Chapter 18 (Mokṣa-Sannyāsa-Yoga (The Yoga of Liberation by Renunciation)), verse 45
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
स्वे स्वे कर्मण्यभिरतः संसिद्धिं लभते नरः | स्वकर्मनिरतः सिद्धिं यथा विन्दति तच्छृणु
sve sve karmaṇyabhirataḥ saṃsiddhiṃ labhate naraḥ | svakarmanirataḥ siddhiṃ yathā vindati tacchṛṇu
Word-by-word
- sve← sūdative singular masculine noun[advaita]स्वे यथोक्तलक्षणभेदे कर्मणि अभिरतः तत्परः संसिद्धिं स्वकर्मानुष्ठानात् अशुद्धिक्षये सति कायेन्द्रियाणां ज्ञाननिष्ठायोग्[viśiṣṭādvaita]स्वे यथोदिते कर्मणि अभिरतो नरः संसिद्धिं परमपदप्राप्तिं लभते[śuddhādvaita]स्व इत्यर्द्धेन[bhakti]स्व इति[advaita-bhakti]षु दारेषु संतोषः शौचं नित्याऽनसूयता
- sve← sūdative singular masculine noun[advaita]स्वे यथोक्तलक्षणभेदे कर्मणि अभिरतः तत्परः संसिद्धिं स्वकर्मानुष्ठानात् अशुद्धिक्षये सति कायेन्द्रियाणां ज्ञाननिष्ठायोग्[viśiṣṭādvaita]स्वे यथोदिते कर्मणि अभिरतो नरः संसिद्धिं परमपदप्राप्तिं लभते[śuddhādvaita]स्व इत्यर्द्धेन[bhakti]स्व इति[advaita-bhakti]षु दारेषु संतोषः शौचं नित्याऽनसूयता
- karmaṇi← karmanlocative singular neuter noun[advaita]अभिरतः तत्परः संसिद्धिं स्वकर्मानुष्ठानात् अशुद्धिक्षये सति कायेन्द्रियाणां ज्ञाननिष्ठायोग्यतालक्षणां संसिद्धिं लभते प्[viśiṣṭādvaita]अभिरतो नरः संसिद्धिं परमपदप्राप्तिं लभते[advaita-bhakti]श्रुतिस्मृत्युदितेऽभिरतः सम्यगनुष्ठानपरः संसिद्धिं देहेन्द्रियसंघातस्याशुद्धिक्षयेन सम्यग्ज्ञानोत्पत्तियोग्यतां लभते नर
- abhiratas← abhiramnominative singular masculine noun
- saṃsiddhim← saṃsiddhiaccusative singular feminine noun
- labhate← labh3rd person singular present indicative active verb[advaita]प्राप्नोति नरः अधिकृतः पुरुषः किं स्वकर्मानुष्ठानत[viśiṣṭādvaita]। स्वकर्मनिरतो यथा सिद्धिं विन्दति परमं पदं प्राप्नोति तथा श्रृणु।[bhakti]। कर्मणां ज्ञानप्राप्तिप्रकारमाह -- स्वकर्मेति सार्धेन। स्वकर्मपरिनिष्ठितो यथा येन प्रकारेण तत्त्वज्ञानं लभते तं प्रकारं[advaita-bhakti]नरो वर्णाश्रमाभिमानी,मनुष्यो मनुष्याधिकारत्वात्कर्मकाण्डस्य
- naras← nṛnominative plural masculine noun
- su← sunominative singular masculine noun[advaita]संकल्पितबुद्धियुक्तः[advaita-bhakti]खम्।।अनुत्तमं सुखमिति यथाप्राप्ततत्तत्फलोपलक्षणार्थम्। आपस्तम्बःसर्ववर्णानां स्वधर्मानुष्ठाने परमपरिमितं सुखं ततः परिवृत
- akarman← akarmanvocative singular neuter noun
- is← inominative singular masculine noun
- at← adnominative singular masculine noun[advaita-bhakti]र शेषशब्देन भुक्तज्योतिष्टोमादिकर्मातिरिक्तं चित्रादिकर्मानुशयशब्दितमुच्यते नतु पूर्वकर्मण एकदेश इति स्थितम्
- as← anominative singular masculine noun
- siddhim← sidhaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita][18।49] इति वक्ष्यमाणविषयः। तत्पर्यवसानज्ञापनायात्र परमप्राप्यग्रहणम्। ननु स्वकर्मनिरतस्यापि शूद्रस्य कथं परमपदप्राप्ति
- yathā← yathānominative singular masculine noun[advaita]येन प्रकारेण विन्दति?[viśiṣṭādvaita]सिद्धिं विन्दति परमं पदं प्राप्नोति तथा श्रृणु[bhakti]येन प्रकारेण तत्त्वज्ञानं लभते तं प्रकारं श्रृणु[advaita-bhakti]।।वर्णत्वमाश्रमत्वं च योऽधिकृत्य प्रवर्तते। स वर्णाश्रमधर्मस्तु मौञ्ज्याद्या मेखला यथा।।यो गुणेन प्रवर्तेत गुणधर्मः स उच
- vindati← vid3rd person singular present indicative active verb[advaita]? तत् शृणु ।।[viśiṣṭādvaita]परमं पदं प्राप्नोति तथा श्रृणु[advaita-bhakti]तच्छृणु
- tan← tanvocative singular masculine noun
- śṛṇu← śru2nd person singular imperative active verb
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 18.45, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_18.45 · anandgiri_18.45
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_18.45 · vedantadeshika_18.45
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_18.45 · jayatirtha_18.45
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_18.45
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_18.45
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_18.45
Theme-list memberships (2)
Show all theme-lists this verse participates in
- संसिद्धwith 3.20, 4.38, 6.37, 6.43, 6.45, 8.15
- सिद्धwith 1.1, 2.48, 3.20, 4.12, 4.22, 4.38, …