Chapter 1 (Arjuna-Viṣāda-Yoga (The Yoga of Arjuna's Despondency)), verse 10
Arjuna → Krishna · meter: anuṣṭubh
अपर्याप्तं तद् अस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम् | पर्याप्तं त्व् इदम् एतेषां बलं भीमाभिरक्षितम्
aparyāptaṃ tad asmākaṃ balaṃ bhīṣmābhirakṣitam | paryāptaṃ tv idam eteṣāṃ balaṃ bhīmābhirakṣitam
Word-by-word
- apari← aparīvocative singular feminine noun
- āptam← āpaccusative singular masculine noun
- tat← tadvocative singular neuter noun[advaita]पाण्डवानां बलमपर्याप्तं नालमस्माकमस्मभ्यं भीष्माभिरक्षितं भीष्मोऽभिरक्षितोऽस्मै परबलनिवृत्त्यर्थमिति तदेव तथोच्यते इदं प[viśiṣṭādvaita]प्रत्यायनार्थमखिलमवान्तरवृत्तमपि सञ्जय उवाच दृष्ट्वेति[bhakti]तथाभूतैर्वीरैयुक्तमपि भीष्मेणाभिरक्षितमप्यस्माकं बलं सैन्यमपर्याप्तं तैः सह योद्धुमसमर्थं भाति[advaita-bhakti]तादृशगुणवत्पुरुषाधिष्ठितमस्माकं बलम्
- as← anominative singular masculine noun[advaita]माकं खल्विदमेकादशसंख्याकाक्षौहिणीपरिगणितमपरिमितं बलं भीष्मेण[viśiṣṭādvaita]माकं बलं भीष्माभिरक्षितमपर्याप्तं परबलविजयाय नालम् इदं त्वेतेषां पाण्डवानां बलं भीमाभिरक्षितं पर्याप्तमस्मद्बलविजयायालम्[bhakti]मद्बलं पाण्डवसैन्यं प्रत्यसमर्थम्
- mākam← māaccusative singular masculine noun
- balam← balaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]आत्मीयं[advaita-bhakti]। एतेषां पाण्डवानां बलं तु पर्याप्तं परिमितं सप्ताक्षौहिणीमात्रात्मकत्कत्वान्नयूनं भीमेन चातिचपलबुद्धिना रक्षितम् तस्माद
- bhīṣma← bhīṣmavocative singular neuter noun[advaita]ेण च प्रथितमहामहिम्ना सूक्ष्मबुद्धिना सर्वतो रक्षितं पर्याप्तं परेषां परिभवे समर्थम्। एतेषां पुनस्तदल्पं सप्तसंख्याकाश्र[viśiṣṭādvaita]ाभिरक्षितं बलम् अवलोक्य आत्मविजये[śuddhādvaita]ाभिरक्षितं स्वीयं[bhakti]ेणाभिरक्षितमप्यस्माकं बलं सैन्यमपर्याप्तं तैः सह योद्धुमसमर्थं भाति[advaita-bhakti]ेण च प्रथितमहिम्ना सूक्ष्मबुद्धिनाभितः सर्वतो रक्षितं तत्तादृशगुणवत्पुरुषाधिष्ठितमस्माकं बलम्। एतेषां पाण्डवानां बलं तु
- abhirakṣitam← abhirakṣaccusative singular masculine noun
- pari← parinominative singular masculine noun[advaita]गणितमपरिमितं बलं भीष्मेण[viśiṣṭādvaita]संख्यानार्थं वा[advaita-bhakti]मितं भीष्मेण
- āptam← āpaccusative singular masculine noun
- tu← tunominative singular masculine noun[advaita]मसमर्थमित्यर्थः[viśiṣṭādvaita]ं सिंहनादं शङ्खाध्मानं[bhakti]एतेषां पाण्डवानां बलं भीमेनाभिरक्षितं सत् पर्याप्तं समर्थं भाति[advaita-bhakti]पर्याप्तं परिमितं सप्ताक्षौहिणीमात्रात्मकत्कत्वान्नयूनं भीमेन चातिचपलबुद्धिना रक्षितम् तस्मादस्माकमेव विजयो भविष्यतीत्य
- idam← idamnominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]इति च स्वबल परबलपर्यापनकर्तृतया। निष्ठायोगाच्च न कर्मणि षष्ठीप्राप्तिः यद्वा अपर्याप्तमपरिमितमित्यर्थः पर्याप्तं परिमित
- eteṣām← etadVibhakti.Sasthi plural neuter noun
- balam← balaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]आत्मीयं[advaita-bhakti]। एतेषां पाण्डवानां बलं तु पर्याप्तं परिमितं सप्ताक्षौहिणीमात्रात्मकत्कत्वान्नयूनं भीमेन चातिचपलबुद्धिना रक्षितम् तस्माद
- bhīmā← bhīmānominative singular feminine noun[advaita]भिरक्षितं भीमो दुर्बलहृदयो यस्मादस्मै परबलनिवृत्त्यर्थमभिरक्षितस्तस्मादस्माकं न किञ्चिदपि भयकारणमस्तीत्यर्थः[viśiṣṭādvaita]भिरक्षितं पाण्डवानां बलम् आत्मीयं[advaita-bhakti]भिरक्षितं यस्माद्भीमोऽत्ययोग्य एवैतन्निवृत्त्यर्थं तै रक्षितस्तस्मादस्माकं न किंचिदपि भयकारणमस्तीत्यभिप्रायः
- abhirakṣitam← abhirakṣaccusative singular masculine noun
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 1.10, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_1.10 · anandgiri_1.10
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_1.10 · vedantadeshika_1.10
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_1.10
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_1.10
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_1.10