Chapter 5 (Karma-Sannyāsa-Yoga (The Yoga of Renunciation)), verse 24
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
यो ऽन्तः-सुखो ऽन्तरारामस् तथान्तर्-ज्योतिर् एव यः | स योगी ब्रह्म-निर्वाणं ब्रह्म-भूतो ऽधिगच्छति
yo 'ntaḥ-sukho 'ntarārāmas tathāntar-jyotir eva yaḥ | sa yogī brahma-nirvāṇaṃ brahma-bhūto 'dhigacchati
Word-by-word
- yas← īnominative plural masculine noun[advaita]य सः अन्तःसुखः तथा अन्तरेव आत्मनि आरामः आरमणं क्रीडा यस्य सः अन्तरारामः तथा[viśiṣṭādvaita]य स तथोक्तः तथा अन्तर्ज्योतिः आत्मैकज्ञानो यो वर्तते स ब्रह्मभूतो योगी ब्रह्मनिर्वाणम् आत्मानुभवसुखं प्राप्नोति[dvaita]यासावन्तर्ज्योतिः[śuddhādvaita]य स योगी ब्रह्मसुखं गतः जीवन्मुक्तः तस्यसंसारस्य लयो मुक्तौ न प्रपञ्चस्य कर्हिचित्[bhakti]य न विषयेषु अन्तरेवारामः क्रीडा यस्य न बहिः अन्तरेव ज्योतिर्दृष्टिर्यस्य न गीतनृत्यादिषु स[advaita-bhakti]य सोऽन्तःसुखः
- antas← antinominative singular masculine noun[dvaita]सुखत्वादेः कारणमाह ब्रह्मणि भूत इति
- sukhas← sukhinominative plural masculine noun
- antarā← antarānominative singular masculine noun[advaita]रामः तथा[viśiṣṭādvaita]रामः आत्मैकाधीनः स्वगुणैः आत्मा[śuddhādvaita]त्मनि सुखादि यस्य स योगी ब्रह्मसुखं गतः जीवन्मुक्तः तस्यसंसारस्य लयो मुक्तौ न प्रपञ्चस्य कर्हिचित्[advaita-bhakti]त्मन्यैव नतु स्त्र्यादिविषये बाह्यसुखसाधने आराम आरमणं क्रीडा यस्य सोऽन्तरारामः
- ārāmas← ārāmanominative singular masculine noun
- tathā← tathānominative singular masculine noun[advaita]अन्तरेव आत्मनि आरामः आरमणं क्रीडा यस्य सः अन्तरारामः तथा[viśiṣṭādvaita]अन्तर्ज्योतिः आत्मैकज्ञानो यो वर्तते स ब्रह्मभूतो योगी ब्रह्मनिर्वाणम् आत्मानुभवसुखं प्राप्नोति[dvaita]ज्ञानिलक्षणकथनं[advaita-bhakti]न्तर्ज्योतिरेव
- antar← antarnominative singular masculine noun[advaita]ज्योतिरेव[viśiṣṭādvaita]ज्योतिः आत्मैकज्ञानो यो वर्तते स ब्रह्मभूतो योगी ब्रह्मनिर्वाणम् आत्मानुभवसुखं प्राप्नोति[dvaita]ज्योतिरित्यस्योक्तार्थत्वे प्रमाणमाह स्वे ति[advaita-bhakti]बाह्यविषयनिरपेक्षमेव स्वरूपभूतं सुखं यस्य सोऽन्तःसुखः
- jyotis← jyotisvocative singular neuter noun[dvaita]तु तत्स्थितः इति च
- eva← evavocative singular neuter noun[advaita]अन्तः[viśiṣṭādvaita]सुखवर्धको यस्य स तथोक्तः तथा अन्तर्ज्योतिः आत्मैकज्ञानो यो वर्तते स ब्रह्मभूतो योगी ब्रह्मनिर्वाणम् आत्मानुभवसुखं प्राप[dvaita]ं तर्ह्यन्तस्सुख इत्यनेनैव गतार्थमेतदित्याशङ्क्य सुखशब्दस्य तावदर्थभेदमाह सुखं त्वि ति[bhakti]ब्रह्मणि भूतः स्थितः सन्ब्रह्मणि निर्वाणं लयमधिगच्छति प्राप्नोति[advaita-bhakti]कारो विशेषणत्रयेऽपि संबध्यते
- yas← īnominative plural masculine noun[advaita]य सः अन्तःसुखः तथा अन्तरेव आत्मनि आरामः आरमणं क्रीडा यस्य सः अन्तरारामः तथा[viśiṣṭādvaita]य स तथोक्तः तथा अन्तर्ज्योतिः आत्मैकज्ञानो यो वर्तते स ब्रह्मभूतो योगी ब्रह्मनिर्वाणम् आत्मानुभवसुखं प्राप्नोति[dvaita]यासावन्तर्ज्योतिः[śuddhādvaita]य स योगी ब्रह्मसुखं गतः जीवन्मुक्तः तस्यसंसारस्य लयो मुक्तौ न प्रपञ्चस्य कर्हिचित्[bhakti]य न विषयेषु अन्तरेवारामः क्रीडा यस्य न बहिः अन्तरेव ज्योतिर्दृष्टिर्यस्य न गीतनृत्यादिषु स[advaita-bhakti]य सोऽन्तःसुखः
- sa← savocative singular masculine noun[advaita]ुखः अन्तः आत्मनि सुखं यस्य सः अन्तःसुखः तथा अन्तरेव आत्मनि आरामः आरमणं क्रीडा यस्य सः अन्तरारामः तथा[viśiṣṭādvaita]र्वं विहाय अन्तःसुखः आत्मानुभवैकसुखः अन्तरारामः आत्मैकाधीनः स्वगुणैः आत्मा[dvaita]ुखम्। अत्र तु परमात्मदर्शनादिनिमित्तं तत्। सुखं तूपद्रवक्षये व्यक्तम्। अत्र तु कामादिक्षये व्यक्तमात्मनः सुखम् स्वयञ्ज्य[śuddhādvaita]हनमात्रेण मोक्षप्राप्तिः अपितु योऽन्तरिति[bhakti]ंहरणमात्रेण मोक्षं प्राप्नोति अपितु योऽन्तरिति[advaita-bhakti]हनमात्रेणैव मुच्यत इति न किंतु अन्तर्बाह्यविषयनिरपेक्षमेव स्वरूपभूतं सुखं यस्य सोऽन्तःसुखः
- yogī← yoginnominative singular masculine noun[advaita]ब्रह्मनिर्वाणं ब्रह्मणि निर्वृतिं मोक्षम् इह जीवन्नेव ब्रह्मभूतः सन् अधिगच्छति प्राप्नोति[viśiṣṭādvaita]ब्रह्मनिर्वाणम् आत्मानुभवसुखं प्राप्नोति[śuddhādvaita]ब्रह्मसुखं गतः जीवन्मुक्तः तस्यसंसारस्य लयो मुक्तौ न प्रपञ्चस्य कर्हिचित्[advaita-bhakti]समाहितो ब्रह्मनिर्वाणं ब्रह्म परमानन्दरूपं कल्पितद्वैतोपशमरूपत्वेन निर्वाणं तदेव कल्पिताभावस्याधिष्ठानात्मकत्वात् अविद्
- brahma← brahmanvocative singular neuter noun[advaita]निर्वाणं ब्रह्मणि निर्वृतिं मोक्षम् इह जीवन्नेव ब्रह्मभूतः सन् अधिगच्छति प्राप्नोति[viśiṣṭādvaita]भूतो योगी ब्रह्मनिर्वाणम् आत्मानुभवसुखं प्राप्नोति[dvaita]णि भूत इति[śuddhādvaita]सुखं गतः जीवन्मुक्तः तस्यसंसारस्य लयो मुक्तौ न प्रपञ्चस्य कर्हिचित्[bhakti]णि भूतः स्थितः सन्ब्रह्मणि निर्वाणं लयमधिगच्छति प्राप्नोति[advaita-bhakti]निर्वाणं ब्रह्म परमानन्दरूपं कल्पितद्वैतोपशमरूपत्वेन निर्वाणं तदेव कल्पिताभावस्याधिष्ठानात्मकत्वात् अविद्यावरणनिवृत्त्या
- nis← ninominative singular masculine noun
- vās← vānominative singular masculine noun
- ṇam← ṇaaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]आत्मानुभवसुखं प्राप्नोति[dvaita]। अत्र तु ज्ञानिनो विशेषणत्वेनोच्यते तत्सामर्थ्यादिदं लब्धमिति भावः। यद्वा तद्व्यक्तेरित्यध्याहारेण तात्पर्यमुक्तम्। अद्
- brahma← brahmanvocative singular neuter noun[advaita]निर्वाणं ब्रह्मणि निर्वृतिं मोक्षम् इह जीवन्नेव ब्रह्मभूतः सन् अधिगच्छति प्राप्नोति[viśiṣṭādvaita]भूतो योगी ब्रह्मनिर्वाणम् आत्मानुभवसुखं प्राप्नोति[dvaita]णि भूत इति[śuddhādvaita]सुखं गतः जीवन्मुक्तः तस्यसंसारस्य लयो मुक्तौ न प्रपञ्चस्य कर्हिचित्[bhakti]णि भूतः स्थितः सन्ब्रह्मणि निर्वाणं लयमधिगच्छति प्राप्नोति[advaita-bhakti]निर्वाणं ब्रह्म परमानन्दरूपं कल्पितद्वैतोपशमरूपत्वेन निर्वाणं तदेव कल्पिताभावस्याधिष्ठानात्मकत्वात् अविद्यावरणनिवृत्त्या
- bhūtas← bhūnominative singular masculine noun
- adhigacchati← adhigam3rd person singular present indicative active verb[advaita]प्राप्नोति[dvaita]इत्यस्य जानातीत्यर्थो ज्ञातव्यः
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 5.24, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_5.24 · anandgiri_5.24
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_5.24 · vedantadeshika_5.24
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_5.24 · jayatirtha_5.24
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_5.24
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_5.24
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_5.24
Theme-list memberships (5)
Show all theme-lists this verse participates in
- गच्छतिwith 2.64, 2.71, 3.18, 4.39, 5.6, 6.15, …
- बाह्यwith 5.21, 5.27
- ब्रह्मwith 1.1, 2.72, 3.14, 3.15, 4.21, 4.24, …
- ब्रह्मनिर्वाणम्with 2.72
- ब्रह्मैव सन् ब्रह्माप्येतिwith 9.32