादिद्वादशभिः[bhakti]िरूपयति -- प्रवृत्तिं चेत्यादिद्वादशभिः[advaita-bhakti]ीयामासुरीं संपदं प्राणिविशेषणतया तानहमित्यतः प्राक्तनैर्द्वादशभिः श्लोकैर्विवृणोति -- प्रवृत्तिमिति
- āpi← āp3rd person singular aorist passive verb
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]प्रवर्तनं यस्मिन् पुरुषार्थसाधने कर्तव्ये प्रवृत्तिः ताम्? निवृत्तिं[viśiṣṭādvaita]निवृत्तिं[śuddhādvaita]न विदुरासुराःरुचिस्तेषां न कुत्रचित् इति श्रीमुखोक्तिरियम्[bhakti]ेत्यादिद्वादशभिः[advaita-bhakti]कारात्तत्प्रतिपादकं विधिवाक्यं
- ācāras← ācarnominative singular masculine noun
- na← navocative singular neuter noun[advaita]ं यस्मिन् पुरुषार्थसाधने कर्तव्ये प्रवृत्तिः ताम्? निवृत्तिं[viśiṣṭādvaita]िवृत्तिं[śuddhādvaita]ा वर्जनार्थमासुरीं विस्तरशो निरूपयति -- प्रवृत्तिमित्यादिद्वादशभिः[bhakti]िरूपयति -- प्रवृत्तिं चेत्यादिद्वादशभिः[advaita-bhakti]ीयामासुरीं संपदं प्राणिविशेषणतया तानहमित्यतः प्राक्तनैर्द्वादशभिः श्लोकैर्विवृणोति -- प्रवृत्तिमिति
- sati← satlocative singular masculine noun
- am← aaccusative singular masculine noun
- teṣu← tadlocative plural neuter noun[advaita]विद्यते अशौचाः अनाचाराः मायाविनः अनृतवादिनो हि आसुराः[viśiṣṭādvaita]न विद्यते[śuddhādvaita]विद्यते इति मानसकायिकवाचिकदोषसद्भावेन सर्वत्र कर्मादौ तत्प्रतिपादकशास्त्रे[bhakti]नास्त्येव[advaita-bhakti]न द्विविधं शौचं नाप्याचारो मन्वादिभिरुक्तः
- vidyate← vid3rd person singular present indicative active verb[advaita]अशौचाः अनाचाराः मायाविनः अनृतवादिनो हि आसुराः[viśiṣṭādvaita]। न अपि च आचारः? तद् बाह्याभ्यन्तरशौचं येन सन्ध्यावन्दनादिना आचारेण जायते? स अपि आचारः तेषु न विद्यते। तथा उक्तम् -- सन्[śuddhādvaita]इति मानसकायिकवाचिकदोषसद्भावेन सर्वत्र कर्मादौ तत्प्रतिपादकशास्त्रे[advaita-bhakti]। सत्यशौचयोराचारान्तर्भावेऽपि ब्राह्मणपरिव्राजकन्यायेन पृथगुपादानम्। अशौचा अनाचारा अनृतवादिनो ह्यसुरा मायाविनः प्रसिद्धा
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 16.7, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_16.7 · anandgiri_16.7
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_16.7 · vedantadeshika_16.7
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_16.7 · jayatirtha_16.7
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_16.7
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_16.7
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_16.7
Theme-list memberships (1)
Show all theme-lists this verse participates in
- प्रवृत्तिwith 1.1, 11.31, 14.12, 14.13, 14.22, 15.4, …