Chapter 18 (Mokṣa-Sannyāsa-Yoga (The Yoga of Liberation by Renunciation)), verse 5
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
यज्ञदानतपःकर्म न त्याज्यं कार्यमेव तत् | यज्ञो दानं तपश्चैव पावनानि मनीषिणाम्
yajñadānatapaḥkarma na tyājyaṃ kāryameva tat | yajño dānaṃ tapaścaiva pāvanāni manīṣiṇām
Word-by-word
- na← navocative singular neuter noun[advaita]ं तपः इत्येतत् त्रिविधं कर्म न त्याज्यं न त्यक्तव्यम्? कार्यं करणीयम्[viśiṣṭādvaita]तपः प्रभृति वैदिकं कर्म मुमुक्षुणा न कदाचिद्[śuddhādvaita]ं देवतोद्देशेन द्रव्यविसर्जनात्मकं च? तथा तपः स्वधर्माचरणं तदेतद्भगवद्धर्मपदरूपं श्रौतं कर्म न त्याज्यं मुमुक्षुणाऽपि? अ[bhakti]्निश्चयमाह -- यज्ञदानेति द्वाभ्याम्[advaita-bhakti]िश्चयो विप्रतिपत्तिकोटिभूतयोः पक्षयोर्द्वितीयः पक्ष इत्याह द्वाभ्याम् -- यज्ञ इत्यादिना
- tyājyam← tyajaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]अपि तु आप्रयाणाद् अहरहः कार्यम् एव कुतः यज्ञदानतपःप्रभृतीनि वर्णाश्रमसम्बन्धीनि कर्माणि मनीषिणां मननशीलानां पावनानि। मन
- kāryam← kṛaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]एव कुतः यज्ञदानतपःप्रभृतीनि वर्णाश्रमसम्बन्धीनि कर्माणि मनीषिणां मननशीलानां पावनानि। मननम् उपासनम्। मुमुक्षूणां यावज्जी
- eva← evavocative singular neuter noun[advaita]तत्। कस्मात् यज्ञः दानं तपश्चैव पावनानि विशुद्धिकराणि मनीषिणां फलानभिसंधीनाम् इत्येतत्।।[viśiṣṭādvaita]कुतः यज्ञदानतपःप्रभृतीनि वर्णाश्रमसम्बन्धीनि कर्माणि मनीषिणां मननशीलानां पावनानि[śuddhādvaita]भगवदीयेन युधिष्ठिरेणयक्ष्ये विभूतीर्भवतः [भाग.10
- tat← tadvocative singular neuter noun[advaita]त्रिविधं कर्म न त्याज्यं न त्यक्तव्यम्? कार्यं करणीयम्[viśiṣṭādvaita]रापि हि दृष्टम् [ब्र.सू.4[śuddhādvaita]वादपि कर्त्तव्यं एकांशेऽपि वेदस्यापरित्यागनियमात्[advaita-bhakti]। अत्याज्यत्वेन कार्यत्वे लब्धेऽप्यत्यादरार्थं पुनः कार्यमेवेत्युक्तम्। यस्मात्कार्यं कर्तव्यतया शास्त्रविहितं तस्मान्न
- yajñas← yajnominative singular masculine noun
- dānam← dāaccusative singular masculine noun
- tapas← tapnominative plural masculine noun
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]ैव पावनानि विशुद्धिकराणि मनीषिणां फलानभिसंधीनाम् इत्येतत्[viśiṣṭādvaita]िद् अपि त्याज्यम् अपि तु आप्रयाणाद् अहरहः कार्यम् एव कुतः यज्ञदानतपःप्रभृतीनि वर्णाश्रमसम्बन्धीनि कर्माणि मनीषिणां मननशी[śuddhādvaita]? तथा तपः स्वधर्माचरणं तदेतद्भगवद्धर्मपदरूपं श्रौतं कर्म न त्याज्यं मुमुक्षुणाऽपि? अपित्वाप्रायणादन्वहं कार्यमेव वेदोक्त[bhakti]यमाह -- यज्ञदानेति द्वाभ्याम्[advaita-bhakti]यो विप्रतिपत्तिकोटिभूतयोः पक्षयोर्द्वितीयः पक्ष इत्याह द्वाभ्याम् -- यज्ञ इत्यादिना
- eva← evavocative singular neuter noun[advaita]तत्। कस्मात् यज्ञः दानं तपश्चैव पावनानि विशुद्धिकराणि मनीषिणां फलानभिसंधीनाम् इत्येतत्।।[viśiṣṭādvaita]कुतः यज्ञदानतपःप्रभृतीनि वर्णाश्रमसम्बन्धीनि कर्माणि मनीषिणां मननशीलानां पावनानि[śuddhādvaita]भगवदीयेन युधिष्ठिरेणयक्ष्ये विभूतीर्भवतः [भाग.10
- pā← pāvocative singular neuter noun[advaita]वनानि विशुद्धिकराणि मनीषिणां फलानभिसंधीनाम् इत्येतत्[viśiṣṭādvaita]वनानि। मननम् उपासनम्। मुमुक्षूणां यावज्जीवम् उपासनं कुर्वताम् उपासननिष्पत्तिविरोधिप्राचीनकर्मविनाशनानि इत्यर्थः।[śuddhādvaita]वनानीति[bhakti]वनानि चित्तशुद्धिकराणि[advaita-bhakti]ंसि मनीषिणामकृतफलाभिसन्धीनां पावनानि ज्ञानप्रतिबन्धकपापमलक्षालनेन ज्ञानोत्पत्तियोग्यतारूपपुण्यगुणाधानेन
- avanāni← unominative plural neuter noun
- manīṣiṇām← manīṣinVibhakti.Sasthi plural neuter noun[viśiṣṭādvaita]इति समभिव्याहारसिद्धमुपकारप्रकारं व्यनक्ति -- मुमुक्षूणामित्यादिना
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 18.5, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_18.5 · anandgiri_18.5
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_18.5 · vedantadeshika_18.5
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_18.5 · jayatirtha_18.5
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_18.5
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_18.5
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_18.5
Theme-list memberships (2)
Show all theme-lists this verse participates in
- कार्यwith 2.25, 2.28, 3.5, 3.17, 3.19, 4.16, …
- यज्ञो दानं तपश्चैव पावनानि मनीषिणाम्with 9.16, 9.17, 9.18