Chapter 18 (Mokṣa-Sannyāsa-Yoga (The Yoga of Liberation by Renunciation)), verse 44
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
कृषिगौरक्ष्यवाणिज्यं वैश्यकर्म स्वभावजम् | परिचर्यात्मकं कर्म शूद्रस्यापि स्वभावजम्
kṛṣigaurakṣyavāṇijyaṃ vaiśyakarma svabhāvajam | paricaryātmakaṃ karma śūdrasyāpi svabhāvajam
Word-by-word
- vā← vāvocative singular neuter noun[advaita]णिज्यं कृषिश्च गौरक्ष्यं[viśiṣṭādvaita]णिज्यं धनसंचयहेतुभूतं क्रयविक्रयात्मकं कर्म[śuddhādvaita]णिज्ये निवेशनान्न पृथगुक्तिः द्विजपरिचर्यात्मकं शूद्रस्येति मर्यादा इयं परिचर्यां भगवति कृता चेत्सर्वेषां उत्तमफलदा भवेत[bhakti]णिज्यं क्रयविक्रयादि? एतद्वैश्यस्य स्वभावजं कर्म[advaita-bhakti]णिज्यं वणिजः कर्म क्रयविक्रयादिलक्षणम्
- aiśi← īś3rd person singular aorist passive verb
- akarma← akarmanvocative singular neuter noun
- su← sunominative singular masculine noun[advaita]खमेधसो जन्म प्रतिपद्यन्ते इत्यादिस्मृतिभ्यः (आ. स्मृ. 2[viśiṣṭādvaita]खोपादानाः इति कृत्वा
- abhau← abhilocative singular masculine noun
- ajam← ajaccusative singular masculine noun
- paricaryā← paricaryānominative singular feminine noun[advaita]त्मकं शुश्रूषास्वभावं कर्म शूद्रस्यापि स्वभावजम्[viśiṣṭādvaita]रूपं शूद्रस्य स्वभावजं कर्म[śuddhādvaita]त्मकं शूद्रस्येति मर्यादा इयं परिचर्यां भगवति कृता चेत्सर्वेषां उत्तमफलदा भवेत्यद्वृत्त्या तुष्यते हरिः इति वाक्यात्[bhakti]त्मकं शूद्रस्यापि स्वभावजं कर्म[advaita-bhakti]त्मकं द्विजातिशुश्रूषात्मकं कर्म शूद्रस्यापि स्वभावजं रजउपसर्जनतमोगुणस्वभावजम्
- ātmakam← ātmakaaccusative singular masculine noun
- karma← karmanvocative singular neuter noun[advaita]क्रयविक्रयादिलक्षणं वैश्यकर्म वैश्यजातेः कर्म वैश्यकर्म स्वभावजम्[viśiṣṭādvaita]। एतद् वैश्य स्य स्वभावजं कर्म। पूर्ववर्णत्रयपरिचर्यारूपं शूद्रस्य स्वभावजं कर्म।तद् एतत् चतुर्णां वर्णानां वृत्तिभिः सह[bhakti]ाह -- कृषीति[advaita-bhakti]क्रयविक्रयादिलक्षणम्
- śūdrasya← śūdraVibhakti.Sasthi singular masculine noun[advaita]ापि स्वभावजम्[viśiṣṭādvaita]स्वभावजं कर्म[śuddhādvaita]ेति मर्यादा इयं परिचर्यां भगवति कृता चेत्सर्वेषां उत्तमफलदा भवेत्यद्वृत्त्या तुष्यते हरिः इति वाक्यात्[bhakti]ापि स्वभावजं कर्म[advaita-bhakti]ापि स्वभावजं रजउपसर्जनतमोगुणस्वभावजम्
- āpi← āp3rd person singular aorist passive verb
- su← sunominative singular masculine noun[advaita]खमेधसो जन्म प्रतिपद्यन्ते इत्यादिस्मृतिभ्यः (आ. स्मृ. 2[viśiṣṭādvaita]खोपादानाः इति कृत्वा
- abhau← abhilocative singular masculine noun
- ajam← ajaccusative singular masculine noun
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 18.44, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_18.44 · anandgiri_18.44
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_18.44 · vedantadeshika_18.44
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_18.44 · jayatirtha_18.44
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_18.44
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_18.44
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_18.44