Chapter 18 (Mokṣa-Sannyāsa-Yoga (The Yoga of Liberation by Renunciation)), verse 25
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
अनुबन्धं क्षयं हिंसामनपेक्ष्य च पौरुषम् | मोहादारभ्यते कर्म यत्तत्तामसमुच्यते
anubandhaṃ kṣayaṃ hiṃsāmanapekṣya ca pauruṣam | mohādārabhyate karma yattattāmasamucyate
Word-by-word
- anubandham← anubandhaaccusative singular masculine noun[advaita]? क्षयं यस्मिन् कर्मणि क्रियमाणे शक्तिक्षयः अर्थक्षयो वा स्यात् तं क्षयम्? हिंसां प्राणिबाधां
- kṣayam← kṣiaccusative singular masculine noun[advaita]? हिंसां प्राणिबाधां
- hiṃsās← hiṃsānominative plural feminine noun
- man← maṅkinominative singular masculine noun
- apa← apanominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]रामर्शोऽत्रानवेक्षणमित्याहअविमृश्येति[bhakti]र्यालोच्य केवलं मोहादेव
- īkṣya← īkṣvocative singular masculine noun
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]ाद्भावि[viśiṣṭādvaita]्यते।[śuddhādvaita]ार्य मोहाद्यत्कर्म प्रारभ्यते तत्तामसमुदाहृतम्[bhakti]ाद्भाविशुभाशुभम्? क्षयं वित्तव्ययं? हिंसां परपीडां च? पौरुषं स्वसामर्थ्यं वा? अनवेक्ष्य अपर्यालोच्य केवलं मोहादेव[advaita-bhakti]ाद्भाव्यशुभं? क्षयं शरीरसामर्थ्यस्य धनस्य सेनायाश्च नाशम्? हिंसां प्राणिपीडाम्? पौरुषमात्मसामर्थ्यं चानवेक्ष्यापर्यालोच्
- paus← pāVibhakti.Sasthi dual neuter noun
- uṣam← vasaccusative singular masculine noun
- mohāt← muhablative singular masculine noun[advaita]अविवेकतः आरभ्यते कर्म[viśiṣṭādvaita]परमपुरुषकर्तृत्वाज्ञानाद्[advaita-bhakti]केवलाविवेकादेवारभ्यते
- ārabhyate← ārabh3rd person singular present indicative passive verb[advaita]कर्म यत्? तत् तामसं तमोनिर्वृत्तम् उच्यते ।।इदानीं कर्तृभेदः उच्यते --,[viśiṣṭādvaita]क्रियते?
- karma← karmanvocative singular neuter noun[advaita]णि क्रियमाणे शक्तिक्षयः अर्थक्षयो वा स्यात् तं क्षयम्? हिंसां प्राणिबाधां[viśiṣṭādvaita]णि अनुबद्ध्यमानं दुःखम् अनुबन्धः? क्षयः कर्मणि क्रियमाणे अर्थविनाशः? हिंसा तत्र प्राणिपीडा? पौरुषम् आत्मनः कर्मसमापनसामर[śuddhādvaita]प्रारभ्यते तत्तामसमुदाहृतम्[bhakti]ाह -- अनुबन्धमिति[advaita-bhakti]यथा दुर्योधनेन युद्धं तत्तामसमुच्यते
- yat← yatnominative singular masculine noun[advaita]वस्तु सः अनुबन्धः उच्यते तं[viśiṣṭādvaita]कर्म आरभ्यते क्रियते?[śuddhādvaita]कर्म प्रारभ्यते तत्तामसमुदाहृतम्[bhakti]कर्मारभ्यते तत्तामसमुच्यते[advaita-bhakti]कर्म यथा दुर्योधनेन युद्धं तत्तामसमुच्यते
- tat← tadvocative singular neuter noun[advaita]तामसं तमोनिर्वृत्तम् उच्यते[viśiṣṭādvaita]र प्राणिपीडा? पौरुषम् आत्मनः कर्मसमापनसामर्थ्यम्? एतानि अनवेक्ष्य अविमृश्य मोहात् परमपुरुषकर्तृत्वाज्ञानाद्[śuddhādvaita]तामसमुदाहृतम्[bhakti]तामसमुच्यते[advaita-bhakti]तामसमुच्यते
- tāmasam← tāmasaaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]उच्यते
- ucyate← vac3rd person singular present indicative passive verb[advaita]तं च अनुबन्धम्? क्षयं यस्मिन् कर्मणि क्रियमाणे शक्तिक्षयः अर्थक्षयो वा स्यात् तं क्षयम्? हिंसां प्राणिबाधां च अनपेक्ष्य
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 18.25, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_18.25 · anandgiri_18.25
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_18.25 · vedantadeshika_18.25
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_18.25 · jayatirtha_18.25
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_18.25
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_18.25
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_18.25