Chapter 18 (Mokṣa-Sannyāsa-Yoga (The Yoga of Liberation by Renunciation)), verse 39
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
यदग्रे चानुबन्धे च सुखं मोहनमात्मनः | निद्रालस्यप्रमादोत्थं तत्तामसमुदाहृतम्
yadagre cānubandhe ca sukhaṃ mohanamātmanaḥ | nidrālasyapramādotthaṃ tattāmasamudāhṛtam
Word-by-word
- yat← yatnominative singular masculine noun[advaita]अग्रे[viśiṣṭādvaita]सुखम् अग्रे[bhakti]सुखमात्मनो मोहकरम्[advaita-bhakti]सुखमात्मनो मोहकरं निद्रालस्ये प्रसिद्धे? प्रमादः कर्तव्यार्थावधानमन्तरेण मनोराज्यमात्रं तेभ्य एवोत्तिष्ठति नतु सात्त्विक
- agre← agralocative singular neuter noun[advaita]च अनुबन्धे च अवसानोत्तरकाले च सुखं मोहनं मोहकरम् आत्मनः निद्रालस्यप्रमादोत्थं निद्रा च आलस्यं च प्रमादश्च तेभ्यः समुत्त[viśiṣṭādvaita]च अनुबन्धे च अनुभववेलायां विपाके च आत्मनो मोहनं मोहहेतुः भवति मोहः अत्र,यथावस्थितवस्त्वप्रकाशः अभिप्रेतः। निद्रालस्यप्र[bhakti]प्रथमक्षणेऽनुबन्धे[advaita-bhakti]प्रथमारम्भे चानुबन्धे परिणामे
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]अनुबन्धे[viśiṣṭādvaita]अनुबन्धे[śuddhādvaita]ानुबन्धेऽनुभवान्तकाले आत्मनो मोहनं तत्तामसं? अतो मुमुक्षुणा सर्वथा रजस्तमसी अभिभूय सत्त्वमेवोपादेयमिति तत्त्वम्[bhakti]पश्चादपि[advaita-bhakti]ेति। अग्रे प्रथमारम्भे चानुबन्धे परिणामे च यत्सुखमात्मनो मोहकरं निद्रालस्ये प्रसिद्धे? प्रमादः कर्तव्यार्थावधानमन्तरेण म
- anubandhe← anubandhalocative singular masculine noun[advaita]च अवसानोत्तरकाले च सुखं मोहनं मोहकरम् आत्मनः निद्रालस्यप्रमादोत्थं निद्रा च आलस्यं च प्रमादश्च तेभ्यः समुत्तिष्ठतीति नि[viśiṣṭādvaita]च अनुभववेलायां विपाके च आत्मनो मोहनं मोहहेतुः भवति मोहः अत्र,यथावस्थितवस्त्वप्रकाशः अभिप्रेतः। निद्रालस्यप्रमादोत्थं नि
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]अनुबन्धे[viśiṣṭādvaita]अनुबन्धे[śuddhādvaita]ानुबन्धेऽनुभवान्तकाले आत्मनो मोहनं तत्तामसं? अतो मुमुक्षुणा सर्वथा रजस्तमसी अभिभूय सत्त्वमेवोपादेयमिति तत्त्वम्[bhakti]पश्चादपि[advaita-bhakti]ेति। अग्रे प्रथमारम्भे चानुबन्धे परिणामे च यत्सुखमात्मनो मोहकरं निद्रालस्ये प्रसिद्धे? प्रमादः कर्तव्यार्थावधानमन्तरेण म
- sukham← sukhamnominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]अग्रे
- mohanam← muhaccusative singular masculine noun
- āt← aablative singular masculine noun[advaita]मनः निद्रालस्यप्रमादोत्थं निद्रा[viśiṣṭādvaita]मनो मोहनं मोहहेतुः भवति मोहः अत्र,यथावस्थितवस्त्वप्रकाशः अभिप्रेतः[śuddhādvaita]मनो मोहनं तत्तामसं? अतो मुमुक्षुणा सर्वथा रजस्तमसी अभिभूय सत्त्वमेवोपादेयमिति तत्त्वम्
- manas← mannominative singular masculine noun
- nidra← nidrāvocative singular masculine noun[advaita]ालस्यप्रमादोत्थं निद्रा[viśiṣṭādvaita]ालस्यप्रमादोत्थं निद्रालस्यप्रमादजनितम् निद्रादयो हि अनुभववेलायाम्[bhakti]ा चालस्यं[advaita-bhakti]ालस्ये प्रसिद्धे? प्रमादः कर्तव्यार्थावधानमन्तरेण मनोराज्यमात्रं तेभ्य एवोत्तिष्ठति नतु सात्त्विकमिव बुद्धिप्रसादजं न वा
- ālas← ālinominative singular masculine noun[advaita]यं च प्रमादश्च तेभ्यः समुत्तिष्ठतीति निद्रालस्यप्रमादोत्थम्? तत् तामसम् उदाहृतम् ।।अथ इदानीं प्रकरणोपसंहारार्थः श्लोकः आ[viśiṣṭādvaita]यम् इन्द्रियव्यापारमान्द्यम् इन्द्रियव्यापारमान्द्ये
- i← inominative singular masculine noun[advaita]दानीं प्रकरणोपसंहारार्थः श्लोकः आरभ्यते --,[viśiṣṭādvaita]न्द्रियव्यापारमान्द्यम् इन्द्रियव्यापारमान्द्ये
- apramāda← apramādavocative singular masculine noun
- uttham← utthāaccusative singular masculine noun
- tat← tadvocative singular neuter noun[advaita]तामसम् उदाहृतम्[viśiṣṭādvaita]त अपि ज्ञानमान्द्यं भवति ततः च तयोः अपि मोहहेतुत्वम् तत् सुखं तामसम् उदाहृतम् अतो मुमुक्षुणा रजस्तमसी अभिभूय सत्त्वम् एव[śuddhādvaita]तामसं? अतो मुमुक्षुणा सर्वथा रजस्तमसी अभिभूय सत्त्वमेवोपादेयमिति तत्त्वम्[bhakti]तामसमुदाहृतम्
- tāmasam← tāmasaaccusative singular masculine noun[advaita]उदाहृतम्[viśiṣṭādvaita]उदाहृतम् अतो मुमुक्षुणा रजस्तमसी अभिभूय सत्त्वम्
- udāhṛtam← udāhṛaccusative singular masculine noun[advaita]।।अथ इदानीं प्रकरणोपसंहारार्थः श्लोकः आरभ्यते --,[viśiṣṭādvaita]अतो मुमुक्षुणा रजस्तमसी अभिभूय सत्त्वम्
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 18.39, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_18.39 · anandgiri_18.39
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_18.39 · vedantadeshika_18.39
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_18.39 · jayatirtha_18.39
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_18.39
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_18.39
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_18.39
Theme-list memberships (1)
Show all theme-lists this verse participates in
- निद्रालस्यप्रमादोत्थं तत्तामसमुदाहृतम्with 2.47