Chapter 1 (Arjuna-Viṣāda-Yoga (The Yoga of Arjuna's Despondency)), verse 23
Arjuna → Krishna · meter: anuṣṭubh
योत्स्यमानान् अवेक्षे ऽहं य एते ऽत्र समागताः | धार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेर् युद्धे प्रिय-चिकीर्षवः
yotsyamānān avekṣe 'haṃ ya ete 'tra samāgatāḥ | dhārtarāṣṭrasya durbuddher yuddhe priya-cikīrṣavaḥ
Word-by-word
- yotsyamānān← yudhaccusative plural masculine noun[advaita]परिगृहीतप्रहरणोपायानतितरां संग्रामसमुत्सुकानुपलभे[viśiṣṭādvaita]इति श्लोकस्योत्थानम्धार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेः इति दुर्योधनादिदोष प्रख्यापनतात्पर्याच्च न पौनरुक्त्यम्
- avekṣe← avekṣānominative dual feminine noun
- aham← ahanominative singular neuter noun
- ye← yālocative singular neuter noun[advaita]केचिदेते राजानो नानादेशेभ्योऽत्र कुरुक्षेत्रे समवेतास्तानहं योत्स्यमानान्परिगृहीतप्रहरणोपायानतितरां संग्रामसमुत्सुकानुप[viśiṣṭādvaita]प्रथमेन वाक्येनप्रियचिकीर्षवः इत्यन्तस्यार्थ उच्यते[śuddhādvaita]स्थितं हृषीकेशं जगाद यावदेतान् निरीक्षेऽहं तावत् उभयोः सेनयोर्मध्ये मम रथं स्थापयेति[bhakti]मे रथं स्थापयेत्यन्वयः
- a← avocative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]र्जुन उवाच संजय उवाच स[śuddhādvaita]थ व्यवस्थितान् इत्यारभ्यभीष्मद्रोणप्रमुखतः 125 इत्यन्तम्[advaita-bhakti]तो युद्धाय तत्प्रतियोग्यवलोकनमुचितमेवेति भावः
- ite← itivocative singular feminine noun
- atra← atravocative singular neuter noun
- samāgatās← samāgamnominative plural masculine noun
- dhā← dhāvocative singular neuter noun[advaita]र्तराष्ट्रस्येति[viśiṣṭādvaita]र्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेः इति दुर्योधनादिदोष प्रख्यापनतात्पर्याच्च न पौनरुक्त्यम्[śuddhādvaita]र्तराष्ट्रान् वीक्ष्य कपिध्वजः स्वाश्रितजनपोषकं स्वसारथ्ये स्थितं हृषीकेशं जगाद यावदेतान् निरीक्षेऽहं तावत् उभयोः सेनयोर[bhakti]र्तराष्ट्रस्य दुर्योधनस्य प्रियं कर्तुमिच्छन्तो य इह समागताः तान्यावद्द्रक्ष्यामि तावदुभयोः सेनयोर्मध्ये मे रथं स्थापयेत[advaita-bhakti]र्तराष्ट्रस्य दुर्योधनस्य दुर्बुद्धेः स्वरक्षणोपायमजानतः प्रियचिकीर्षवो युद्धे नतु दुर्बुद्ध्यपनयनादौ तान् योत्स्यमानानह
- artar← ṛvocative singular masculine noun
- a← avocative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]र्जुन उवाच संजय उवाच स[śuddhādvaita]थ व्यवस्थितान् इत्यारभ्यभीष्मद्रोणप्रमुखतः 125 इत्यन्तम्[advaita-bhakti]तो युद्धाय तत्प्रतियोग्यवलोकनमुचितमेवेति भावः
- aṣṭṛ← aśnominative singular neuter noun
- asya← aVibhakti.Sasthi singular masculine noun
- dus← dusnominative singular masculine noun
- buddhes← budhablative singular masculine noun
- yuddhe← yudhlocative singular masculine noun[advaita]युद्धभूमौ स्थित्वा प्रियं कर्तुमिच्छवो राजानः समागता दृश्यन्ते तेन तेषामौपाधिकमस्मत्प्रतियोगित्वमुपपन्नमित्यर्थः[advaita-bhakti]नतु दुर्बुद्ध्यपनयनादौ तान् योत्स्यमानानहमवेक्षे उपलभे नतु सन्धिकामान्
- priya← prīvocative singular masculine noun[advaita]ं कर्तुमिच्छवो राजानः समागता दृश्यन्ते तेन तेषामौपाधिकमस्मत्प्रतियोगित्वमुपपन्नमित्यर्थः[viśiṣṭādvaita]चिकीर्षवः इत्यन्तस्यार्थ उच्यते[bhakti]ं कर्तुमिच्छन्तो य इह समागताः तान्यावद्द्रक्ष्यामि तावदुभयोः सेनयोर्मध्ये मे रथं स्थापयेत्यन्वयः[advaita-bhakti]चिकीर्षवो युद्धे नतु दुर्बुद्ध्यपनयनादौ तान् योत्स्यमानानहमवेक्षे उपलभे नतु सन्धिकामान्
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 1.23, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_1.23 · anandgiri_1.23
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_1.23 · vedantadeshika_1.23
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_1.23
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_1.23
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_1.23
Theme-list memberships (1)
Show all theme-lists this verse participates in
- अवेक्षेwith 1.24, 1.25