Chapter 2 (Sāṅkhya-Yoga (The Yoga of Knowledge)), verse 8
Krishna → Arjuna · meter: triṣṭubh
न हि प्रपश्यामि ममापनुद्याद् यच् छोकम् उच्छोषणम् इन्द्रियाणाम् | अवाप्य भूमाव् असपत्नम् ऋद्धं राज्यं सुराणाम् अपि चाधिपत्यम्
na hi prapaśyāmi mamāpanudyād yac chokam ucchoṣaṇam indriyāṇām | avāpya bhūmāv asapatnam ṛddhaṃ rājyaṃ surāṇām api cādhipatyam
Word-by-word
- na← navocative singular neuter noun[advaita]िःश्रेयसमेवेच्छसि तत्राह नहीति[viśiṣṭādvaita]िवृत्तव्यापारान् भवतो धार्तराष्ट्राः प्रसह्य हन्युः इति चेत् अस्तु तद्वधलब्धविजयात् अधर्म्याद् अस्माकं धर्माधर्मौ अजानद्[śuddhādvaita]चैतदिति प्रश्नस्त्रिभिः[bhakti]हीति। इन्द्रियाणामुच्छोषणमतिशोषणकरं मदीयं शोकं यत्कर्मापनुद्यादपनयेत्तदहं न प्रपश्यामि। यद्यपि भूमौ निष्कण्टकं समृद्धं र[advaita-bhakti]नु स्वयमेव त्वं श्रेयो विचारय श्रुतसंपन्नोऽसि किं परशिष्यत्वेनेत्यत आह यच्छ्रेयः प्राप्तं सत् कर्तृ मम शोकमपनुद्यादपनुदे
- hi← hinominative singular masculine noun[advaita]देवेन्द्रत्वादिप्राप्त्या शोकापनयस्ते भविष्यति नेत्याह सुराणामपीति[viśiṣṭādvaita]इति अतिमात्रकृपणो भगवत्पादाम्बुजम् उपससार[advaita-bhakti]यस्मात्तस्मान्मां शाधीतिसोऽहं भगवः शोचामि तं मा भगवाष्शोकस्य पारं तारयतु इति श्रुत्यर्थो दर्शितः
- prapaśyāmi← pradṛś1st person singular present indicative active verb[advaita]। किं न पश्यसि। ममापनुद्यादपनयेद् यच्छोकमुच्छोषणं प्रतपनमिन्द्रियाणां तन्न पश्यामि। ननु शत्रून्निहत्य राज्ये प्राप्ते शो[bhakti]। यद्यपि भूमौ निष्कण्टकं समृद्धं राज्यं प्राप्स्यामि। तथा सुरेन्द्रत्वमपि यदि प्राप्स्यामि। एवमभीष्टं तत्सर्वमवाप्यापि श
- mama← mā2nd person plural perfect active verb[advaita]ापनुद्यादपनयेद् यच्छोकमुच्छोषणं प्रतपनमिन्द्रियाणां तन्न पश्यामि[advaita-bhakti]शोकमपनुद्यादपनुदेन्निवारयेत्तन्न पश्यामि
- apanudyāt← apanud3rd person singular benedictive active verb
- yat← yatnominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]मह्यं श्रेय इति निश्चितं[bhakti]कर्मापनुद्यादपनयेत्तदहं न प्रपश्यामि[advaita-bhakti]वेनेत्यत आह यच्छ्रेयः प्राप्तं सत् कर्तृ मम शोकमपनुद्यादपनुदेन्निवारयेत्तन्न पश्यामि
- śokam← śucaccusative singular masculine noun
- ut← unominative singular masculine noun
- śoṣaṇam← śuṣaccusative singular masculine noun
- indriyāṇām← indriyaVibhakti.Sasthi plural neuter noun
- avāpi← vap3rd person singular aorist passive verb
- a← avocative singular masculine noun[advaita]वाप्येति[viśiṣṭādvaita]स्तु तद्वधलब्धविजयात् अधर्म्याद् अस्माकं धर्माधर्मौ अजानद्भिः तैः हननम्[advaita-bhakti]वाप्येत्यादिना
- bhūm← bhūaccusative singular masculine noun
- au← anominative dual masculine noun
- asapat← sap3rd person singular imperfect active verb
- nam← naaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]एव गरीयः इति मे प्रतिभाति इति उक्त्वा यत् मह्यं श्रेय इति निश्चितं तत् शरणागताय तव शिष्याय मे ब्रूहि इति अतिमात्रकृपणो
- ṛddham← ṛdhaccusative singular masculine noun
- rājyam← rājaccusative singular masculine noun
- surāṇām← surāVibhakti.Sasthi plural feminine noun
- api← apinominative singular masculine noun
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]्छसि तत्राह नहीति[viśiṣṭādvaita]ेत् अस्तु तद्वधलब्धविजयात् अधर्म्याद् अस्माकं धर्माधर्मौ अजानद्भिः तैः हननम्[śuddhādvaita]ैतदिति प्रश्नस्त्रिभिः[bhakti]ार्य यद्युक्तं तत्कुर्विति चेत्तत्राह नहीति[advaita-bhakti]ारय श्रुतसंपन्नोऽसि किं परशिष्यत्वेनेत्यत आह यच्छ्रेयः प्राप्तं सत् कर्तृ मम शोकमपनुद्यादपनुदेन्निवारयेत्तन्न पश्यामि
- ādhipatyam← ādhipatyanominative singular neuter noun
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 2.8, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_2.8 · anandgiri_2.8
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_2.8 · vedantadeshika_2.8
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_2.8 · jayatirtha_2.8
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_2.8
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_2.8
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_2.8
Theme-list memberships (1)
Show all theme-lists this verse participates in
- अपि चwith 2.31, 4.36, 6.9, 6.25, 9.30, 11.2, …