Chapter 7 (Jñāna-Vijñāna-Yoga (The Yoga of Knowledge and Realization)), verse 29
Krishna → Arjuna · meter: other
जरा-मरण-मोक्षाय माम् आश्रित्य यतन्ति ये | ते ब्रह्म तद् विदुः कृत्स्नम् अध्यात्मं कर्म चाखिलम्
jarā-maraṇa-mokṣāya mām āśritya yatanti ye | te brahma tad viduḥ kṛtsnam adhyātmaṃ karma cākhilam
Word-by-word
- jarā← jṛnominative singular feminine noun[advaita]मरणमोक्षाय जरामरणयोः मोक्षार्थं मां परमेश्वरम् आश्रित्य मत्समाहितचित्ताः सन्तः यतन्ति प्रयतन्ते ये ते[viśiṣṭādvaita]मरणमोक्षाय प्रकृतिवियुक्तात्मस्वरूपदर्शनाय माम् आश्रित्य ये यतन्ते ते तद् ब्रह्म विदुः अध्यात्मं[dvaita]मरणमोक्षाय इत्यन्यकामव्यावृत्त्यर्थं मोक्षे सक्तिस्तुत्यर्थ वा न विधिःमुमुक्षोरमुमुक्षुस्तु वरो ह्येकान्तभक्तिभाक् इति इ[śuddhādvaita]मरणमोक्षायेति[bhakti]मरणेति[advaita-bhakti]मरणमोक्षाय जरामरणादिविविधदुःसंहसंसारदुःखनिरासाय तदेकहेतुं मां सगुणं भगवन्तमाश्रित्येतरसर्ववैमुख्येन शरणं गत्वा यतन्ति यत
- maraṇa← mṛvocative singular masculine noun[advaita]मोक्षाय जरामरणयोः मोक्षार्थं मां परमेश्वरम् आश्रित्य मत्समाहितचित्ताः सन्तः यतन्ति प्रयतन्ते ये ते[viśiṣṭādvaita]मोक्षाय प्रकृतिवियुक्तात्मस्वरूपदर्शनाय माम् आश्रित्य ये यतन्ते ते तद् ब्रह्म विदुः अध्यात्मं[dvaita]मोक्षाय इत्यन्यकामव्यावृत्त्यर्थं मोक्षे सक्तिस्तुत्यर्थ वा न विधिःमुमुक्षोरमुमुक्षुस्तु वरो ह्येकान्तभक्तिभाक् इति इतरस[śuddhādvaita]मोक्षायेति[bhakti]ेति। जरामरणयोर्निरासार्थं मामाश्रित्य ये प्रयतन्ते ते तत्परं ब्रह्म विदुः कृत्स्नमध्यात्मं च विदुः येन तत्प्राप्तव्यं तं[advaita-bhakti]मोक्षाय जरामरणादिविविधदुःसंहसंसारदुःखनिरासाय तदेकहेतुं मां सगुणं भगवन्तमाश्रित्येतरसर्ववैमुख्येन शरणं गत्वा यतन्ति यतन्त
- mā← māvocative singular neuter noun[advaita]ं परमेश्वरम् आश्रित्य मत्समाहितचित्ताः सन्तः यतन्ति प्रयतन्ते ये ते[viśiṣṭādvaita]म् आश्रित्य ये यतन्ते ते तद् ब्रह्म विदुः अध्यात्मं[dvaita]नुश्राविककर्मणाम्[śuddhādvaita]नेषु ज्ञानिभक्तानामुत्कर्ष उक्तः आर्त्तार्थार्थिनस्तु भगवतः सकाशात्फलं प्राप्य पश्चान्मुमुक्षवो भूत्वा जिज्ञासवो भवन्ति[bhakti]ं भजन्तस्ते सर्वं विज्ञेयं विज्ञाय कृतार्था भवन्तीत्याह जरामरणेति[advaita-bhakti]ं सगुणं भगवन्तमाश्रित्येतरसर्ववैमुख्येन शरणं गत्वा यतन्ति यतन्ते मदर्पितानि फलाभिसन्धिशून्यानि विहितानि कर्माणि कुर्वन्त
- ukṣāya← ukṣdative singular masculine noun
- mām← māVibhakti.Sasthi plural neuter noun[viśiṣṭādvaita]आश्रित्य ये यतन्ते ते तद् ब्रह्म विदुः अध्यात्मं
- āśritya← āśrinominative singular masculine noun[advaita]मत्समाहितचित्ताः सन्तः यतन्ति प्रयतन्ते ये ते[viśiṣṭādvaita]ये यतन्ते ते तद् ब्रह्म विदुः अध्यात्मं
- yat← yatnominative singular masculine noun[advaita]ब्रह्म परं[dvaita]याशु या कोशं निगीर्णमनलो यथा 3
- anti← antinominative singular neuter noun
- ye← yālocative singular neuter noun[advaita]ते यत् ब्रह्म परं तत् विदुः कृत्स्नं समस्तम् अध्यात्मं प्रत्यगात्मविषयं वस्तु तत् विदुः कर्म च अखिलं समस्तं विदुः।।[viśiṣṭādvaita]यतन्ते ते तद् ब्रह्म विदुः अध्यात्मं[dvaita]कान्तभक्तिभाक् इति इतरस्तुतेर्नारदीये[śuddhādvaita]ति। जरामरणतो मोक्षो हि ब्रह्मात्मज्ञान एवेति तदर्थं मुमुक्षवो मामाश्रित्य प्रपद्य यतन्ति यतयो ये आत्मतत्त्वजिज्ञासवस्ते[bhakti]प्रयतन्ते ते तत्परं ब्रह्म विदुः कृत्स्नमध्यात्मं[advaita-bhakti]ते। अनयोरेव वृत्तिस्थानीय उत्तरोऽध्यायो भविष्यति ये संसारदुःखान्निर्विण्णा जरामरणमोक्षाय जरामरणादिविविधदुःसंहसंसारदुःखनि
- te← tānominative dual feminine noun[advaita]ये ते[viśiṣṭādvaita]ते तद् ब्रह्म विदुः अध्यात्मं[dvaita]र्नारदीये[śuddhādvaita]षु चतुर्षु भजमानेषु ज्ञानिभक्तानामुत्कर्ष उक्तः आर्त्तार्थार्थिनस्तु भगवतः सकाशात्फलं प्राप्य पश्चान्मुमुक्षवो भूत्वा जि[bhakti]सर्वं विज्ञेयं विज्ञाय कृतार्था भवन्तीत्याह जरामरणेति[advaita-bhakti]। अनयोरेव वृत्तिस्थानीय उत्तरोऽध्यायो भविष्यति ये संसारदुःखान्निर्विण्णा जरामरणमोक्षाय जरामरणादिविविधदुःसंहसंसारदुःखनिरा
- brahma← brahmanvocative singular neuter noun[advaita]परं तत् विदुः कृत्स्नं समस्तम् अध्यात्मं प्रत्यगात्मविषयं वस्तु तत् विदुः कर्म च अखिलं समस्तं विदुः।।[viśiṣṭādvaita]विदुः अध्यात्मं[dvaita]तद्विदुः इति पुनरुक्तमित्यत आह त एवे ति[śuddhādvaita]ात्मज्ञान एवेति तदर्थं मुमुक्षवो मामाश्रित्य प्रपद्य यतन्ति यतयो ये आत्मतत्त्वजिज्ञासवस्ते ब्रह्म परमं तदक्षरं विदुरध्या[bhakti]विदुः कृत्स्नमध्यात्मं[advaita-bhakti]निर्गुणं तत्पदलक्ष्यं मां विदुः
- tat← tadvocative singular neuter noun[advaita]विदुः कृत्स्नं समस्तम् अध्यात्मं प्रत्यगात्मविषयं वस्तु[dvaita]रजरामरणमोक्षाय इत्यनुक्तस्यानुवादासम्भवादप्राप्तत्वेन विध्यर्थं मद्भजनं[śuddhādvaita]साधनीभूतज्ञानविशेषोपादेयानर्जुनस्य तज्जिज्ञासोत्पादनार्थं भगवान्प्रस्तौति द्वाभ्यां जरामरणमोक्षायेति[bhakti]परं ब्रह्म विदुः कृत्स्नमध्यात्मं[advaita-bhakti]पदलक्ष्यं मां विदुः
- vidus← vid3rd person plural present indicative active verb
- kṛtsnam← kṛtsnaaccusative singular masculine noun
- adhyātmam← adhyātmamnominative singular masculine noun
- karma← karmanvocative singular neuter noun[advaita]च अखिलं समस्तं विदुः।।[viśiṣṭādvaita]च अखिलं विदुः।[dvaita]णाम्। सत्त्व एवैकमनसो वृत्तिः स्वाभाविकी तु या। अनिमित्ता भगवति भक्तिः सिद्धेर्गरीयसी। जरयत्याशु या कोशं निगीर्णमनलो यथा[bhakti]ं च जानन्ति।[advaita-bhakti]ाणि कुर्वन्ति ते क्रमेण शुद्धान्तःकरणाः सन्तस्तज्जगत्कारणं मायाधिष्ठानं शुद्धं परं ब्रह्म निर्गुणं तत्पदलक्ष्यं मां विदु
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]ित्ताः सन्तः यतन्ति प्रयतन्ते ये ते[viśiṣṭādvaita]कृत्स्नं विदुः कर्म[dvaita]।देवानां गुणलिङ्गानामानुश्राविककर्मणाम्। सत्त्व एवैकमनसो वृत्तिः स्वाभाविकी तु या। अनिमित्ता भगवति भक्तिः सिद्धेर्गरीयसी[śuddhādvaita]तुर्षु भजमानेषु ज्ञानिभक्तानामुत्कर्ष उक्तः आर्त्तार्थार्थिनस्तु भगवतः सकाशात्फलं प्राप्य पश्चान्मुमुक्षवो भूत्वा जिज्ञा[bhakti]मां भजन्तस्ते सर्वं विज्ञेयं विज्ञाय कृतार्था भवन्तीत्याह जरामरणेति[advaita-bhakti]्येते। अनयोरेव वृत्तिस्थानीय उत्तरोऽध्यायो भविष्यति ये संसारदुःखान्निर्विण्णा जरामरणमोक्षाय जरामरणादिविविधदुःसंहसंसारदुः
- akhilam← akhilaaccusative singular masculine noun
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 7.29, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_7.29 · anandgiri_7.29
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_7.29 · vedantadeshika_7.29
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_7.29 · jayatirtha_7.29
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_7.29
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_7.29
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_7.29
Theme-list memberships (2)
Show all theme-lists this verse participates in
- कारणं गुणसङ्गोऽस्य सदसद्योनिजन्मसुwith 2.47, 3.19, 4.3, 5.17, 8.16, 16.5
- ब्रह्मwith 1.1, 2.72, 3.14, 3.15, 4.21, 4.24, …