Chapter 18 (Mokṣa-Sannyāsa-Yoga (The Yoga of Liberation by Renunciation)), verse 22
Krishna → Arjuna · meter: other
यत्तु कृत्स्नवदेकस्मिन्कार्ये सक्तमहैतुकम् | अतत्त्वार्थवदल्पं च तत्तामसमुदाहृतम्
yattu kṛtsnavadekasminkārye saktamahaitukam | atattvārthavadalpaṃ ca tattāmasamudāhṛtam
Word-by-word
- yat← yatnominative singular masculine noun[advaita](तु गी0 में) ज्ञानं कृत्स्नवत् समस्तवत् सर्वविषयमिव एकस्मिन् कार्ये देहे बहिर्वा प्रतिमादौ सक्तम् एतावानेव आत्मा ईश्वरो[viśiṣṭādvaita]तु ज्ञानम् एकस्मिन् कार्ये एकस्मिन् कर्तव्ये कर्मणि प्रेतभूतगणाद्याराधनरूपे अत्यल्पफले कृत्स्न फल वत् सक्तम् अहेतुकं वस[śuddhādvaita]त्विति[bhakti]त्विति[advaita-bhakti]त्विति
- tu← tunominative singular masculine noun[advaita]गी0 में) ज्ञानं कृत्स्नवत् समस्तवत् सर्वविषयमिव एकस्मिन् कार्ये देहे बहिर्वा प्रतिमादौ सक्तम् एतावानेव आत्मा ईश्वरो वा?[viśiṣṭādvaita]ज्ञानम् एकस्मिन् कार्ये एकस्मिन् कर्तव्ये कर्मणि प्रेतभूतगणाद्याराधनरूपे अत्यल्पफले कृत्स्न फल वत् सक्तम् अहेतुकं वस्तु[bhakti]कं निरुपपत्तिकम्? अतत्त्वार्थवत्परमार्थावलम्बनशून्यम्? अतएवाल्पं तुच्छम् अल्पविषयत्वादल्पफलत्वाच्च[advaita-bhakti]शब्दो राजसाद्भिनत्ति बहुषु भूतकार्येषु विद्यमाने एकस्मिन्कार्ये विकारे भूतदेहे प्रतिमादौ वा अहैतुकं
- saktam← sañjaccusative singular masculine noun[advaita]एतावानेव आत्मा ईश्वरो वा? न अतः परम् अस्ति इति? यथा नग्नक्षपणकादीनां शरीरान्तर्वर्ती देहपरिमाणो जीवः? ईश्वरो वा पाषाणदा[viśiṣṭādvaita]अहेतुकं वस्तुतः तु अकृत्स्नफलवत्तया तथाविधसङ्गहेतुरहितम् अतत्त्वार्थवत् पूर्ववद्
- aha← ahanominative singular masculine noun[advaita]ैतुकं हेतुवर्जितं निर्युक्तिकम्? अतत्त्वार्थवत् अयथाभूतार्थवत्? यथाभूतः अर्थः तत्त्वार्थः? सः अस्य ज्ञेयभूतः अस्तीति तत्[viśiṣṭādvaita]ेतुकं वस्तुतः तु अकृत्स्नफलवत्तया तथाविधसङ्गहेतुरहितम् अतत्त्वार्थवत् पूर्ववद्[bhakti]ैतुकं निरुपपत्तिकम्? अतत्त्वार्थवत्परमार्थावलम्बनशून्यम्? अतएवाल्पं तुच्छम् अल्पविषयत्वादल्पफलत्वाच्च[advaita-bhakti]ैतुकं हेतुरुपपत्तिस्तद्रहितमन्येषां भूतकार्याणामात्मत्वाभावे कथमेकस्य तादृशस्यात्मत्वमित्यनुसंधानशून्यं कृत्स्नवत्परिपूर
- ait← i3rd person singular imperfect active verb
- uk← vacnominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]त्वा अनुष्ठेयस्य कर्मणो गुणतः त्रैविध्यम् आह --
- am← aaccusative singular masculine noun
- at← adnominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]यल्पफले कृत्स्न फल वत् सक्तम् अहेतुकं वस्तुतः तु अकृत्स्नफलवत्तया तथाविधसङ्गहेतुरहितम् अतत्त्वार्थवत् पूर्ववद्
- attu← ad3rd person singular imperative active verb
- a← avocative singular masculine noun[advaita]तः परम् अस्ति इति? यथा नग्नक्षपणकादीनां शरीरान्तर्वर्ती देहपरिमाणो जीवः? ईश्वरो वा पाषाणदार्वादिमात्रम्? इत्येवम् एकस्मि[viśiṣṭādvaita]त्यल्पफले कृत्स्न फल वत् सक्तम् अहेतुकं वस्तुतः तु अकृत्स्नफलवत्तया तथाविधसङ्गहेतुरहितम् अतत्त्वार्थवत् पूर्ववद्[bhakti]हैतुकं निरुपपत्तिकम्? अतत्त्वार्थवत्परमार्थावलम्बनशून्यम्? अतएवाल्पं तुच्छम् अल्पविषयत्वादल्पफलत्वाच्च[advaita-bhakti]हैतुकं
- arthavat← arthavatnominative singular masculine noun
- alpam← alpaaccusative singular masculine noun
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]? अल्पविषयत्वात् अल्पफलत्वाद्वा[viśiṣṭādvaita]प्रेतभूताद्याराधनरूपविषयत्वाद् अल्पं च? तद् ज्ञानं तामसम् उदाहृतम्[bhakti]्छम् अल्पविषयत्वादल्पफलत्वाच्च[advaita-bhakti]ार्वाकाणां देह एवात्मेति एवं पाषाणदार्वादिमात्र ईश्वर इत्येकस्मिन्कार्ये सक्तमहेतुकत्वादेवातत्त्वार्थवन्न तत्त्वार्थालम्
- tat← tadvocative singular neuter noun[advaita]त्वार्थवत् अयथाभूतार्थवत्? यथाभूतः अर्थः तत्त्वार्थः? सः अस्य ज्ञेयभूतः अस्तीति तत्त्वार्थवत्? न तत्त्वार्थवत् अतत्त्वार[viśiṣṭādvaita]त्वार्थवत् पूर्ववद्[śuddhādvaita]तामसम्[bhakti]त्वार्थवत्परमार्थावलम्बनशून्यम्? अतएवाल्पं तुच्छम् अल्पविषयत्वादल्पफलत्वाच्च[advaita-bhakti]त्वार्थवन्न तत्त्वार्थालम्बनं अल्पंच नित्यत्वविभुत्वाग्रहात् ईदृशं नित्यविभुदेहातिरिक्तात्मतद्व्यतिरिक्तेश्वरग्राहितार्क
- tāmasam← tāmasaaccusative singular masculine noun[advaita]उदाहृतम्[viśiṣṭādvaita]उदाहृतम्
- udāhṛtam← udāhṛaccusative singular masculine noun[advaita]। तामसानां हि प्राणिनाम् अविवेकिनाम् ईदृशं ज्ञानं दृश्यते।।अथ इदानीं कर्मणः त्रैविध्यम् उच्यते --,[viśiṣṭādvaita]।एवं कर्तव्यकर्मविषयज्ञानस्य अधिकारवेलायाम् अधिकार्यं शेन गुणतः त्रैविध्यम् उक्त्वा अनुष्ठेयस्य कर्मणो गुणतः त्रैविध्यम्
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 18.22, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_18.22 · anandgiri_18.22
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_18.22 · vedantadeshika_18.22
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_18.22 · jayatirtha_18.22
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_18.22
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_18.22
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_18.22
Theme-list memberships (1)
Show all theme-lists this verse participates in
- कार्यwith 2.25, 2.28, 3.5, 3.17, 3.19, 4.16, …