Chapter 16 (Daivāsura-Sampad-Vibhāga-Yoga (The Yoga of Distinction Between Divine and Demonic Endowments)), verse 17
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
आत्म-संभाविताः स्तब्धा धन-मान-मदान्विताः | यजन्ते नाम-यज्ञैस् ते दम्भेनाविधि-पूर्वकम्
ātma-saṃbhāvitāḥ stabdhā dhana-māna-madānvitāḥ | yajante nāma-yajñais te dambhenāvidhi-pūrvakam
Word-by-word
- āt← aablative singular masculine noun[advaita]मसंभाविताः सर्वगुणविशिष्टतया आत्मनैव संभाविताः आत्मसंभाविताः? न साधुभिः[viśiṣṭādvaita]मसम्भाविताः आत्मना[śuddhādvaita]मसम्भाविता इति[bhakti]मसंभाविता इति द्वाभ्याम्[advaita-bhakti]मेति। सर्वगुणविशिष्टा वयमित्यात्मनैव संभाविताः पूज्यतां प्रापिताः नतु साधुभिः कैश्चित्। स्तब्धा अनम्राः। यतो धनमानमदान्व
- ma← mavocative singular masculine noun[advaita]संभाविताः सर्वगुणविशिष्टतया आत्मनैव संभाविताः आत्मसंभाविताः? न साधुभिः[viśiṣṭādvaita]सम्भाविताः आत्मना[śuddhādvaita]सम्भाविता इति[bhakti]नोरथ उक्तः स केवलं दम्भाहंकारादिप्रधान[advaita-bhakti]पि केषांचिद्वैदिके कर्मणि यागदानादौ प्रवृत्तिदर्शनादयुक्तं नरके पतनमिति नेत्याह -- आत्मेति
- sam← saaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]भाविताः आत्मना[śuddhādvaita]भाविता इति
- bhāvitās← bhūnominative plural masculine noun
- stabdhā← stambhnominative singular feminine noun[advaita]ः अप्रणतात्मानः[viśiṣṭādvaita]ः परिपूर्णं मन्यमाना न किञ्चित्कुर्वाणाः? कथम् धनमानमदान्विताः -- धनेन विद्याभिजनाभिमानेन[bhakti]अनम्राः? धनेन यो मानो मदश्च ताभ्यामन्विताः सन्तो नाममात्रेण ये यज्ञास्ते नामयज्ञाः[advaita-bhakti]अनम्राः
- dhana← dhanavocative singular neuter noun[advaita]मानमदान्विताः धननिमित्तः मानः मदश्च? ताभ्यां धनमानमदाभ्याम् अन्विताः[viśiṣṭādvaita]मानमदान्विताः -- धनेन विद्याभिजनाभिमानेन[bhakti]ेन यो मानो मदश्च ताभ्यामन्विताः सन्तो नाममात्रेण ये यज्ञास्ते नामयज्ञाः[advaita-bhakti]मानमदान्विताः धननिमित्तो यो मान आत्मनि पूज्यत्वातिशयाध्यासस्तन्निमित्तश्च यो मदः परस्मिन्गुर्वादावप्यपूज्यत्वाभिमानस्ताभ
- māna← māvocative singular masculine noun[advaita]ः। धनमानमदान्विताः धननिमित्तः मानः मदश्च? ताभ्यां धनमानमदाभ्याम् अन्विताः। यजन्ते नामयज्ञैः नाममात्रैः यज्ञैः ते दम्भेन[viśiṣṭādvaita]ं सम्भावयन्ति इत्यर्थः[bhakti]ो मदश्च ताभ्यामन्विताः सन्तो नाममात्रेण ये यज्ञास्ते नामयज्ञाः[advaita-bhakti]मदान्विताः धननिमित्तो यो मान आत्मनि पूज्यत्वातिशयाध्यासस्तन्निमित्तश्च यो मदः परस्मिन्गुर्वादावप्यपूज्यत्वाभिमानस्ताभ्या
- mada← mad2nd person singular imperative active verb[advaita]ान्विताः धननिमित्तः मानः मदश्च? ताभ्यां धनमानमदाभ्याम् अन्विताः[viśiṣṭādvaita]ान्विताः -- धनेन विद्याभिजनाभिमानेन[bhakti]श्च ताभ्यामन्विताः सन्तो नाममात्रेण ये यज्ञास्ते नामयज्ञाः[advaita-bhakti]ान्विताः धननिमित्तो यो मान आत्मनि पूज्यत्वातिशयाध्यासस्तन्निमित्तश्च यो मदः परस्मिन्गुर्वादावप्यपूज्यत्वाभिमानस्ताभ्यामन
- anvitās← anvinominative plural masculine noun
- yajante← yaj3rd person plural present indicative active verb[advaita]नामयज्ञैः नाममात्रैः यज्ञैः ते दम्भेन धर्मध्वजितया अविधिपूर्वकं विधिविहिताङ्गेतिकर्तव्यतारहितम्[viśiṣṭādvaita]? तत् अपि दम्भेन हेतुना यष्टृत्वख्यापनाय? अविधिपूर्वकम् अयथाचोदनं यजन्ते।ते च ईदृग्भूता यजन्ते इत्याह --[bhakti]। कथम्। दम्भेन नतु श्रद्धया। अविधिपूर्वकं च यथा भवति तथा।[advaita-bhakti]अतस्तत्फलभाजो न भवन्तीत्यर्थः
- nāma← nāmanominative singular masculine noun[advaita]यज्ञैः नाममात्रैः यज्ञैः ते दम्भेन धर्मध्वजितया अविधिपूर्वकं विधिविहिताङ्गेतिकर्तव्यतारहितम्[viśiṣṭādvaita]यज्ञैः नामप्रयोजनैः यष्टा इति नाममात्रप्रयोजनैः यज्ञैः यजन्ते?[śuddhādvaita]यज्ञैर्नाममात्रयज्ञैर्यजन्ति ते दम्भेन तत्राप्यविधिपूर्वकम्[bhakti]मात्रेण ये यज्ञास्ते नामयज्ञाः[advaita-bhakti]यज्ञैर्नाममात्रैर्यज्ञैर्न तात्त्विकैर्दीक्षिताः सोमयाजीत्यादिनाममात्रसंपादकैर्वा यज्ञैरविधिपूर्वकं विहिताङ्गेतिकर्तव्यत
- yajñais← yajinstrumental plural masculine noun
- te← tānominative dual feminine noun[advaita]नामयज्ञैः नाममात्रैः यज्ञैः ते दम्भेन धर्मध्वजितया अविधिपूर्वकं विधिविहिताङ्गेतिकर्तव्यतारहितम्[viśiṣṭādvaita]? तत् अपि दम्भेन हेतुना यष्टृत्वख्यापनाय? अविधिपूर्वकम् अयथाचोदनं यजन्ते।ते च ईदृग्भूता यजन्ते इत्याह --[śuddhādvaita]दम्भेन तत्राप्यविधिपूर्वकम्[bhakti]षां मनोरथ उक्तः स केवलं दम्भाहंकारादिप्रधान[advaita-bhakti]षामपि केषांचिद्वैदिके कर्मणि यागदानादौ प्रवृत्तिदर्शनादयुक्तं नरके पतनमिति नेत्याह -- आत्मेति
- dambhena← dambhainstrumental singular masculine noun[advaita]धर्मध्वजितया अविधिपूर्वकं विधिविहिताङ्गेतिकर्तव्यतारहितम्[viśiṣṭādvaita]हेतुना यष्टृत्वख्यापनाय? अविधिपूर्वकम् अयथाचोदनं यजन्ते।ते च ईदृग्भूता यजन्ते इत्याह --[śuddhādvaita]तत्राप्यविधिपूर्वकम्[bhakti]नतु श्रद्धया[advaita-bhakti]धर्मध्वजितया नतु श्रद्धया,यजन्ते अतस्तत्फलभाजो न भवन्तीत्यर्थः
- āvidhi← āvyadhlocative singular masculine noun
- pūrvakam← pūrvakaaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]अयथाचोदनं यजन्ते
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 16.17, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_16.17 · anandgiri_16.17
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_16.17 · vedantadeshika_16.17
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_16.17 · jayatirtha_16.17
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_16.17
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_16.17
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_16.17