Chapter 1 (Arjuna-Viṣāda-Yoga (The Yoga of Arjuna's Despondency)), verse 13
Arjuna → Krishna · meter: anuṣṭubh
ततः शङ्खाश् च भेर्यश् च पणवानक-गोमुखाः | सहसैवाभ्यहन्यन्त स शब्दस् तुमुलो ऽभवत्
tataḥ śaṅkhāś ca bheryaś ca paṇavānaka-gomukhāḥ | sahasaivābhyahanyanta sa śabdas tumulo 'bhavat
Word-by-word
- tatas← tatasnominative singular masculine noun[śuddhādvaita]तद्विषादमवलोक्य भीष्मस्तस्य हर्षं जनयितुं सिंहनादं शङ्खनादं
- śaṅkhās← śaṅkhanominative plural masculine noun
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]शङ्खादिप्रयुक्तशब्दस्तुमुलो बहुलं भयं परेषां परिद्योतयन्नासीदित्याह तत इति[viśiṣṭādvaita]सञ्जय उवाच दुर्योधनः स्वयमेव भीमाभिरक्षितं पाण्डवानां बलम् आत्मीयं[śuddhādvaita]कृत्वा शङ्खभेरीनिनादैर्विजयाभिशंसकं घोषं चाकारयत्[bhakti]वाद्यविशेषाः[advaita-bhakti]वाद्यविशेषाः सहसा तत्क्षणमेवाभ्यहन्यन्त वादिताः
- bhā← bhūvocative singular neuter noun
- īryas← īrnominative singular masculine noun
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]शङ्खादिप्रयुक्तशब्दस्तुमुलो बहुलं भयं परेषां परिद्योतयन्नासीदित्याह तत इति[viśiṣṭādvaita]सञ्जय उवाच दुर्योधनः स्वयमेव भीमाभिरक्षितं पाण्डवानां बलम् आत्मीयं[śuddhādvaita]कृत्वा शङ्खभेरीनिनादैर्विजयाभिशंसकं घोषं चाकारयत्[bhakti]वाद्यविशेषाः[advaita-bhakti]वाद्यविशेषाः सहसा तत्क्षणमेवाभ्यहन्यन्त वादिताः
- paṇava← paṇavavocative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]ाद्युपलक्षणम् ततः श्लोकेऽपि कतिपयवाद्यविशेषनिर्देश उपलक्षणार्थ इति सूचितम्[bhakti]ा आनकाः गोमुखाश्च वाद्यविशेषाः[advaita-bhakti]ा आनका गोमुखाश्च वाद्यविशेषाः सहसा तत्क्षणमेवाभ्यहन्यन्त वादिताः
- anaka← anvocative singular masculine noun
- gomukhās← gomukhanominative plural masculine noun
- sahasā← sahasinstrumental singular masculine noun[advaita-bhakti]तत्क्षणमेवाभ्यहन्यन्त वादिताः
- eva← evavocative singular neuter noun[viśiṣṭādvaita]भवत्पुत्राणां हृदयानि बिभेद
- abhyahanyanta← abhihan3rd person plural imperfect passive verb
- sa← savocative singular masculine noun[advaita]्तैस्तै राजभिः शङ्खादयो वाद्यविशेषा झटिति शब्दवन्तः संपादिताः[viśiṣṭādvaita]ञ्जय उवाच दुर्योधनः स्वयमेव भीमाभिरक्षितं पाण्डवानां बलम् आत्मीयं[śuddhādvaita]्तद्विषादमवलोक्य भीष्मस्तस्य हर्षं जनयितुं सिंहनादं शङ्खनादं[bhakti]ेनापतेर्भीष्मस्य युद्धोत्सवमालक्ष्य सर्वतो युद्धोत्सवः प्रवृत्त इत्याह तत इति[advaita-bhakti]्य सेनापतेः प्रवृत्त्यनन्तरं पणवा आनका गोमुखाश्च वाद्यविशेषाः सहसा तत्क्षणमेवाभ्यहन्यन्त वादिताः
- śabdas← śabdanominative singular masculine noun[advaita]तुमुलो बहुलं भयं परेषां परिद्योतयन्नासीदित्याह तत इति[bhakti]तुमुलो महानभवत्[advaita-bhakti]तुमुलो महानासीत्तथापि न पाण्डवानां क्षोभो जात इत्यभिप्रायः
- tumulas← tumulanominative singular masculine noun
- abhavat← bhū3rd person singular imperfect active verb[viśiṣṭādvaita]। तस्य विषादम् आलोक्य भीष्मः तस्य हर्षं जनयितुं सिंहनादं शङ्खाध्मानं च कृत्वा शङ्खभेरीनिनादैः च विजयाभिशंसिनं घोषं च अका
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 1.13, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_1.13 · anandgiri_1.13
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_1.13 · vedantadeshika_1.13
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_1.13
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_1.13
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_1.13