Chapter 18 (Mokṣa-Sannyāsa-Yoga (The Yoga of Liberation by Renunciation)), verse 24
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
यत्तु कामेप्सुना कर्म साहङ्कारेण वा पुनः | क्रियते बहुलायासं तद्राजसमुदाहृतम्
yattu kāmepsunā karma sāhaṅkāreṇa vā punaḥ | kriyate bahulāyāsaṃ tadrājasamudāhṛtam
Word-by-word
- yat← yatnominative singular masculine noun[advaita]तु कामेप्सुना कर्मफलप्रेप्सुना इत्यर्थः? कर्म साहंकारेण (वा गी0) इति न तत्त्वज्ञानापेक्षया[viśiṣṭādvaita]तु पुनः कामेप्सुना फलप्रेप्सुना साहंकारेण वा? वाशब्दः चार्थे? कर्तृत्वाभिमानयुक्तेन च? बहुलायासं[śuddhādvaita]त्विति[bhakti]त्विति[advaita-bhakti]त्विति
- tu← tunominative singular masculine noun[advaita]कामेप्सुना कर्मफलप्रेप्सुना इत्यर्थः? कर्म साहंकारेण (वा गी0) इति न तत्त्वज्ञानापेक्षया[viśiṣṭādvaita]पुनः कामेप्सुना फलप्रेप्सुना साहंकारेण वा? वाशब्दः चार्थे? कर्तृत्वाभिमानयुक्तेन च? बहुलायासं[bhakti]कर्म कामेप्सुना फलं प्राप्तुमिच्छता? साहंकारेण वा मत्समः कोऽन्यः श्रोत्रियोऽस्तीत्येवं निरूढाहंकारयुक्तेन[advaita-bhakti]ः सात्त्विकाद्भिनत्ति
- kāmepsunā← kāmepsuinstrumental singular masculine noun[advaita]कर्मफलप्रेप्सुना इत्यर्थः? कर्म साहंकारेण (वा गी0) इति न तत्त्वज्ञानापेक्षया[viśiṣṭādvaita]फलप्रेप्सुना साहंकारेण वा? वाशब्दः चार्थे? कर्तृत्वाभिमानयुक्तेन च? बहुलायासं[śuddhādvaita]फलेप्सुना कर्तृत्वाद्यहङ्कारपूर्वकेन वाममेदं फलजनकं कर्म इति बहुल आयासो[bhakti]फलं प्राप्तुमिच्छता? साहंकारेण वा मत्समः कोऽन्यः श्रोत्रियोऽस्तीत्येवं निरूढाहंकारयुक्तेन[advaita-bhakti]फलकामेन कर्त्रा साहंकारेण प्रागुक्तसङ्गात्मकगर्वयुक्तेन च
- karma← karmanvocative singular neuter noun[advaita]फलप्रेप्सुना इत्यर्थः? कर्म साहंकारेण (वा गी0) इति न तत्त्वज्ञानापेक्षया[viśiṣṭādvaita]क्रियते?[śuddhādvaita]इति बहुल आयासो[bhakti]ाह -- यत्त्विति। यत्तु कर्म कामेप्सुना फलं प्राप्तुमिच्छता? साहंकारेण वा मत्समः कोऽन्यः श्रोत्रियोऽस्तीत्येवं निरूढाहंका[advaita-bhakti]क्रियते तद्राजसमुदाहृतम्
- sāhaṅkāreṇa← sāhaṃkārainstrumental singular masculine noun
- vā← vāvocative singular neuter noun[advaita]गी0) इति न तत्त्वज्ञानापेक्षया[viśiṣṭādvaita]? वाशब्दः चार्थे? कर्तृत्वाभिमानयुक्तेन च? बहुलायासं[śuddhādvaita]द्यहङ्कारपूर्वकेन वाममेदं फलजनकं कर्म इति बहुल आयासो[bhakti]मत्समः कोऽन्यः श्रोत्रियोऽस्तीत्येवं निरूढाहंकारयुक्तेन[advaita-bhakti]शब्दः समुच्चये
- punas← punanominative singular masculine noun
- kriyate← kṛ3rd person singular present indicative passive verb[advaita]बहुलायासं कर्त्रा महता आयासेन निर्वर्त्यते?[viśiṣṭādvaita]? तत् राजसम् -- बहुलायासम् इदं कर्म मया एव क्रियते इत्येवंरूपाभिमानयुक्तेन यत् कर्म क्रियते तद् राजसम् इत्यर्थः।[bhakti]? यच्च पुनर्बहुलायासमतिक्लेशयुक्तं तत्कर्म राजसमुदाहृतम्[advaita-bhakti]तद्राजसमुदाहृतम्
- bahulāyās← bahulaablative singular feminine noun
- am← aaccusative singular masculine noun
- tat← tadvocative singular neuter noun[advaita]त्वज्ञानापेक्षया[viśiṣṭādvaita]राजसम् -- बहुलायासम् इदं कर्म मया[bhakti]कर्म राजसमुदाहृतम्
- rājas← rājnominative plural masculine noun
- am← aaccusative singular masculine noun
- udāhṛtam← udāhṛaccusative singular masculine noun
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 18.24, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_18.24 · anandgiri_18.24
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_18.24 · vedantadeshika_18.24
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_18.24 · jayatirtha_18.24
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_18.24
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_18.24
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_18.24